08/6/2026
Thứ Hai tuần 10
thường niên
Bài Ðọc I: (Năm
II) 1 V 17, 1-6
“Êlia đứng trước tôn nhan Chúa, Thiên Chúa Israel”.
Trích sách Các Vua quyển thứ nhất.
Trong những ngày ấy, Êlia người Thesbê thuộc miền Galaad,
tâu vua Acáp rằng: “Có Chúa là Ðấng hằng sống, Thiên Chúa dân Israel, mà tôi đứng
trước tôn nhan! Trong những năm sắp tới, sẽ không có sương mà cũng không có
mưa, nếu tôi không ra lệnh”. Và Chúa đã phán cùng Êlia như sau: “Ngươi hãy bỏ
nơi này, đi về hướng đông và ẩn náu tại suối Karit ở phía đông sông Giođan. Nơi
đây ngươi sẽ uống nước suối, và Ta đã truyền cho chim quạ nuôi ngươi”. Vậy ông
trẩy đi và làm như lời Chúa dạy. Ông đến ẩn náu tại suối Karit ở phía đông sông
Giođan. Sáng sớm quạ đem cho ông bánh và thịt; ban chiều quạ cũng lại đem cho
ông bánh và thịt, và ông uống nước suối.
Ðó là lời Chúa.
Ðáp Ca: Tv 120, 1-2. 3-4. 5-6. 7-8
Ðáp: Ơn phù trợ của
tôi do nơi danh Chúa, là Ðấng đã tạo thành đất với trời (c. 2).
Xướng: Tôi ngước
mắt nhìn lên đỉnh núi cao, ơn phù trợ cho tôi sẽ từ đâu ban tới? Ơn phù trợ của
tôi do nơi danh Chúa, là Ðấng đã tạo thành đất với trời.
Xướng: Người chẳng
để cho chân ngươi xiêu té, Ðấng bảo vệ ngươi, Người chẳng có ngủ say. Kìa Ðấng
bảo vệ Israel, Người không thiếp giấc, không ngủ say.
Xướng: Chúa sẽ bảo
vệ thân ngươi, Chúa là Ðấng che chở ngươi ở bên tay hữu. Mặt trời sẽ không hại
ngươi lúc ban ngày, và mặt trăng cũng chẳng hại ngươi về ban đêm.
Xướng: Chúa sẽ
gìn giữ ngươi khỏi mọi điều tai biến, Người sẽ bảo vệ linh hồn ngươi. Chúa sẽ bảo
vệ ngươi khi đi, khi tới, ngay tự bây giờ và cho đến muôn đời.
Alleluia: 1 Sm 3, 9
Alleluia, alleluia! – Lạy Chúa, xin hãy phán, vì tôi tớ Chúa
đang lắng tai nghe; Chúa có lời ban sự sống đời đời. – Alleluia.
(Hoặc đọc: Alleluia, alleluia! Anh em hãy vui mừng hớn hở,
vì phần thưởng dành cho anh em ở trên trời thật lớn lao. Alleluia.)
Phúc Âm: Mt 5, 1-12
“Phúc cho những ai có tinh thần nghèo khó”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.
Khi ấy, Chúa Giêsu thấy đoàn lũ đông đảo, Người đi lên núi,
và lúc Người ngồi xuống, các môn đệ đến gần Người. Bấy giờ Người mở miệng dạy họ
rằng: “Phúc cho những ai có tinh thần nghèo khó, vì Nước Trời là của họ. – Phúc
cho những ai hiền lành, vì họ sẽ được Ðất Nước làm cơ nghiệp. – Phúc cho những
ai đau buồn, vì họ sẽ được ủi an. – Phúc cho những ai đói khát điều công chính,
vì họ sẽ được no thoả. – Phúc cho những ai hay thương xót người, vì họ sẽ được
xót thương. – Phúc cho những ai có lòng trong sạch, vì họ sẽ được nhìn xem
Thiên Chúa. – Phúc cho những ai ăn ở thuận hoà, vì họ sẽ được gọi là con Thiên
Chúa. – Phúc cho những ai bị bách hại vì lẽ công chính, vì Nước Trời là của họ”.
“Phúc cho các con khi người ta ghen ghét, bách hại các con,
và bởi ghét Thầy, họ vu khống cho các con mọi điều gian ác. Các con hãy vui mừng
hân hoan, vì phần thưởng của các con sẽ trọng đại ở trên trời. Người ta cũng đã
từng bắt bớ các tiên tri trước các con như vậy”.
Ðó là lời Chúa.
Chú giải về 1 Các Vua 17,1-6
Như đã nêu trong Sách
Lễ của Công đồng Vatican II:
“Hôm nay chúng ta bắt đầu đọc câu chuyện về người tôi tớ
Chúa đầy kịch tính, Ê-li-a
(thế kỷ thứ 9 trước Công nguyên). Vua A-Kháp của vương quốc phía bắc đã cưới người phụ nữ ngoại đạo, I-de-ven. Bà đã du nhập các tín ngưỡng
ngoại đạo. Ê-li-a, được Chúa
chọn để chống lại chủ nghĩa ngoại đạo, đã loan báo về một trận hạn hán kéo dài
như là sự trừng phạt của Chúa.”
Trong ba tuần tới, chúng ta sẽ quay lại với sách Các Vua.
Chúng ta sẽ đọc cả sách thứ nhất và sách thứ hai. Các bài đọc chủ yếu tập trung
vào vị tiên tri vĩ đại Ê-li-a
và người kế vị ông, Ê-li-sa. Vua A-Kháp
và người vợ tai tiếng của ông, I-de-ven,
cũng sẽ được đề cập nổi bật.
Những gì được kể ở đây có lẽ thuộc về giai đoạn đầu đời của
vị tiên tri, và tác giả tiếp tục câu chuyện ở điểm phù hợp với toàn bộ mạch
truyện của mình. Đó là mô tả về một trận hạn hán nghiêm trọng được xem như là sự
trừng phạt vì việc du nhập thờ phượng thần Ba-an vào Israel. Chúng ta đang sống
trong thời trị vì của vua A-Kháp,
người đã cưới I-de-ven, một
người phụ nữ đến từ Sidon, và chính nhờ ảnh hưởng của bà mà nhà vua đã du nhập
việc thờ cúng Ba-an. Ông thậm
chí còn xây dựng một đền thờ Ba-anl
ở Samaria.
Tất cả những gì chúng ta được biết về nguồn gốc của Ê-li-a là ông đến từ Tít-be ở Ga-la-át. Ga-la-át là một vùng ở phía bắc,
bên phía đông sông Jordan. Vị trí chính xác của Tít-be hiện nay không được biết đến. Ông được Chúa sai đến để kịch
liệt chống lại, bằng lời nói và hành động, cả việc thờ cúng Ba-an và những người tham gia vào đó.
Ê-li-a bắt
đầu bằng cách long trọng tuyên bố với vua A-Kháp nhân danh Chúa rằng, cho đến khi Chúa phán khác đi, sẽ có hạn
hán ở Israel. Lý do rất rõ ràng - đó là hình phạt cho sự thờ thần tượng của dân
Chúa.
Ê-li-a tuyên
bố nhân danh:
…Chúa, Đức Chúa Trời của
Israel… trước mặt Ngài tôi đứng…
Đây là một cụm từ chuyên môn chỉ người phục vụ vua. Các vua
và thầy tế lễ được xức dầu đặc biệt để phục vụ với tư cách là đại diện và người
phát ngôn chính thức của Đức Chúa Trời, có trách nhiệm đảm bảo dân chúng trung
thành với giao ước và phục vụ Đức Chúa Trời. Từ thời Giê-rô-bô-am, vương quốc
phía bắc đã không có một thầy tế lễ như vậy, và tất cả các vua của nó đều bất
trung.
Giờ đây, trong cuộc khủng hoảng tôn giáo lớn do A-Kháp thúc đẩy việc thờ phượng thần
Ba-an gây ra, Chúa đã sai Ê-li-a
(và sau đó là Ê-li-sa) đến phục vụ với tư cách là đại diện của Ngài (thay vì
vua và thầy tế lễ), giống như Môi-se đã làm từ lâu. Trên thực tế, tác giả sách
Các Vua đã nêu bật nhiều điểm tương đồng giữa chức vụ của Ê-li-a và Môi-se.
Chúa phán với Ê-li-a:
…trong những năm này sẽ
không có sương hay mưa, trừ khi theo lời ta.
Hình phạt này rất quan trọng bởi vì, mặc dù Ba-an được coi
là thần của sự sinh sôi nảy nở và chúa tể của những đám mây mưa mà sự sinh sôi
đó phụ thuộc vào, nhưng nó lại bất lực trước quyết định của Đức Chúa là giữ lại tất cả mưa và độ ẩm. Điều
này sẽ được nhấn mạnh và chứng minh một cách kịch tính trong cảnh kết thúc hạn
hán.
Về mặt biểu tượng, Ê-li-a cũng được bảo phải rời khỏi đất của Đức Chúa Trời và ẩn náu ở
phía đông sông Giô-đan. Qua cử chỉ này, Đức Chúa Trời cho thấy Ngài đang rút
lui khỏi dân Ngài, để họ bị cô lập khỏi lời Ngài (được truyền đạt qua nhà tiên
tri) và khỏi những phước lành của Ngài. Sự vắng mặt của nhà tiên tri chỉ càng
khẳng định sự xa cách của Đức Chúa Trời với dân Ngài. Những hành động mang tính
biểu tượng như vậy của các nhà tiên tri rất phổ biến trong Cựu Ước. Vị trí của
“Wadi Cherith” không chắc chắn. Có thể đó là một hẻm núi được hình thành bởi một
trong những nhánh phía bắc của sông Yarmuk.
Đồng thời, trong khi dân Chúa ở đất hứa khát nước và đói
khát trong trận hạn hán, Ê-li-a
sẽ uống nước từ dòng suối trong ốc đảo và, một cách kỳ diệu, quạ sẽ mang bánh
mì cho ông vào buổi sáng và thịt vào buổi tối. Người tôi tớ trung thành của
Chúa đã được nuôi sống một cách kỳ diệu ở bên kia sông Giô-đan (giống như dân Ít-ra-en trong sa mạc vào thời
Môi-se), trong khi dân Ít-ra-en ở đất hứa đang đói khát—một thông điệp rõ ràng khác cho dân Ít-ra-en về sự dựa dẫm vô ích của họ
vào thần Ba-an.
Việc Ê-li-a
được nâng đỡ một cách kỳ diệu dù không sống giữa dân mình cũng chứng tỏ rằng lời
Chúa không phụ thuộc vào dân chúng, mà dân chúng hoàn toàn phụ thuộc vào lời
Chúa. Không phải Chúa đã bội ước giao ước với dân Ngài, mà chính dân Ngài đã vi
phạm giao ước bằng cách quay lưng lại với Ngài và thờ phượng thần Ba-an.
Đôi khi chúng ta nghĩ rằng Chúa đã bỏ rơi chúng ta, nhưng nếu
nhìn kỹ hơn, chúng ta sẽ thấy rằng chính chúng ta đã xa rời Ngài. Sự đói khát của
chúng ta, phần lớn, cũng là sự đói khát thuộc linh. Khi chúng ta gần gũi với
Ngài, chúng ta có thể tìm thấy sự hiện diện và tình yêu thương của Ngài trong mọi
trải nghiệm mà chúng ta có.
Chú giải về Mát-thêu 5,1-12
Hôm nay chúng ta bắt đầu đọc Phúc Âm Mát-thêu và sẽ tiếp tục đọc trong vài tuần
tới. Chúng ta bắt đầu với chương 5 và Bài Giảng Trên Núi.
Khi đọc Phúc Âm Mát-thêu,
chúng ta cần nhớ rằng nó chủ yếu hướng đến độc giả có nguồn gốc Do Thái, và về
điểm này, nó khác biệt rất nhiều so với Phúc Âm Mác. Một trong những mục đích của
Mát-thêu là trình bày Chúa
Giê-su như là Môi-se mới, vượt lên trên, nhưng không gạt bỏ luật pháp mà Môi-se
thứ nhất đã ban cho dân Ít-ra-en.
Và vì Luật Môi-se được chứa đựng trong những gì chúng ta gọi là Ngũ Kinh (năm
cuốn sách đầu tiên của Kinh Thánh), nên luật pháp hay giáo huấn của Chúa Giê-su
được trình bày một cách độc đáo trong Phúc Âm này qua năm bài giảng dài.
Bài giảng đầu tiên là Bài Giảng Trên Núi và nó chủ yếu bao gồm
những phẩm chất được mong đợi ở một người theo Luật mới, và Môi-se mới—Chúa Giê-su.
Nó bắt đầu với những gì chúng ta gọi là Tám Mối Phúc. Có thể nói rằng những điều
này đã bị đánh giá thấp rất nhiều trong đời sống của các Giáo hội Kitô giáo,
Công giáo và các Giáo hội khác. Hầu hết mọi người thường xem Mười Điều Răn là
trọng tâm của đời sống Kitô giáo, nhưng thực ra chúng thuộc về Cựu Ước (Kinh
Thánh Do Thái); chúng là một phần của Luật pháp mà sự giáng lâm của Chúa Giê-su
không làm mất hiệu lực, mà còn vượt lên trên. Tất nhiên, chúng vẫn có giá trị
như những hướng dẫn đạo đức, nhưng xét về nhiều mặt, chúng còn thiếu sót so với
những kỳ vọng mà Chúa Giê-su đã trình bày trong Bài Giảng Trên Núi.
Thực tế, dường như Mát-thêu đang trình bày Bài Giảng Trên
Núi như là sự kế thừa vai trò của Mười Điều Răn, và điều này được thể hiện qua
vị trí nổi bật của chúng trong phần mở đầu của bài giảng đầu tiên. Chúng, có thể
nói, là một tuyên ngôn về thông điệp của Chúa Giê-su và lời kêu gọi của Ngài để
nhìn thế giới theo cách của Ngài. Chúng thể hiện những thái độ cần thiết của những
người thuộc về Nước Trời. Những người có những thái độ này đã bước vào Nước Trời
rồi.
Có lẽ cần nói thêm vài lời về ‘Nước Trời’. Xét về nhiều mặt,
Phúc Âm của Mát-thêu có thể được gọi là ‘Phúc Âm về Nước Trời’. Tuy nhiên, cụm
từ mà Mát-thêu luôn sử dụng là ‘Nước Trời’. Đối với nhiều người, điều này có thể
gây hiểu lầm vì nó khiến họ nghĩ rằng Chúa Giê-su đang nói về cuộc sống sau
này, cuộc sống của chúng ta trên ‘thiên đàng’. Kết quả là, các Mối Phúc đôi khi
được hiểu là những điều kiện mà những người muốn lên thiên đàng sau khi chết phải
tuân thủ.
Đây có thể là một sự hiểu sai nghiêm trọng về văn bản.
Mát-thêu sử dụng thuật ngữ ‘Nước Trời’ bởi vì, lưu ý đến bối cảnh Do Thái của độc
giả, ông không muốn trực tiếp nhắc đến tên của Đức Chúa Trời. Ông sử dụng những
cách nói vòng vo khác trong suốt Phúc Âm của mình để tránh dùng tên của Đức
Chúa Trời, như khi ông để Chúa Giê-su nói:
…điều gì các ngươi buộc
dưới đất thì cũng sẽ buộc trên trời… (Mát-thêu 16:19)
Bằng cách sử dụng thể bị động trong nửa sau của câu nói, ông
tránh nhắc đến Đấng Làm – Đức Chúa Trời. Các Phúc Âm khác không ngần ngại nói về
‘Nước Thiên Chúa’, và điều quan trọng là phải hiểu rằng đó cũng là điều mà
Mát-thêu muốn nói.
Vương quốc này là gì? Nó không phải là một nơi chốn. Từ Hy Lạp,
basileia, là một từ trừu tượng có
nghĩa là ‘vương quyền’ hoặc ‘sự cai trị’ chứ không phải là ‘vương quốc’, vốn gợi
lên một lãnh thổ. Ngược lại, ‘vương quyền’ hoặc ‘sự cai trị’ gợi lên quyền lực.
Do đó, thuộc về Vương quốc hay Vương quyền của Đức Chúa Trời có nghĩa là đặt
mình hoàn toàn, có ý thức và chủ động dưới quyền năng của Đức Chúa Trời—để trải
nghiệm quyền năng đó và được quyền năng đó ban cho. Quyền năng đó trên hết là
quyền năng của tình yêu agape.
Khi chúng ta nói trong Kinh Lạy Cha, “Nước Cha trị đến”, chúng ta
không nói về cuộc sống sau khi chết, mà là cầu nguyện cho mọi người ở khắp mọi
nơi đặt mình dưới quyền năng yêu thương của Chúa ngay tại đây và bây giờ. Điều
đó được làm rõ bởi lời cầu xin ngay sau đó: “Ý Cha được thực hiện dưới đất…”. Lời
kêu gọi đầu tiên của chúng ta với tư cách là Kitô hữu là thuộc về, bước vào Nước
Cha, chứ không chỉ là thành viên của Giáo Hội.
Giáo Hội, trong chừng mực trung thành với lời kêu gọi của
Chúa Kitô, là một phần của Nước Cha, nhưng Nước Cha mở rộng ra xa hơn cả tư
cách thành viên của Giáo Hội. Giáo Hội, có thể nói, là bí tích hay dấu hiệu hữu
hình của Nước Cha. Có nhiều ví dụ trong thời đại chúng ta về những người, thậm
chí không phải là Kitô hữu, nhưng tràn đầy tinh thần của Nước Cha, có lẽ còn
hơn cả nhiều người đã được rửa tội. Một ví dụ từ quá khứ là Mahatma Gandhi, người
đặc biệt yêu thích Tám Mối Phúc và đồng nhất mình với chúng.
Bài giảng hôm nay bắt đầu với việc Chúa Giê-su nhìn thấy đám
đông và lên đồi. Mô-sê cũng đã truyền đạt luật pháp của Chúa từ một nơi cao,
núi Si-nai. Trong cả hai trường hợp, chúng ta đều không thể xác định được ngọn
núi hay ngọn đồi cụ thể nào, mặc dù theo truyền thống, tất nhiên, có một ngọn đồi
gần bờ phía bắc Biển Galilê được gọi là Núi Bát Phúc.
Theo cách dạy dỗ truyền thống của một người thầy, Chúa
Giê-su ngồi xuống để giảng dạy. Chúng ta thấy Ngài làm điều tương tự trong hội
đường ở Na-da-rét (Lu-ca 4,20). Các môn đệ của Ngài cùng tham gia, và không rõ
liệu họ có phải là đối tượng chính trong lời dạy của Ngài hay không, hay đám
đông cũng được bao gồm. Lời dạy, tất nhiên, hướng đến những người theo Ngài và
đặc biệt là những người đang đọc Phúc Âm.
Chúa Giê-su bắt đầu bài giảng bằng những lời tuyệt vời của
Bát Phúc. Có tám lời chúc phúc, mỗi lời bắt đầu bằng những từ, “Phúc cho những
người…” Từ “phúc” cũng được dịch là “Hạnh phúc” và xuất phát từ tính từ Hy Lạp makarios, bao gồm không chỉ ý nghĩa của
hạnh phúc, mà còn cả vận may, của việc được ban phước đặc biệt. Vậy nên chúng
ta cũng có thể dịch là “Phúc cho những người…” hoặc “Phúc cho những người…” Điều
quan trọng là phải nhận ra rằng việc trở thành người theo Chúa Kitô có nghĩa là
nguồn hạnh phúc sâu sắc và nhận thức được rằng mình thực sự may mắn khi đã khám
phá ra tầm nhìn về cuộc sống này.
Thoạt đọc, các Mối Phúc dường như đi ngược lại với những lý
tưởng về cuộc sống tốt đẹp thường được chấp nhận. Cần phải đọc sâu hơn để thấy
được chân lý bên trong của chúng.
Phúc cho những người
nghèo khó trong tâm hồn, vì Nước Trời thuộc về họ.
Nhìn chung, Phúc Âm thể hiện sự quan tâm sâu sắc đến người
nghèo, tức là tất cả những người bị tước đoạt những gì họ cần để có một cuộc sống
xứng đáng. Tại sao người nghèo lại đặc biệt được chúc phúc? Là những người sống
trong thiếu thốn, rõ ràng họ không được chúc phúc. Nhưng xét về Nước Trời, họ
được chúc phúc bởi vì trong Nước Trời, nơi tình yêu thương, lòng trắc ẩn và
công lý ngự trị, không có chỗ cho sự bất bình đẳng như vậy. Nước Trời là một
môi trường của các mối quan hệ đan xen, nơi mọi người chăm sóc lẫn nhau, và nơi
các nguồn lực của tất cả mọi người được chia sẻ theo nhu cầu của tất cả. Nước
Trời là nơi ban phước lành và hạnh phúc cho người nghèo vì nó đánh dấu sự chấm
dứt nghèo đói của họ. Người nghèo là những “người bé nhỏ” mà Chúa Giê-su nói đến
như là điều kiện để vào Nước Trời. Họ là những người “cuối cùng” sẽ là những
người đầu tiên. Và, trong khi “nghèo đói” theo nghĩa rộng có thể áp dụng cho tất
cả mọi người, Chúa Giê-su đặc biệt nghĩ đến sự giản dị về vật chất mà Ngài mong
đợi từ các môn đệ, một sự nghèo khó mà chính Ngài đã trải nghiệm khi “không có
chỗ để gối đầu”. Sự giàu có chỉ có thể có nghĩa là tước đoạt những gì người
nghèo đáng được hưởng.
Mát-thêu
là người duy nhất sử dụng thuật ngữ “nghèo khó về tâm linh”, và đó là một sự bổ
sung quan trọng. Trong khi Phúc Âm khi nói về người nghèo chủ yếu và đúng đắn đề
cập đến sự nghèo khó về vật chất, cụm từ của Mát-thêu có thể mở rộng khái niệm này. Bởi vì trên thực tế, có nhiều
cách khác mà con người có thể bị tước đoạt và được coi là nghèo. Chúng ta nhạy
cảm hơn với điều này trong thời đại của chúng ta với những hiểu biết sâu sắc
hơn về các yếu tố tâm lý và xã hội học. Con người, mặc dù giàu có về vật chất,
nhưng thực sự nghèo khó về tâm linh. Nghĩa là, họ có ít tinh thần, rất ít hạnh
phúc, cuộc sống đầy căng thẳng, lo lắng, giận dữ và oán hận. Tất cả những điều
này là kết quả của xã hội cạnh tranh khốc liệt, "mạnh ai nấy sống", một
xã hội hoàn toàn trái ngược với Nước Trời. Xét theo nghĩa đó, lời chúc phúc này
áp dụng cho một số lượng rất lớn người.
Phúc cho những người
hiền lành, vì họ sẽ được thừa hưởng đất.
Từ “hiền lành” được dịch theo nhiều cách khác nhau như “dịu
dàng”, “khiêm nhường” hoặc “nhượng bộ”. Từ tiếng Hy Lạp này xuất phát từ danh từ
prautes. Lời chúc phúc này gợi nhớ đến
một câu trong Thánh Vịnh 37:
Nhưng những người hiền
lành sẽ được thừa hưởng đất đai
và vui hưởng sự thịnh
vượng dồi dào. (Thánh Vịnh
37,11)
Có lẽ “dịu dàng” là cách dịch chính xác hơn. Nó gợi ý một
người tốt bụng và chu đáo, không quá quyết đoán và độc đoán. Trong xã hội đầy cạnh
tranh và hỗn loạn của chúng ta, những người như vậy thường bị gạt sang một bên
và do đó có thể được xếp vào nhóm “khiêm nhường” và “nhượng bộ”. Nhưng họ không
nhất thiết phải là “hiền lành”, nghĩa là những người để mặc cho người khác chà
đạp. Thay vào đó, họ thuộc về những người theo chủ nghĩa bất bạo động tích cực.
Nghĩa là, họ sẽ không bao giờ dùng đến bất kỳ hình thức bạo lực nào để đạt được
mục tiêu của mình, nhưng họ chủ động và tích cực, chứ không thụ động – hay hiền
lành. Chúng ta có thể nghĩ đến một nhân vật lịch sử như Martin Luther King, Jr.
Để “hiền lành” theo nghĩa này đòi hỏi một sức mạnh nội tâm lớn lao và, dĩ
nhiên, trong Nước Trời rất cần những người như vậy. Chính ở đó họ sẽ tìm thấy
chính mình.
Trong một số văn bản, lời chúc phúc này được hoán đổi với lời
chúc phúc tiếp theo và đôi khi nó được trình bày như một phần bổ sung cho lời
chúc phúc đầu tiên về “người nghèo khó về tâm linh”, trong đó “hiền lành” được
hiểu là “khiêm nhường”. Trong trường hợp này, sẽ chỉ có bảy lời chúc phúc, một
con số phù hợp hơn với Kinh Thánh.
Phúc cho những người
than khóc, vì họ sẽ được an ủi.
Than khóc và hạnh phúc dường như mâu thuẫn với nhau. Kinh
Thánh không nói rõ sự than khóc đó là về điều gì. Đó có thể là cái chết của một
thành viên trong gia đình hoặc người thân yêu, nhưng cũng có thể là một điều
hoàn toàn khác.
Một lần nữa, chúng ta phải xem lời chúc phúc này trong bối cảnh
của Nước Trời. Ở đó, những người than khóc—vì bất cứ lý do gì—đều chắc chắn sẽ
nhận được sự an ủi và hỗ trợ từ anh chị em của họ. Đó là điều mà họ không phải
lúc nào cũng chắc chắn trong một thế giới mà con người quá bận rộn lo cho lợi
ích trước mắt của mình. Bản thân sự đau buồn không bao giờ là một trải nghiệm hạnh
phúc, nhưng nó có thể trở thành một phước lành khi được bao quanh bởi những người
phù hợp, khi tình yêu thương và sự quan tâm của họ được bày tỏ.
Phúc cho những ai đói
khát sự công chính, vì họ sẽ được no thỏa.
“Điều gì là đúng”? “Điều gì là công bằng”? Sự công chính, có
nghĩa là “công bằng” hoặc “đúng đắn” (nó cũng đồng nghĩa với “công lý” trong một
số bản dịch) là khi mỗi người được ban cho những gì “thuộc về” họ. Một thế giới
công bằng hay chính trực là một thế giới của những mối quan hệ đúng đắn; trong
Nước Trời, điều đó được hiện thực hóa. Và vì vậy, những người thực sự đói khát
muốn thấy công lý được thực thi trong thế giới của chúng ta cho mỗi người sẽ thấy
ước mơ và hy vọng của họ trở thành hiện thực.
Đó là một sự đói khát mà mỗi người trong chúng ta nên cầu
nguyện để có được. Chỉ khi tất cả chúng ta đều có sự đói khát đó thì công lý mới
được thực hiện và Nước Trời mới trở thành hiện thực. Chúng ta đã có những tiến
bộ trong những năm qua, nhưng chúng ta vẫn còn một chặng đường dài phía trước.
Phúc cho những người
hay thương xót, vì họ sẽ được thương xót.
Lòng thương xót, sự cảm thông, khả năng tha thứ trọn vẹn—Nước
Trời là một thế giới tràn đầy lòng thương xót và tha thứ. Và cũng như chúng ta
sẵn sàng tha thứ cho người khác, chúng ta sẽ thấy rằng người khác cũng sẵn sàng
tha thứ cho chúng ta khi chúng ta phạm sai lầm trong trách nhiệm của mình đối với
người khác. Trong Kinh Lạy Cha, một lời cầu nguyện của Nước Trời, đây là điều
chúng ta cầu xin:
…xin tha thứ tội lỗi cho chúng con vì chúng con tha thứ tội
lỗi cho những người đã xúc phạm chúng con.
Thật vậy, những người thuộc về Nước Trời không thể nào bị
xúc phạm, và sự tha thứ nên đến với họ một cách dễ dàng. Điều đó không có nghĩa
là chúng ta dung túng mọi điều sai trái. Vấn đề công lý luôn luôn tồn tại.
Nhưng lên án điều sai trái không loại trừ việc chữa lành những vết thương do sự
tổn thương mà hành vi sai trái gây ra. Và lòng thương xót, được hiểu là sự cảm
thông, là một phẩm chất đặc biệt đáng quý ở một người thuộc về Nước Trời. Người
như vậy không chỉ cảm thấy thương hại những người đau khổ, mà còn biết cách thấu
hiểu và đồng cảm với những gì họ đang trải qua. Đây là một phẩm chất được tìm
thấy nhiều lần nơi chính Chúa Giê-su.
Phúc cho những người
có lòng trong sạch, vì họ sẽ thấy Đức Chúa Trời.
Từ “trong sạch” ở đây không chủ yếu—hay chỉ—đề cập đến sự
trong sạch về tình dục, như đôi khi người ta vẫn nghĩ.* Những người có lòng
trong sạch là những người có tầm nhìn hoàn toàn không bị bóp méo hay định kiến.
Họ nhìn thấy mọi thứ đúng như bản chất của nó. Kết quả là, họ không gặp khó
khăn gì trong việc nhận ra sự hiện diện và hành động của Đức Chúa Trời trong
con người và môi trường xung quanh họ. Sự trong sạch của tâm hồn này, khả năng
nhìn thấy mọi thứ một cách rõ ràng tuyệt đối, thực sự là một món quà. Nó đòi hỏi
chúng ta phải có sự chính trực cao độ, nhưng phần thưởng thì vô cùng lớn.
Phúc cho những người
hòa giải, vì họ sẽ được gọi là con cái của Đức Chúa Trời.
Chắc chắn đây là một trong những lời chúc phúc đẹp nhất và
là điều mà tất cả chúng ta đều mong muốn được áp dụng cho chính mình. Trong một
thế giới đầy rẫy sự chia rẽ và xung đột đủ loại, vai trò của người hòa giải là
vô cùng cần thiết. Đó là điều mà tất cả chúng ta đều có thể làm, bắt đầu từ
chính gia đình mình, rồi đến nơi làm việc và toàn xã hội. Đó là điều chúng ta
có thể làm với tư cách cá nhân và tập thể, với tư cách giáo xứ và nhà thờ. Và
quả thật, với tư cách là người kiến tạo hòa bình, chúng ta có thể được gọi là
“con cái của Đức Chúa Trời”! Thư gửi tín hữu Ê-phê-sô đã nói rất hay về Chúa
Giê-su, Đấng kiến tạo hòa bình và phá bỏ những bức tường ngăn cách giữa con
người, bằng cái chết của Ngài trên thập tự giá (xem Ê-phê-sô 2,14).
Phúc cho những người
bị bắt bớ vì sự công chính, vì Nước Trời thuộc về họ.
Hầu hết mọi người khó có thể coi việc bị bắt bớ, có thể bao
gồm tù đày, tra tấn và cái chết, là một nguồn hạnh phúc trong bối cảnh “hạnh
phúc”. Nhưng không phải sự bắt bớ tạo ra hạnh phúc, mà chính là lý do tại sao
người ta sẵn lòng chịu đựng nó.
Ngay từ những ngày đầu của Giáo hội, như được mô tả trong
sách Công vụ Tông đồ, các Kitô hữu đã vui mừng khi được coi là xứng đáng chịu
khổ cùng và giống như Chúa của họ trong việc rao giảng sứ điệp và lối sống của
Ngài. Lối sống đó quý giá đến nỗi họ, là nguồn ý nghĩa đến mức họ sẵn sàng hi
sinh cả mạng sống để bảo vệ nó. Trong tù, họ hát những bài thánh ca và cầu nguyện,
giống như nhiều nhà lãnh đạo phong trào dân quyền (hầu hết là những người theo
đạo Ki tô) ở Hoa Kỳ, những
người thường hát bài “Chúng ta sẽ chiến thắng” khi bị đưa đến nhà tù bằng xe
tù. Thật là một trải nghiệm đau đớn hơn nhiều khi phải thỏa hiệp với những niềm
tin sâu sắc nhất của mình để tránh bị chỉ trích hoặc chịu đau khổ về thể xác. Họ
thực sự, như Chúa Giê-su nói, là những người kế thừa các vị tiên tri vĩ đại của
Kinh Thánh Do Thái. Thật hạnh phúc thay cho những người, với sự chính trực, có
thể giữ vững niềm tin của mình bất kể giá nào.
Một số người đã nhìn thấy trong Tám Mối Phúc này một bức
chân dung của chính Chúa Giê-su, và chắc chắn Tám Mối Phúc nên là bức chân dung
của mỗi người theo đạo Ki tô
và của mỗi người thuộc Nước Trời. Chúng là hiến chương mà mọi người ở khắp mọi
nơi (và không chỉ riêng người Cơ đốc) được kêu gọi tuân theo. Chúng vượt xa những
gì được đòi hỏi ở chúng ta trong Mười Điều Răn. Mười Điều Răn không khó để tuân
theo và, trong chừng mực một số điều răn được diễn đạt ở dạng phủ định (“Ngươi
chớ…”), chúng có thể được tuân thủ mà không cần làm gì cả! Tuy nhiên, không có
cách nào mà mọi người có thể nói rằng họ tuân thủ bất kỳ Mối Phúc nào một cách
trọn vẹn. Họ luôn kêu gọi chúng ta vươn tới một tầm cao hơn và xa hơn nữa.
__________________________________
*Theo Giáo lý của Giáo hội Công giáo số 2518: “Trong sạch
trong lòng” đề cập đến những người đã điều chỉnh trí tuệ và ý chí của mình cho
những đòi hỏi về sự thánh thiện của Thiên Chúa, chủ yếu trong ba lĩnh vực: bác
ái; khiết tịnh hoặc ngay thẳng về tình dục; yêu mến chân lý và trung tín.”
https://livingspace.sacredspace.ie/o2102g/
Suy Niệm: Tám mối phúc thật
(‘Mỗi Ngày Một Tin Vui’)
Có lẽ người Công giáo nào cũng thuộc nằm lòng Tám Mối
Phúc Thật, và có lẽ nhiều người ngoài Kitô giáo cũng đã ít hay nhiều nghe nói đến
bản Hiến Chương này. Cũng giống như bản thân Chúa Giêsu, Tám Mối Phúc Thật là dấu
chỉ của sự mâu thuẫn. Nếu đối với người Công giáo và nhiều bậc vĩ nhân của nhân
loại, Tám Mối Phúc Thật là nguồn cảm hứng cho cuộc sống cao thượng; thì đối với
một số người khác, như triết gia Nietzsch chẳng hạn, Tám Mối Phúc Thật chỉ là một
lô những đức tính của loài vật, bởi vì chỉ có loài vật mới cúi đầu khuất phục
và nhẫn nhục chịu đựng; đối với một số khác nữa, Tám Mối Phúc Thật chỉ là những
lời hứa hão về một thứ thiên đàng ảo tưởng, hay nói theo ngôn ngữ của Karl
Marx, đó chỉ là thuốc phiện ru ngủ quần chúng. Vậy đâu là tinh thần đích thực của
Tám Mối Phúc Thật?
Bản văn Giáo Hội cho chúng ta lắng nghe hôm nay là của thánh
Mátthêu. Chúa Giêsu chỉ công bố Tám Mối Phúc Thật một lần duy nhất, nhưng được
hai tác giả ghi lại; dĩ nhiên, với hai cái nhìn khác nhau nhưng bổ túc cho
nhau. Cái nhìn của Luca có tính xã hội: Luca giải thích các mối phúc thật dưới
ánh sáng giáo huấn của Chúa Giêsu về nghèo khó và việc sử dụng của cải trần thế,
để từ đó đề cao giai cấp những người nghèo khổ trong xã hội; với Luca, những
người nghèo thật sự là những tín hữu tiên khởi của Giáo Hội. Trái lại, Mátthêu
quan tâm đến khía cạnh luân lý nhiều hơn: nếu Luca đề cao giai cấp cùng khổ,
thì Mátthêu nhấn mạnh đến tinh thần nghèo khó: "Phúc cho ai có tinh thần
nghèo khó", do đó theo Mátthêu, con người vào được Nước Trời không đương
nhiên vì tình trạng nghèo khó, mà vì thái độ tinh thần của họ; cũng trong cái
nhìn ấy, Mátthêu đáng giá về sự đói khát: nếu Luca nói đến những nạn nhân của bất
công, tức những người đói khát cơm bánh thực sự, thì Mátthêu lại nhấn mạnh đến
sự đói khát công lý nơi con người.
Tổng hợp hai cái nhìn khác nhau của Luca và Mátthêu, chúng
ta có thể đưa ra bài học về sứ mệnh của Giáo Hội trong trần thế. Nước Chúa mà
Giáo Hội loan báo không chỉ là Thiên Ðàng trong thế giới mai hậu, nhưng đang đến
trong cuộc sống tại thế này, qua những giá trị như công bình bác ái, huynh đệ,
liên đới. Chính trong những thực tại trần thế mà con người phải tìm kiếm và xây
dựng những thực tại Nước Trời.
Niềm tin của người Kitô hữu thiết yếu hướng về cuộc sống mai
hậu: mọi nỗ lực của người Kitô hữu nhằm minh chứng cho mọi người về tính cách
siêu việt của cuộc sống và định mệnh của con người. Sống trong thế gian, nhưng
không thuộc về thế gian, sống giữa thế gian, nhưng con người phải nhìn về Quê
hương đích thực là Thiên Quốc. Tuy nhiên, niềm tin hướng về cuộc sống mai hậu ấy
không thể làm cho người Kitô hữu xao lãng với những nhiệm vụ trần thế của họ. Họ
phải xác tín rằng chính qua những thực tại trần thế, họ mới có thể gặp được những
giá trị của Nước Trời; chính qua những thực tại trần thế, họ mới đạt được cứu
cánh vĩnh cửu của họ. Ðây quả là một thách đố lớn lao cho người Kitô hữu ở mọi
thời.
Một trong những nguyên nhân khiến người Kitô hữu bị bách hại
là bởi vì con người không hiểu được sứ điệp của Tin Mừng. Chúa Giêsu đã bị chống
đối và cuối cùng bị treo trên Thập giá là bởi vì những người đương thời không
hiểu được sứ điệp và con người của Ngài. Ðó cũng chính là thân phận của người
Kitô hữu trong trần thế, nhưng chính khi bị bách hại mà vẫn kiên trì trong niềm
tin của mình, người Kitô hữu mới thể hiện được ý nghĩa sứ điệp của Tin Mừng.
Chúa Giêsu đã chẳng nói: khi nào Ta bị giương cao, Ta sẽ kéo
mọi người lên cùng Ta sao? Ðó là sức mạnh và nét hấp dẫn của Tám Mối Phúc Thật
mà Chúa Giêsu không chỉ rao giảng, mà còn thể hiện cho đến cùng. Chết để cho sứ
điệp Tin Mừng được đón nhận, đó là nghịch lý của Tám Mối Phúc Thật. Cái chết ấy
được thể hiện trong cuộc sống hàng ngày của người Kitô hữu, nghĩa là hăng say
phục vụ, sống quảng đại, liêm khiết, sống bác ái yêu thương, ngay cả chấp nhận
những thua thiệt miễn là không đánh mất niềm tin của mình.
(‘Mỗi Ngày Một Tin Vui’)
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét