Khi năm 2025 sắp kết thúc, liệu sự hiệp nhất Kitô giáo có bị đình trệ?
Vũ Văn An 30/Dec/2025
Đức Giáo Hoàng Leo XIV
và Thượng phụ Đại kết Chính thống Bartholomew của Constantinople xuất hiện trên
ban công sau Thánh lễ tại Nhà thờ Chính tòa Thánh George ở Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ,
ngày 30 tháng 11. (ảnh: Elisabetta Trevisan / Vatican Media)
Một thế kỷ sau khi phong trào đại kết hiện đại bắt đầu,
những sự kiện gần đây trong Cộng đồng Anh giáo thuộc Giáo hội Chính thống và
các Giáo hội Chính thống đã làm đình trệ tiến trình khả hữu.
Cha Raymond J. de Souza, trên National Catholic Register ngày 30 tháng 12 năm
2025, bình luận như trên.
Theo ngài, phong trào đại kết hiện đại bắt đầu vào năm 1925. Năm 2025, trong
khi những lời cầu nguyện cho sự hiệp nhất Kitô giáo vẫn tiếp tục, thì hiện nay
người ta chỉ giả vờ nhiều hơn là có tiến bộ thực sự.
Các bài tổng kết cuối năm 2025 bao gồm những bức ảnh đầy xúc động về Đức Giáo
Hoàng Leo XIV và Vua Charles III, người đứng đầu tối cao của Giáo hội Anh, cùng
nhau cầu nguyện trong Nhà nguyện Sistine. Cũng có hình ảnh Đức Thánh Cha với
Thượng phụ Đại kết Bartholomew I của Constantinople tại Ni-xê-a. Tuy nhiên, những
hình ảnh này không phản ảnh thực tại - Cộng đồng Anh giáo hoàn cầu trên thực tế
đã không còn tồn tại vào năm 2025, và chuyến thăm Thổ Nhĩ Kỳ của Đức Leo chỉ
làm nổi bật tình trạng mong manh của Tòa Thượng phụ Đại kết, người đứng đầu
trên danh nghĩa của Chính thống giáo.
Năm 1925 tại Stockholm, Thụy Điển, một hội nghị do Tổng giám mục Luther Nathan
Söderblom của Uppsala triệu tập đã quy tụ khoảng 600 nhà lãnh đạo Chính thống
giáo, Anh giáo và Tin Lành. Trong thông điệp nhân kỷ niệm 100 năm cuộc họp đó
vào mùa hè này, Đức Giáo Hoàng Leo XIV đã gọi Söderblom là “người tiên phong của
phong trào đại kết sơ khai”. Mặc dù các đại diện Công Giáo không tham gia Đại hội
đồng Stockholm năm 1925, nhưng sự kiện này được coi là khởi đầu của phong trào
đại kết hiện đại bởi sự đa dạng về đại diện tham gia. Và tại Công đồng Vatican
II, như Đức Giáo Hoàng Leo đã lưu ý, “Giáo Hội Công Giáo đã hết lòng đón nhận
con đường đại kết”.
Tin tức đại kết quan trọng nhất năm 2025 là sự kết thúc của Cộng đồng Anh giáo.
Sarah Mullaly được bổ nhiệm làm tổng giám mục mới của Canterbury — người phụ nữ
đầu tiên giữ chức vụ này. GAFCON, một hiệp hội các vị đứng đầu Anh giáo mà các
giáo hội quốc gia của họ bao gồm phần lớn tín đồ Anh giáo trên toàn thế giới,
đã bác bỏ việc bổ nhiệm một nữ tổng giám mục, tuyên bố rằng “việc bổ nhiệm bà sẽ
khiến Tổng giám mục Canterbury không thể đóng vai trò là trung tâm của sự thống
nhất trong Cộng đồng”.
Hơn nữa, theo quan điểm của GAFCON, “những giáo lý phi Kinh thánh và xét lại về
hôn nhân và đạo đức tình dục” của Tổng giám mục đắc cử Mullaly có nghĩa là “bà
không thể lãnh đạo Cộng đồng Anh giáo”. Thật vậy, tổng giám mục Canterbury
không còn được coi là người đứng đầu Cộng đồng Anh giáo nữa, với việc GAFCON tuyên
bố thẳng thừng rằng “việc bổ nhiệm bà ấy làm rõ hơn bao giờ hết rằng Canterbury
đã từ bỏ quyền lãnh đạo. Việc tái thiết Cộng đồng thân yêu của chúng ta giờ đây
nằm trong tay GAFCON, và chúng tôi sẵn sàng đảm nhận vai trò lãnh đạo.”
Bất chấp những lời tốt đẹp trong chuyến thăm cấp nhà nước của Vua Charles tới
Vatican, sự thống nhất giữa người Công Giáo và Cộng đồng Anh giáo sẽ không bao
giờ xảy ra, vì Cộng đồng Anh giáo không còn tồn tại nữa. Thật vậy, những lời cầu
nguyện chung trong Nhà nguyện Sistine — lần đầu tiên một vị Giáo hoàng cầu nguyện
cùng với người điều hành tối cao của Giáo hội Anh — chỉ có thể thực hiện được
vì bà Mullaly chưa được chính thức tấn phong làm tổng giám mục.
Trong thời gian vị trí tổng giám mục Canterbury bị bỏ trống, giáo sĩ cấp cao của
Giáo hội Anh là Tổng giám mục Stephen Cottrell của York, người đã chủ trì cùng
với Đức Giáo Hoàng Leo. Rất khó có khả năng Đức Giáo Hoàng Leo sẽ cùng chủ trì
buổi lễ thờ phượng với một nữ tổng giám mục của Canterbury. Về phía Chính thống
giáo, quan hệ với Rome không thể nồng ấm hơn dưới thời Đức Thượng phụ
Bartholomew. Tuy nhiên, chuyến thăm Thổ Nhĩ Kỳ của Đức Thánh Cha đã làm nổi bật
sự suy giảm tầm quan trọng ngày càng tăng của vị Thượng phụ đại kết. Ngài không
còn hiệp thông với Thượng phụ Chính thống giáo Moscow, lãnh thổ bao gồm 70% tổng
số tín đồ Chính thống giáo. Tòa Thượng phụ Moscow không có đại diện tại
Ni-xê-a.
Tình trạng thống nhất trong Giáo hội Chính thống giáo chưa bao giờ tồi tệ hơn
thế. Thượng phụ Kirill không hiệp thông với Thượng phụ Bartholomew và các Thượng
phụ khác, và đang tích cực ủng hộ cuộc chiến tranh xâm lược của Nga chống lại
Ukraine, trong đó các nạn nhân cũng là thành viên trong giáo đoàn của ông.
Kirill bị cấm đi đến nhiều quốc gia do sự ủng hộ của ông đối với cuộc chiến chống
lại Ukraine.
Mặc dù không có những khác biệt về giáo lý giữa Công Giáo và Chính thống giáo
như giữa Công Giáo và Anh giáo, và mặc dù Công Giáo công nhận các bí tích của
Chính thống giáo là hợp lệ, nhưng sự tham nhũng sâu sắc và sự yếu kém của giới
lãnh đạo Chính thống giáo, cùng với chủ nghĩa dân tộc đang trỗi dậy, khiến cho
sự thống nhất không còn là một dự án khả thi cho đến khi thế hệ Thượng phụ
Chính thống giáo hiện tại qua đời. Tại Thổ Nhĩ Kỳ, rõ ràng tương lai của Tòa
Thượng phụ Đại kết rất mong manh. Đức Bartholomew 85 tuổi và đã giữ chức Thượng
phụ ở Constantinople gần 35 năm.
Trong những năm gần đây, chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ đã có lập trường Hồi giáo quyết
liệt hơn, được thể hitu7o75ng trưng rõ nhất vào năm 2020 bằng việc chuyển đổi
Hagia Sophia - một trong những nhà thờ lịch sử nhất của Kitô giáo - thành đền
thờ Hồi giáo sau khi đổi nó thành một viện bảo tàng...
Khi Bartholomew qua đời, có thể chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ ngày càng theo chủ nghĩa Hồi
giáo sẽ tìm cách hạn chế chức vụ của người kế nhiệm ngài. Trong bất kỳ trường hợp
nào, Constantinople, với chỉ vài chục nghìn tín đồ Kitô giáo ở chính Thổ Nhĩ Kỳ,
không mang trọng lượng gắn liền với việc là người đứng đầu lịch sử của Chính thống
giáo.
Quan hệ với Rome sẽ tiếp tục nồng ấm, nhưng ít liên quan hơn đến tiến trình hướng
tới sự thống nhất với Chính thống giáo.
Sự suy giảm của sự thống nhất Kitô giáo đã có một hình ảnh mạnh mẽ từ năm 2025
— hay chính xác hơn, là sự thiếu vắng một hình ảnh.
Nhân dịp Đại lễ năm 2000, Thánh Gioan Phaolô II đã quyết định mở Cửa Thánh của
Vương cung thánh đường Thánh Phaolô Ngoại thành cùng với tổng giám mục
Canterbury và một giám mục Chính thống giáo đại diện cho TP Bartholomew.
Việc mở cửa bằng “sáu bàn tay” nổi tiếng được chọn cho Nhà thờ Thánh Phaolô vì
đây là vương cung thánh đường của Giáo hoàng gắn liền nhất với phong trào đại kết;
Đức Thánh Cha đến đó mỗi năm trong Tuần Cầu Nguyện cho Sự Hiệp Nhất Kitô giáo
vào tháng Giêng.
Đối với Năm Thánh năm nay, Đức Giáo Hoàng Phanxicô đã quyết định không tự mình
mở tất cả các Cửa Thánh, mà ủy quyền cho các Hồng Y của các vương cung thánh đường
của Giáo hoàng khác ngoài Nhà thờ Thánh Phêrô. Không có đại diện cấp cao nào của
phong trào đại kết tại Nhà thờ Thánh Phaolô. Không có sáu bàn tay, hay thậm chí
bốn bàn tay — chỉ có Hồng Y tổng quản xứ của Nhà thờ Thánh Phaolô một mình.
Việc cầu nguyện cho sự hiệp nhất Kitô giáo chắc chắn nên tiếp tục vì đối với
Chúa, mọi điều đều có thể. Nhưng về tiến trình khả thi, năm 2025 là năm mà sự
hiệp nhất Kitô giáo đã chết.
https://vietcatholic.net/News/Html/299682.htm
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét