06.03.2026: THỨ SÁU TUẦN II MÙA CHAY

 06/03/2026

Thứ Sáu tuần 2 Mùa Chay

 

 

Bài Ðọc I: St 37, 3-4. 12-13a. 17b-28

“Này thằng chiêm bao đến kia rồi, anh em hãy lại đây, chúng ta bắt giết nó”.

Trích sách Sáng Thế.

Ít-ra-en mến thương Giu-se hơn mọi đứa con khác, vì ông sinh ra Giu-se trong lúc tuổi già. Ông may cho Giu-se một chiếc áo nhiều mầu. Các anh của Giu-se thấy cha mình thương Giu-se hơn mọi đứa con, nên sinh lòng ghen ghét và không thể nói chuyện thân mật với Giu-se.

Khi các anh Giu-se đi chăn những đoàn chiên của cha mình tại Si-khem, thì Ít-ra-en nói với Giu-se: “Có phải các anh con đang chăn chiên ở Si-khem không? Con hãy lại đây, cha sai con đi tìm các anh con”.

Giu-se đi tìm các anh mình và gặp các anh tại Ðô-than. Khi các anh thấy Giu-se từ đằng xa tiến lại gần, họ liền âm mưu tìm cách giết Giu-se. Họ nói với nhau rằng: “Này thằng chiêm bao đến kia rồi, anh em hãy lại đây, chúng ta bắt giết nó, ném xác nó xuống một cái giếng cạn và nói nó bị thú dữ ăn thịt, rồi xem các điềm chiêm bao của nó sẽ ra sao?”

Rưu-vên nghe nói thế, liền định cứu Giu-se khỏi tay anh em, nên nói rằng: “Chúng ta đừng giết nó, đừng làm đổ máu, song ném nó xuống giếng nơi hoang vu này, và như thế, tay các em không phải vấy máu”. Rưu-vên nói như thế, vì có ý muốn cứu Giu-se khỏi tay các anh em, để đem Giu-se về cho cha mình. Khi Giu-se vừa đến gần, các anh liền cởi áo dài Giu-se đang mặc, và bắt ném xuống giếng cạn.

Ðang khi các ông ngồi ăn bánh, thì thấy một đoàn người Ít-ma-ên từ Ga-la-át tiến về Ai-cập, các con lạc đà của họ chở đầy hương liệu, nhựa thơm và dầu thơm. Giu-đa nói với các anh em rằng: “Chúng ta giết em chúng ta và giấu máu nó đi, thì có ích lợi gì? Tốt hơn là chúng ta đem bán nó cho người Ít-ma-ên và tay chúng ta không phải vấy máu, vì Giu-se là em ruột thịt chúng ta”. Các anh em nghe theo lời Giu-đa, nên khi các người lái buôn từ Ma-đi-an đi ngang qua đó, các ông kéo Giu-se lên khỏi giếng và đem bán cho các người Ít-ma-ên với giá hai mươi đồng bạc, và họ dẫn Giu-se sang Ai-cập.

Ðó là lời Chúa.

 

Ðáp Ca: Tv 104, 16-17. 18-19. 20-21

Ðáp: Các ngươi hãy nhớ lại những điều kỳ diệu Chúa đã làm

Xướng: Chúa đã gọi cảnh cơ hàn về trên đất nước, và rút đi mọi sự nâng đỡ bằng cơm bánh. Ngài đã sai một người đi trước họ: Giuse đã bị bán để làm nô lệ.

Xướng: Thiên hạ đã lấy xiềng để trói chân người, và cổ người bị cột bằng xích sắt, cho tới khi ứng nghiệm lời tiên đoán của người, lời của Chúa đã biện minh cho người.

Xướng:Vua đã sai cởi trói cho người, Chúa của chư dân cũng đã giải phóng người. Vua đã tôn người làm chủ của mình, và làm chúa trên toàn diện lãnh thổ.

 

Câu Xướng Trước Phúc Âm

Hôm nay các ngươi đừng cứng lòng, nhưng hãy nghe lời Chúa phán.

 

Phúc Âm: Mt 21, 33-43. 45-46

“Ðứa con thừa tự kia rồi, nào anh em, chúng ta hãy giết nó”.

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo Thánh Mát-thêu.

Khi ấy, Chúa Giê-su phán cùng các thượng tế và các kỳ lão trong dân rằng: “Các ông hãy nghe dụ ngôn này: Có ông chủ nhà kia trồng được một vườn nho. Ông rào dậu chung quanh, đào hầm ép rượu và xây tháp canh; đoạn ông cho tá điền thuê, rồi đi phương xa. Ðến mùa nho, ông sai đầy tớ đến nhà tá điền để thu phần hoa lợi. Nhưng những người làm vườn nho bắt các đầy tớ ông: đánh đứa này, giết đứa kia và ném đá đứa khác. Chủ lại sai một số đầy tớ khác đông hơn trước, nhưng họ cũng xử với chúng như vậy. Sau cùng chủ sai chính con trai mình đến với họ, vì nghĩ rằng: Họ sẽ kính nể con trai mình. Nhưng bọn làm vườn vừa thấy con trai ông chủ liền bảo nhau: “Ðứa con thừa tự kia rồi: Nào anh em! Chúng ta hãy giết nó đi và chiếm lấy gia tài của nó”. Rồi họ bắt cậu, lôi ra khỏi vườn nho mà giết. Vậy khi chủ về, ông sẽ xử trí với bọn họ thế nào? Các ông trả lời: “Ông sẽ tru diệt bọn hung ác đó và sẽ cho người khác thuê vườn nho để cứ mùa nộp phần hoa lợi”. Chúa Giê-su phán: “Các ông chưa bao giờ đọc thấy trong Kinh Thánh sao:

“Chính viên đá bọn thợ loại ra, đã trở nên viên đá góc; đó là việc Chúa làm và là việc lạ lùng trước mắt chúng ta?” Bởi vậy, Ta bảo các ông: Nước Thiên Chúa sẽ cất khỏi các ông để trao cho dân tộc khác biết làm cho trổ sinh hoa trái”.

Các Thượng tế và biệt phái nghe dụ ngôn đó, thì hiểu Người ám chỉ về mình. Họ liền tìm cách bắt Người, nhưng lại sợ dân chúng, vì thiên hạ đều tôn Người là Tiên tri.

Ðó là lời Chúa.

 

 

Chú giải về Sáng thế  37,3-4. 12-13. 17-28

Có một sự tương đồng mạnh mẽ giữa câu chuyện về Giuse và Chúa Giê-su trong các bài đọc hôm nay. Trong cả hai trường hợp, những lời được trích dẫn từ Thánh Vịnh đều áp dụng:

Hòn đá mà những người thợ xây đã loại bỏ

đã trở thành hòn đá góc nhà. (Thánh Vịnh 118,22)

Giuse là người con trai được yêu quý nhất trong mười hai người con trai của Gia-cóp, những người con trai sau này sẽ trở thành các tộc trưởng của dân Chúa. Các anh em của ông ghen tị với ông và dần dần căm ghét ông. Họ càng căm ghét ông hơn vì những giấc mơ ông kể. Trong một giấc mơ, ông nói rằng ông đã thấy một khải tượng về gia đình thu hoạch mùa màng. Trong giấc mơ, tất cả các bó lúa của các anh em ông đều cúi xuống trước bó lúa của Giuse. Điều này, tất nhiên, đã xảy ra sau đó khi các anh em đến Ai Cập trong thời kỳ đói kém để tìm kiếm lương thực. Lúc đầu, họ không biết rằng Giuse là tể tướng của Ai Cập, người mà họ đã đến tỏ lòng kính trọng.

Trong bài đọc hôm nay, khi Giuse, theo lời dặn của cha, đi thăm các anh em mình ngoài đồng, họ đã âm mưu giết ông. Tuy nhiên, một người anh em, Ru-bên, đã can thiệp và đề nghị thay vào đó ném Giuse xuống một giếng cạn, với hy vọng sẽ đem ông trở lại cho cha sau này. Ru-bên là con trai cả, nhưng sau này bị thất sủng vì phạm tội loạn luân với vợ lẽ của cha. Giu-đa sau đó lên nắm quyền lãnh đạo gia đình. Các anh em khác đồng ý với đề nghị của Ru-bên vì họ không muốn vấy máu của chính em trai mình. Có lẽ họ nhớ những gì đã xảy ra với Ca-in.

Cuối cùng, Giuse hoặc bị bán cho người Ít-ma-en trên đường buôn bán ở Ai Cập, hoặc được người Mi-đi-an tìm thấy trong giếng và bán với giá 20 đồng bạc cho các thương nhân trên đường đến Ai Cập. Vào thời sau, số tiền này là giá trị của một người đàn ông cùng tuổi với Giuse đã được dâng hiến cho Chúa (xem Lê-vi 27,5). Sau đó, người cha được báo tin con trai mình đã chết vì bị thú dữ tấn công, và bằng chứng là chiếc áo nhiều màu nổi tiếng dính máu dê đã được trả lại.

Giuse lẽ ra phải sống cuộc đời nô lệ vô danh ở Ai Cập, nhưng nhờ khả năng giải mộng, ông đã được Pharaoh sủng ái và trở thành tể tướng ở Ai Cập, cuối cùng là người cứu rỗi dân tộc mình khỏi nạn đói – một nạn đói mà Giuse đã tiên đoán và giúp chuẩn bị.

 

Câu chuyện này chuẩn bị cho chúng ta sự đến của Chúa Giêsu, người rõ ràng là người con trong dụ ngôn được nêu trong bài Phúc Âm hôm nay. Chúa Giêsu cũng là một “người có giấc mơ”, với một tầm nhìn về cuộc sống bị nhiều người thân cận từ chối. Chính vì điều đó mà Ngài cũng bị bán vào tay kẻ thù, để rồi trở thành người cứu rỗi dân tộc mình.

 

Chú giải về Mát-thêu 21,33-43. 45-46

Bài Phúc Âm hôm nay là một dụ ngôn được kể cho các thầy tế lễ thượng phẩm và các trưởng lão không tin. Đó là lịch sử của dân Ít-ra-en được thuật lại dưới dạng dụ ngôn. Thực ra, nó giống một ngụ ngôn hơn là một dụ ngôn đơn thuần, vì mỗi nhân vật và sự kiện được mô tả đều chỉ đến những người và sự kiện có thật. Một số học giả cho rằng đây thực sự là một tài liệu của Giáo Hội sơ khai, chứ không phải là điều trực tiếp từ Chúa Giê-su. Có lẽ điều hợp lý hơn là một dụ ngôn do Chúa Giê-su nói đã được sửa đổi dựa trên các sự kiện sau này.

Chủ vườn nho rõ ràng là Đức Chúa Trời. Vườn nho là nhà của Ít-ra-en, nơi dân Chúa sinh sống. Những người thuê vườn nho là dân của Đức Chúa Trời.

Những người đầy tớ được sai đi thu hoạch bị ngược đãi bằng nhiều cách khác nhau—bị đánh đập, giết chết hoặc ném đá. Những người đầy tớ tượng trưng cho các tiên tri và những người phát ngôn khác được Đức Chúa Trời sai đến với dân Ngài, nhiều người trong số họ đã bị từ chối, không được lắng nghe và thậm chí bị ngược đãi.

Cuối cùng, chủ vườn quyết định sai con trai mình đi, nói rằng:

Họ sẽ kính trọng con trai tôi.

Ngược lại, những người làm thuê lại lý luận rằng, nếu họ đuổi được con trai ông ta đi, họ có thể chiếm lấy toàn bộ vườn nho cho mình. Họ có thể tiếp tục mà không cần chủ vườn.

Vì vậy, họ bắt lấy con trai ông ta, ném anh ta ra khỏi vườn nho và giết chết anh ta. Đây là một sự ám chỉ rõ ràng đến việc Chúa Giê-su bị đóng đinh trên thập tự giá bên ngoài tường thành Giê-ru-sa-lem.

Và nhà vua sẽ làm gì lúc đó? Chúa Giê-su hỏi. Các nhà lãnh đạo tự lên án mình bằng cách trả lời câu hỏi: “Ông ta sẽ trừng phạt những kẻ khốn khổ đó bằng một cái chết thảm khốc”—giống như điều đã xảy ra khi thành Giê-ru-sa-lem bị người La Mã phá hủy hoàn toàn vào năm 70 sau Công nguyên.

Thay vào đó, vườn nho được cho thuê cho những người thuê mới—những người Do Thái và dân ngoại, dân mới của Đức Chúa Trời, những người tin vào Chúa Giê-su là Chúa và Đấng Cứu Thế. Hòn đá bị những người thợ xây loại bỏ trở thành hòn đá góc nhà. Chúa Giê-su nói:

Vì vậy, ta nói cho các ngươi biết, Nước Thiên Chúa sẽ bị lấy đi khỏi các ngươi và ban cho một dân tộc sinh ra nhiều trái.

Đây là một trong hai trường hợp duy nhất mà Mát-thêu sử dụng thuật ngữ “Nước Thiên Chúa” thay vì “Nước Trời”. Từ lâu, dân ngoại đã bị coi là những người không tin và người ngoài cuộc. Giờ đây, chính trên họ, cùng với những người Do Thái đã chấp nhận Chúa Giê-su, mà Nước Trời sẽ được xây dựng.

Phúc Âm kết thúc bằng lời bình luận rằng các thầy tế lễ và trưởng lão không tin đã hiểu rõ thông điệp của Ngài, nhưng vì Chúa Giê-su được dân chúng yêu mến, họ không thể làm gì để trả đũa vào lúc đó.

Hết lần này đến lần khác trong lịch sử thế giới, những người đấu tranh cho lẽ thật và công lý đã bị từ chối, bỏ tù và tra tấn, nhưng cuối cùng lại trở thành những người cứu rỗi dân tộc mình. Chúng ta hãy chắc chắn rằng mình đang lắng nghe đúng người – những người mang thông điệp về lẽ thật, tình yêu và công lý – và rằng chúng ta hãy đi theo họ. Chúa Giê-su, Đấng Cứu Thế của chúng ta, vẫn đang nói qua những người theo Ngài.

 

https://livingspace.sacredspace.ie/l1026g/

 

 

Suy Niệm: Đá góc tường

Đất sét chẳng thể chống lại thợ gốm. Đất tốt là ngoan ngoãn để thợ gốm đúc nặn nên hình tượng. Những người thợ làm vườn nho bất nhân và anh em tổ phụ Giu-se là những viên đá muốn tự đặt mình lên cao. Thoát khỏi tay thợ xây. Chiếm đoạt quyền Thiên Chúa. Anh em nhà Gia-cob bán Giu-se sang Ai cập. Thợ làm vườn bất nhân giết chết người con thừa tự. Họ muốn có quyền thế. Có danh vọng. Có tiền tài. Nhưng họ trở thành xấu xa đáng ghê tởm trước mặt Thiên Chúa.

Tổ phụ Giu-se và Chúa Giê-su là những viên đá bị người đời chê bỏ, giết chết. Nhưng các ngài luôn sống theo thánh ý Thiên Chúa. Tuân phục Thiên Chúa. Không oán hận những kẻ làm hại mình. Vì biết mình thuộc về Thiên Chúa. Nên các ngài đã trở thành đá góc tường.

Chúa Giê-su chịu chết để đem lại sự sống cho nhân loại. Trở thành ơn cứu độ cho nhân loại. Ban sự sống cho nhân loại. Cho nhân loại được trở lại hạnh phúc làm con Thiên Chúa. Người làm cho thế giới được cứu rỗi, được hạnh phúc, được sống.

Tổ phụ Giu-se bị bán làm nô lệ, bị giam cầm bất công. Nhưng ở đâu ngài cũng vui vẻ chấp nhận số phận. Nên Thiên Chúa đặt ngài lên địa vị cao trọng. Cứu sống mọi người.

Chúng ta là ai? Có lẽ chúng ta giống anh em tổ phụ Giu-se và giống đám thợ làm vườn nho bất nhân. Thiên Chúa ban cho ta sự sống, thời giờ, trí tuệ, sức khỏe và linh hồn. Để ta sinh lợi cho Thiên Chúa. Nhưng ta chiếm đoạt tất cả để sử dụng theo ý riêng. Có khi còn dùng ơn Chúa ban để phạm tội chống lại Chúa.

Mùa Chay ta hãy biết ăn năn sám hối. Dành hết cuộc đời sống theo ý Chúa. Dành hết khả năng phục vụ Chúa và tha nhân. Ta sẽ bị cười chê trước mặt người đời. Nhưng ta sẽ được Thiên Chúa yêu thương. Chính những con người biết từ bỏ ý riêng làm theo ý Chúa mới trở thành những người xây dựng sự sống. Sự sống sung mãn vĩnh cửu.

(TGM Giuse Ngô Quang Kiệt)