Đức Thánh Cha Lêô XIV trong chuyến viếng thăm Thổ Nhĩ Kỳ (KEMAL ASLAN)
Những quốc gia Đức Thánh Cha Lêô XIV có thể sẽ viếng thăm
trong năm 2026
Dù cho đến nay Vatican chưa đưa ra thông cáo chính thức nào
về các chuyến tông du của Đức Thánh Cha Lêô XIV trong năm 2026, nhưng dựa trên
những lời của chính ngài cũng như qua một số nguồn tin Giáo hội, một số cột mốc
tôn giáo và văn hóa quan trọng, và cả những cuộc gặp gỡ với giới chức Tòa
Thánh, giới báo chí đưa ra dự đoán về một số quốc gia mà Đức Thánh Cha có thể sẽ
viếng thăm trong thời gian tới, trong đó Tây Ban Nha được nói đến nhiều sau
tuyên bố của các Giám mục nước này.
Vatican News
Trên chuyến bay từ thủ đô Beirut của Libăng trở về Roma sau
khi kết thúc chuyến tông du đầu tiên, với việc viếng thăm Thổ Nhĩ Kỳ và Libăng
từ ngày 28/11 đến 2/12/2025, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã chia sẻ với các nhà báo
đi cùng chuyến bay những suy nghĩ ban đầu về các chuyến tông du có thể thực hiện
trong năm 2026. Trả lời câu hỏi của nhà báo người Argentina Elisabetta Pique,
ngài cho biết hiện chưa có chuyến đi nào được xác định chắc chắn, nhưng bày tỏ
mong muốn đặc biệt được thăm châu Phi, và đây có thể là chuyến tông du tiếp
theo của ngài.
Algeria, Argentina và Uruguay, Peru, Fatima hay
Guadalupe, theo lời Đức Thánh Cha
Đức Thánh Cha cũng nói rõ ước muốn cá nhân được đến Algeria,
không chỉ để thăm những địa điểm gắn liền với cuộc đời Thánh Augustinô, mà còn
nhằm thúc đẩy đối thoại và xây dựng những nhịp cầu giữa thế giới Kitô giáo và Hồi
giáo. Bên cạnh đó, ngài cho biết Vatican cũng đang “làm việc với một số quốc
gia khác”, trong đó có nhiều nước thuộc khu vực Mỹ Latinh.
Ngài nhắc đến mong ước được thăm Argentina và Uruguay, hai
quốc gia đã chờ đợi chuyến viếng thăm của một vị giáo hoàng trong nhiều năm. Đức
Thánh Cha cũng nói đến khả năng thăm Peru, và từ đó có thể mở rộng sang các quốc
gia lân cận, tuy nhiên nhấn mạnh rằng mọi kế hoạch vẫn chưa được xác định rõ
ràng. Những chia sẻ này lặp lại điều ngài từng nói với báo chí tại Castel
Gandolfo hôm 18/11/2025, khi cho biết các chuyến đi trong năm tới sẽ được lên kế
hoạch từng bước, tùy theo hoàn cảnh và lịch trình.
Dù một số địa điểm hành hương nổi tiếng như Fatima hay
Guadalupe được nhắc đến, Đức Thánh Cha thừa nhận rằng trở ngại lớn nhất không
phải là thiện chí, mà là việc sắp xếp lịch trình giữa rất nhiều cam kết đã có.
Điều này càng trở nên rõ rệt trong bối cảnh ngài kế nhiệm Đức Thánh Cha
Phanxicô, người vẫn còn một lịch trình dày đặc các công việc chưa hoàn tất.
Không giống như Đức Thánh Cha Phanxicô, người trước khi được
bầu làm Giáo hoàng vốn ít đi lại, Đức Thánh Cha Lêô XIV, khi còn là Hồng y
Robert Francis Prevost, là một người có nhiều kinh nghiệm di chuyển. Trong vai
trò là nhà truyền giáo và Bề trên Tổng quyền Dòng Thánh Augustinô, ngài đã đi
nhiều nơi, đặc biệt là tại châu Phi và châu Á. Kinh nghiệm này, cùng với những
phát biểu hiện nay, cho phép người ta phần nào hình dung hướng đi trong các
chuyến tông du tương lai của ngài.
