NĂM PHỤNG VỤ CỦA GIÁO HỘI

 Năm phụng vụ của Giáo hội

WGPHT (13/01/2026) – Phụng tự của Hội thánh diễn tiến theo năm phụng vụ, nhờ đó chúng ta được gặp gỡ toàn bộ mầu nhiệm Nhập thể của Chúa, sứ vụ trần thế, cuộc Khổ Nạn đau thương, và cuộc Phục sinh vinh hiển của Người. Các mùa trong năm phụng vụ có những màu sắc riêng, tượng trưng cho những khía cạnh khác nhau trong đời sống của Đức Kitô và của Hội thánh (x. GLHTCG, 1169-1171).

Mùa Vọng là thời gian bốn tuần trước lễ Giáng sinh. Khác với thế giới chung quanh thường bắt đầu các lễ hội Giáng sinh từ nhiều tuần trước ngày lễ, mùa Vọng mời gọi chúng ta cầu nguyện với lời Kinh thánh loan báo sự Giáng sinh của Đức Kitô và chuẩn bị tâm hồn để đón Người đến trong cuộc đời chúng ta. (Từ Advent mà ta dịch là mùa Vọng, nghĩa đen là sự kiện “[Người] đang đến”). Màu tím đặc trưng của mùa Vọng diễn tả màu trời sắp rạng đông. Áo lễ phụng vụ màu hồng giữa mùa tím, có thể được mặc vào Chúa nhật thứ Ba mùa Vọng, ánh lên niềm vui khi đại lễ Giáng sinh đã đến gần.

Giáng sinh được mừng không chỉ ngày 25 tháng Mười Hai mà suốt cả tám ngày (bát nhật) và kéo dài hơn nữa. “Mười hai ngày mùa Giáng sinh” trải từ 25 tháng Mười Hai đến ngày 06 tháng Một, ngày lễ Hiển Linh tưởng niệm sự kiện các Nhà Đạo sĩ viếng thăm Đấng Kitô Hài Nhi. Màu trắng là màu của mùa Giáng sinh, vị tư tế cũng thường mặc lễ phục màu vàng.

Mùa Thường niên bắt đầu sau ngày lễ Chúa Giêsu Chịu Phép Rửa, thường là ba tuần sau ngày lễ Giáng sinh. “Thường” trong chữ Thường niên ở đây không có nghĩa là tầm thường hay nhạt nhẽo; đúng hơn, nó có nghĩa là “được ghi nhận (trong trật tự)”. Các Chúa nhật mùa Thường niên được ghi nhận theo số thứ tự – chẳng hạn, Chúa nhật 15 Thường niên. Màu xanh lá là màu của lễ phục trong suốt các tuần lễ mùa Thường niên.

Mùa Chay là thời gian bốn mươi ngày sám hối, Kitô hữu chuẩn bị sẵn sàng cho việc cử hành long trọng Mầu nhiệm Vượt Qua, Tuần Thánh và Tam Nhật Thánh, trong đó chúng ta tưởng niệm tham dự vào việc Chúa chịu chết trên Thập giá và Phục sinh từ trong cõi chết. Tím là màu của sự sám hối, lễ phục tím được mặc suốt mùa Chay. Vào Chúa nhật thứ tư mùa Chay có thể mặc áo màu hồng, dấu hiệu nhắc báo những ngày phụng vụ quan trọng sắp đến. Áo đỏ được mặc vào ngày Chúa nhật Lễ Lá và Thứ Sáu Tuần Thánh vì người ta công bố cuộc Khổ Nạn của Chúa. Áo đỏ cũng được mặc vào những ngày lễ các thánh tử đạo, những người đã đổ máu đào giống như Đức Kitô để làm chứng cho đức tin.

Mùa Phục sinh trải dài năm mươi ngày gồm cả những ngày lễ Chúa nhật kính Lòng Chúa Thương Xót và lễ trọng Chúa Lên Trời. Màu trắng có khi là màu vàng là màu áo lễ được mặc trong mùa Phục sinh.

Chúa nhật lễ Hiện Xuống được cử hành năm mươi ngày sau lễ Phục sinh. Lễ Hiện Xuống tưởng niệm biến cố Chúa Thánh Thần hiện xuống trên các thánh Tông đồ và Đức Mẹ năm mươi ngày sau Phục sinh (x. Cv 2,1-13). Màu đỏ là màu của lễ Hiện Xuống, vì Chúa Thánh Thần hiện xuống như các “lưỡi lửa” trên các Tông đồ (Cv 2,3).

Sau lễ Hiện Xuống Hội thánh bước vào thời gian các tuần lễ mùa Thường niên, trải từ các tháng mùa hè đến cuối tháng Mười Một. Màu xanh lá là màu áo lễ của mùa này vì tượng trưng cho nhân đức hi vọng hay đức cậy. Trong suốt các tuần lễ này chúng ta tiếp tục học nơi Chúa ý nghĩa của cuộc sống người môn đệ bước đi theo sau Người. Tuần lễ này đến tuần lễ khác, chúng ta được nuôi dưỡng bởi Bí tích Thánh Thể để được nâng đỡ và củng cố sức khỏe tâm linh đi đường, và được gia tăng niềm hi vọng hăm hở tiến bước đến ngày được phục sinh cuộc sống mới. Có một số những ngày lễ xen vào lịch phụng vụ mùa Thường niên, như lễ trọng Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời, lễ Các Thánh, và ngày lễ cầu cho các Linh hồn đã qua đời. Màu áo lễ của những lễ này là máu trắng, mặc dù vào ngày lễ Các Linh Hồn có thể mặc áo màu tím hoặc đen.

Ngày lễ trọng Chúa Kitô Vua Hoàn vũ là Chúa nhật cuối cùng của một năm phụng vụ. Lễ phục của ngày này màu trắng hoặc vàng, vì lễ trọng này cử hành vương quyền của Đức Giêsu Kitô, Chúa chúng ta và là Đấng Cứu Độ chúng ta. Người cai trị cả trên trời dưới đất, vương quyền Người là vạn đại trường tồn. Dẫu chúng ta đang phải chiến đấu trong cuộc sống trần gian này chống lại ác thần, nhưng chúng ta nhận biết Chúa sẽ lại đến trong vinh quang và sẽ biến đổi mọi sự nên mới mẻ.

✠ ĐGM. Louis Nguyễn Anh Tuấn