Các quốc gia thuộc “những món nợ giáo hoàng”
Theo giới báo chí, một trong những ưu tiên đối với Đức Thánh
Cha Lêô XIV là “những món nợ giáo hoàng” – tức các chuyến đi đã được Đức Thánh
Cha Phanxicô muốn thực hiện. Ngoài chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha mới được
thực hiện tại Thổ Nhĩ Kỳ nhân kỷ niệm 1.700 năm Công đồng Nixêa I theo lời mời
của Đức Thượng phụ Chính Thống Bartolomeo I và Libăng, nơi Đức Thánh Cha
Phanxicô từng ao ước đến thăm giữa bối cảnh đất nước này rơi vào khủng hoảng
chính trị, kinh tế và xung đột quân sự, Argentina và Uruguay cũng được xếp vào
nhóm các quốc gia mà Đức cố Giáo hoàng muốn viếng thăm. Năm 2021, Đức Thánh Cha
Phanxicô từng xác nhận mong muốn thăm hai quốc gia này, nhưng điều đó đã không
thể thực hiện trước khi ngài qua đời. Vì thế, một chuyến viếng thăm của Đức
Thánh Cha Lêô đến vùng Rio de la Plata sẽ mang ý nghĩa đặc biệt, nhất là với
Argentina – quê hương mà Đức Thánh Cha Phanxicô chưa từng có dịp trở về với
cương vị Giáo hoàng.
Peru, “quê hương thứ hai” của Đức Thánh Cha
Ngoài ra, giới báo chí cũng đề cập đến Peru, nơi được xem
như “quê hương thứ hai” của Đức Thánh Cha Lêô XIV. Dù sinh ra tại Chicago (Hoa
Kỳ), ngài nhiều lần bày tỏ tình cảm sâu đậm với giáo phận Chiclayo, nơi ngài từng
làm giám mục từ năm 2015 đến 2023. Tuy nhiên, tình hình chính trị bất ổn và cuộc
bầu cử sắp tới tại Peru khiến khả năng thăm viếng trong nửa đầu năm 2026 trở
nên khó khăn. Theo thông lệ, Vatican thường tránh các chuyến tông du trong thời
gian bầu cử để không bị lợi dụng cho mục đích chính trị. Về khả năng thăm Hoa Kỳ,
điều này hiện chưa được ưu tiên.
Châu Phi
Tiếp đến, châu Phi được xem là điểm đến rất khả thi, do mối
liên hệ cá nhân sâu đậm của Đức Thánh Cha Lêô XIV với lục địa này. Ngài từng
nhiều lần đến Tanzania, Kenya, Congo và đặc biệt là Nigeria – nơi ngài đã viếng
thăm chín lần. Một chuyến thăm Nigeria trên cương vị Giáo hoàng sẽ là nguồn
khích lệ lớn lao cho các Kitô hữu đang phải đối diện với bạo lực và bắt cóc.
Tuy nhiên, để chuẩn bị cho một chuyến viếng thăm của một vị giáo hoàng, có rất
nhiều yếu tố cần được quan tâm và đánh giá, trong đó có vấn đề an ninh.
Algeria cũng là điểm đến tiềm năng, với trọng tâm là đối thoại
liên tôn, trong đó hình ảnh Thánh Augustinô – người được tôn trọng như một người
con của xứ sở – đóng vai trò như chiếc cầu nối giữa các cộng đồng tôn giáo, như
Đức Thánh Cha đã nhắc đến trong cuộc phỏng vấn.
Tiêu chí của Đức Thánh Cha: loan báo Tin Mừng
Tuy nhiên, Đức Thánh Cha khẳng định rằng tiêu chí quyết định
các chuyến tông du không phải là yếu tố chính trị hay truyền thông, mà là nơi
ngài có thể thi hành tốt nhất sứ mạng của người kế vị Thánh Phêrô: củng cố đức
tin cho anh chị em mình. Như ngài nói, vai trò chính yếu của Giáo hoàng không
phải là giải quyết mọi vấn đề của thế giới, mà là loan báo Tin Mừng và trung
thành với sứ vụ Phúc Âm hóa.
Tây Ban Nha: chuyến viếng thăm nhiều tiềm năng?
Trong khi Vatican chưa có thông báo gì về các chuyến tông du
của Đức Thánh Cha Lêô XIV trong năm 2026, thì mới đây giới báo chí lại nói đến
Tây Ban Nha như một quốc gia có thể được ngài viếng thăm trong tương lai gần,
sau cuộc gặp diễn ra ngày 9/1/2026 tại Vatican giữa các Giám mục đại diện Hội đồng
Giám mục Tây Ban Nha và Phủ Quốc vụ khanh Tòa Thánh. Cuộc gặp này cho thấy chuyến
viếng thăm đang được xem xét nghiêm túc ở cấp cao nhất. Nếu được xác nhận, đây
sẽ là chuyến thăm Tây Ban Nha đầu tiên của Đức Thánh Cha Lêô XIV trên cương vị
Giáo hoàng, đồng thời khép lại một khoảng trống kéo dài từ sau chuyến tham dự
Ngày Giới trẻ Thế giới tại Madrid năm 2011 của Đức Bênêđictô XVI.
Trong những tháng gần đây, hàng giám mục Tây Ban Nha đã bày
tỏ sự lạc quan thận trọng. Sau buổi tiếp kiến riêng với Đức Thánh Cha vào tháng
11 năm ngoái, Đức Tổng Giám mục Luis Argüello, Chủ tịch Hội đồng Giám mục, đã
công khai nói đến khả năng chuyến thăm có thể diễn ra “trong tương lai tương đối
gần”. Không lâu sau đó, trong chuyến tông du của Đức Thánh Cha tới Thổ Nhĩ Kỳ
và Libăng, chính ngài cũng trả lời các nhà báo Tây Ban Nha rằng đối với Tây Ban
Nha, “không chỉ là hy vọng”, dù thời điểm cụ thể vẫn cần được xác định. Phát biểu
này đã tạo tiếng vang lớn trong Giáo hội và truyền thông tại quốc gia này.
Lời xác nhận của Đức Hồng y José Cobo, Tổng Giám mục
Madrid
Các thông tin mới nhất từ Roma càng củng cố triển vọng đó. Đức
Hồng y José Cobo, Tổng Giám mục Madrid, xác nhận ngày 9/1 rằng Madrid,
Barcelona và Quần đảo Canary hiện là những điểm đến có khả năng cao nhất trong
chuyến tông du năm 2026 của Đức Thánh Cha. Sau cuộc gặp với Đức Tổng Giám mục
Edgar Peña Parra, Phụ tá Quốc vụ khanh Tòa Thánh phụ trách các vấn đề chung, Đức
Hồng y Cobo nhấn mạnh rằng chính Đức Thánh Cha là người khởi xướng sáng kiến
này và đã yêu cầu phía Tây Ban Nha soạn thảo một chương trình ban đầu, để ngài
có thể điều chỉnh và hoàn thiện trong thời gian tới.
Cuộc gặp tại Vatican có sự tham dự của nhiều vị lãnh đạo
Giáo hội Tây Ban Nha, trong đó có Đức Hồng y Juan José Omella, Tổng Giám mục
Barcelona; Đức Tổng Giám mục Luis Argüello của Valladolid; Đức cha Francisco
César García Magán, Tổng Thư ký Hội đồng Giám mục; và Đức cha José Mazuelos,
Giám mục Quần đảo Canary. Điều này cho thấy sự đồng thuận và phối hợp chặt chẽ
giữa các giáo phận liên quan.
Ý nghĩa mục vụ
Về ý nghĩa mục vụ, các điểm đến được đề xuất không chỉ mang
tính nghi lễ mà còn hàm chứa thông điệp sâu sắc. Quần đảo Canary được xem là địa
điểm đặc biệt quan trọng trong bối cảnh di cư – một vấn đề nổi cộm tại Nam Âu,
khi hàng ngàn người di cư từ châu Phi đặt chân đến đây mỗi năm. Đức Hồng y Cobo
cho biết, vấn đề di cư là một trong những chủ đề Đức Thánh Cha đã đề cập ngay từ
đầu triều đại của mình, và hiện nay là “thời điểm rất quan trọng để làm cho tiếng
nói của người di cư được lắng nghe” tại Tây Ban Nha. Một chuyến viếng thăm của
Đức Thánh Cha tới Canary sẽ vừa tiếp nối mối quan tâm sâu sắc của Đức Thánh Cha
Phanxicô – người từng mong muốn đến đây nhưng chưa thực hiện được – vừa thể hiện
định hướng mục vụ riêng của ngài.
Cột mốc văn hóa và tôn giáo
Barcelona nổi bật với chiều kích văn hóa và tôn giáo, gắn liền
với Vương cung thánh đường “Sagrada Familia” và tiến trình phong chân phước cho
kiến trúc sư Antoni Gaudí. Việc Đức Biển Đức XVI đã cung hiến thánh đường này
năm 2010 càng làm tăng tính biểu tượng của một chuyến viếng thăm trong giai đoạn
công trình đang tiến gần đến hoàn thiện. Madrid, thủ đô và trung tâm lớn nhất của
đất nước, được kỳ vọng sẽ là nơi diễn ra các cử hành phụng vụ trọng thể và các
cuộc gặp gỡ với hàng giám mục, linh mục, tu sĩ và giáo dân.
Ý nghĩa lịch sử
Bên cạnh các yếu tố mục vụ, khía cạnh cá nhân cũng đóng vai
trò đáng kể. Trước khi được bầu làm Giáo hoàng, Đức Hồng y Robert Francis
Prevost đã nhiều lần đến Tây Ban Nha trong vai trò Bề trên Tổng quyền Dòng
Thánh Augustinô và sau đó là Tổng trưởng Bộ Giám mục. Các thành phố như Ávila,
Málaga, Bilbao, Valladolid, Palencia hay León đều là những địa danh quen thuộc
với ngài. Những chuyến thăm trước đây, tuy ít được chú ý vào thời điểm đó, nay
tạo nên một sợi dây liên kết và sự gần gũi có thể ảnh hưởng đến phong cách của
chuyến tông du tương lai.
Trong bối cảnh lịch sử rộng hơn, chuyến viếng thăm tiềm năng
của Đức Thánh Cha mang ý nghĩa đặc biệt. Tây Ban Nha từng được Thánh Gioan
Phaolô II viếng thăm năm lần, để lại dấu ấn sâu đậm trong đời sống Giáo hội và
xã hội, cũng như được Đức Biển Đức XVI thăm viếng ba lần. Trái lại, Đức Thánh
Cha Phanxicô chưa từng viếng thăm quốc gia này, dù đã bày tỏ mong muốn làm như
vậy. Do đó, chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha Lêô XIV sẽ vừa mở ra một chương
mới, vừa được nhìn nhận như sự tiếp nối và hoàn tất một câu chuyện còn dang dở.
Thực tế
Hiện tại, các cuộc thương thảo với chính phủ Tây Ban Nha đã
được tiến hành, dù lời mời chính thức từ phía nhà nước vẫn chưa được công bố.
Tuy nhiên, như Đức Hồng y Cobo nhận định, việc khả năng này được mở ra đã là
“nguồn hy vọng và niềm vui lớn lao” không chỉ cho Giáo hội mà còn cho các nhà
chức trách dân sự và toàn thể xã hội Tây Ban Nha.
Tuy nhiên, sự thận trọng vẫn được duy trì. Lịch trình của Đức
Thánh Cha rất dày đặc, và có rất nhiều lời mời từ các giáo phận và tổ chức Công
giáo Tây Ban Nha. Đức Hồng y Cobo đã hài hước nhận xét rằng “không nên làm Đức
Thánh Cha kiệt sức”, bởi nếu chuyến đi quá dày, “ngài có thể không muốn quay lại
lần nữa”.
Dù vậy, sự hội tụ của nhiều yếu tố – từ các bước chuẩn bị cụ
thể, những phát biểu công khai của Đức Thánh Cha, cho đến các mốc tôn giáo và
văn hóa quan trọng của năm 2026 – cho thấy rất nhiều khả năng rằng thời gian chờ
đợi kéo dài của Giáo hội Tây Ban Nha đang tiến dần đến hồi kết. Nếu được xác nhận,
chuyến tông du của Đức Thánh Cha Lêô XIV sẽ là một biến cố lớn, không chỉ đối với
Giáo hội Tây Ban Nha, mà còn đối với toàn thể Giáo hội tại châu Âu trong bối cảnh
đang tìm kiếm những định hướng mới cho sứ mạng loan báo Tin Mừng hôm nay.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét