06.05.2026: THỨ TƯ TUẦN V PHỤC SINH

  06/05/2026

 Thứ Tư tuần 5 Phục Sinh

 

Bài Ðọc I: Cv 15, 1-6

“Người ta quyết định là các ngài lên Giêrusalem xin các Tông đồ và niên trưởng giải quyết vấn đề này”.

Trích sách Tông đồ Công vụ.

Trong những ngày ấy, có mấy người từ Giuđê đến dạy bảo các anh em rằng: “Nếu anh em không chịu cắt bì theo luật Môsê, thì không được cứu độ”. Do đó, Phaolô và Barnaba đã tranh luận gắt gao với họ. Bấy giờ người ta quyết định là Phaolô và Barnaba và một ít người khác thuộc phe họ lên Giêrusalem gặp các Tông đồ và niên trưởng để xin giải quyết vấn đề này.

Các ngài được giáo đoàn tiễn đưa, và khi đi ngang qua Phênixê và Samaria, các ngài kể lại việc dân ngoại trở lại khiến mọi anh em đầy hân hoan. Khi đến Giêrusalem, các ngài được giáo đoàn, các Tông đồ và kỳ lão đón tiếp, rồi các ngài kể lại bao nhiêu việc Thiên Chúa đã thực hiện với các ngài. Nhưng có mấy người tín hữu thuộc nhóm biệt phái đứng lên nói rằng: “Phải cắt bì cho những người dân ngoại và bắt họ cũng phải giữ luật Môsê”. Các Tông đồ và các kỳ lão họp lại cứu xét việc này.

Ðó là lời Chúa.

 

Ðáp Ca: Tv 121, 1-2. 3-4a. 4b-5

Ðáp: Tôi vui mừng khi người ta nói với tôi: “Chúng ta sẽ tiến vào nhà Chúa”

Hoặc đọc: Alleluia.

Xướng: Tôi vui mừng khi người ta nói với tôi: “Chúng ta sẽ tiến vào nhà Chúa”. Hỡi Giêrusalem, chân chúng tôi đang đứng nơi cửa thành rồi.

Xướng: Giêrusalem được kiến thiết như thành trì, được cấu tạo kiên cố trong toàn thể. Nơi đây các bộ lạc, các bộ lạc của Chúa tiến lên.

Xướng: Theo luật pháp của Israel, để ngợi khen danh Chúa. Tại đây đã đặt ngai toà thẩm phán, ngai toà của nhà Ðavít.

 

Alleluia: Ga 16, 28

Alleluia, alleluia! – Thầy bởi Cha mà ra, và đã đến trong thế gian; bây giờ Thầy lại bỏ thế gian mà về cùng Cha. – Alleluia.

(Hoặc đọc: Alleluia, alleluia! –  Chúa nói: Hãy ở lại trong Thầy, như Thầy ở lại trong anh em. Ai ở lại trong Thầy, thì sinh nhiều hoa trái. Alleluia.)

 

Phúc Âm: Ga 15, 1-8

“Ai ở trong Thầy, và Thầy ở trong người ấy, kẻ ấy sẽ sinh nhiều trái”.

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Thầy là cây nho thật, và Cha Thầy là người trồng nho. Nhành nào trong Thầy không sinh trái thì Người chặt đi, còn nhành nào sinh trái thì Người tỉa sạch để nó sai trái hơn. Các con đã được tỉa sạch nhờ lời Thầy đã nói với các con. Các con ở trong Thầy, và Thầy ở trong các con. Cũng như nhành nho tự nó không thể sinh trái được, nếu không dính liền với cây nho; các con cũng vậy, nếu không ở trong Thầy.

“Thầy là cây nho, các con là nhành. Ai ở trong Thầy và Thầy ở trong người ấy, kẻ ấy sẽ sinh nhiều trái, vì không có Thầy, các con không thể làm được gì. Ai không ở trong Thầy, thì bị vứt ra ngoài như nhành nho, và sẽ khô héo, người ta sẽ thu lại, quăng vào lửa cho nó cháy đi.

“Nếu các con ở trong Thầy, và lời Thầy ở trong các con, thì các con muốn gì, cứ xin, và sẽ được. Ðây là điều làm Cha Thầy được vinh hiển là các con sinh nhiều trái, và như thế các con trở nên môn đệ của Thầy”.

Ðó là lời Chúa.

 

 

 

Chú giải về Công vụ Tông Đồ 15,1-6

Hôm nay chúng ta bắt đầu với tường thuật về công đồng Giáo hội đầu tiên. Các học giả Kinh Thánh nhận thấy nhiều khó khăn mâu thuẫn trong cấu trúc của câu chuyện ở chương 15 sách Công vụ. Tất cả những khó khăn này có thể được giải thích bằng cách giả định rằng Lu-ca đã kết hợp hai cuộc tranh luận riêng biệt trong một văn bản, cùng với các giải pháp khác nhau của chúng. Phao-lô phân biệt chúng rõ ràng hơn trong chương 2 thư gửi tín hữu Ga-lát. Đối với mục đích của chúng ta ở đây, chúng ta không cần đi sâu vào những vấn đề văn bản này.

Như thường lệ, vấn đề không liên quan đến một giáo lý trung tâm của đức tin, mà là một truyền thống. Hai vấn đề sẽ được nêu ra:

1. Những người cải đạo không phải là người Do Thái có nên bắt buộc phải tuân giữ Luật Do Thái không?

2. Cần phải làm gì để xoa dịu sự nhạy cảm văn hóa lẫn nhau giữa các thành viên không phải là người Do Thái trong cộng đồng Ki tô giáo?

Khi đó, cũng như bây giờ, cộng đồng có thể được cho là bị chia rẽ giữa những người bảo thủ, những người thấy cần phải duy trì sự liên tục với quá khứ, và những người thấy cần phải thay đổi theo hoàn cảnh thay đổi. Vấn đề đặt ra là phép cắt bì. Nhiều tín đồ Ki tô đầu tiên, đặc biệt là ở Jerusalem, là những người cải đạo từ Do Thái giáo, và trong số đó có những người Pha-ri-sêu. Họ tin rằng Ki tô giáo chỉ đơn giản là sự phát triển của đức tin Do Thái chứ không phải là sự từ bỏ nó. Và họ tin rằng họ nên tiếp tục tuân giữ các truyền thống Do Thái của mình.

Cắt bì, giống như nhiều tập tục khác của người Do Thái, ít nhất đối với nam giới, là một dấu hiệu nhận biết quan trọng của dân Chúa, mặc dù lý do ban đầu của tập tục này có thể là vì vệ sinh và phòng ngừa. Nó không phải là một phong tục chỉ giới hạn ở người Do Thái thời cổ đại.

Với việc chấp nhận người ngoại đạo vào cộng đồng Ki tô giáo, vấn đề cắt bì trở nên tế nhị. Liệu những người cải đạo không phải người Do Thái mới có nên bị buộc phải trải qua một thủ tục đau đớn (và có lẽ theo quan điểm của họ là làm biến dạng) như vậy không? Liệu nó có thực sự là trọng tâm của bản sắc Ki tô giáo?

Có vẻ như các tín đồ Ki tô ở Antioch không bắt buộc những người cải đạo ngoại đạo mới của họ phải làm điều đó và điều này đã gây ra một số lo ngại trong số các tín đồ Ki tô gốc Do Thái ở Jerusalem. Họ cử phái viên đến Antioch với thông điệp mạnh mẽ:

Nếu không chịu phép cắt bì theo tục lệ của Môi-se, các ngươi không thể được cứu rỗi.

Mặc dù họ được lắng nghe, nhưng có thể họ không đại diện cho tất cả các tông đồ đồ và trưởng lão ở Jerusalem, mà là một nhóm theo chủ nghĩa luật lệ hơn trong hội thánh ở đó.

Rõ ràng từ lời tường thuật của Lu-ca rằng đã có một cuộc xung đột sâu sắc giữa các phái viên Jerusalem (có thể chủ yếu là người Pha-ri-sêu) và Phao-lô cùng Ba-na-ba, những người đã thấy nhiều người ngoại bang thực sự chấp nhận đức tin Ki tô. Họ không cho rằng việc cắt bì bắt buộc nên là một phần của gói phúc âm. Tất nhiên, một điểm đáng chú ý là chính Phao-lô, một người Pha-ri-sêu, lại phản đối việc cắt bì bắt buộc đối với người ngoại bang.

Kết quả là, một nhóm từ Antioch, bao gồm Phao-lô, Ba-na-ba và “một số người khác”, đã xuống Jerusalem. Trong số những “người khác” đó có thể có Ti-tô, người mang dòng máu lai, một phần Do Thái, một phần ngoại bang. Phao-lô có nhắc đến sự hiện diện của ông trong Ga-lát  2,1-3.

Trên đường đi, họ đi qua lãnh thổ Phoenicia và Samaria, kể cho những người Kitô hữu mà họ gặp về những thành công trong việc truyền bá Phúc Âm cho dân ngoại ở Tiểu Á. Điều này, ở một khía cạnh nào đó, là một hành động quan hệ công chúng khéo léo vì họ đã nhận được rất nhiều sự ủng hộ từ những người mà họ gặp trên đường đi. Do đó, họ đã mang theo đến Jerusalem một lượng người ủng hộ khá đáng kể.

Khi đến Jerusalem, họ lại truyền đạt thông điệp tương tự về thành công lớn của họ trong việc đưa dân ngoại vào cộng đồng Kitô giáo, và rõ ràng là họ đã được Giáo hội Jerusalem đón tiếp nồng nhiệt.

Nhưng họ đã bị thách thức bởi những người bảo thủ thời đó (những người Pha-ri-sêu cải đạo), những người, cũng như ở An-ti-ô-ki-a, khăng khăng về sự cần thiết tuyệt đối của việc cắt bì đối với tất cả những người cải đạo. Có lẽ họ đang nghĩ đến Titô. Mặc dù mẹ ông là người Do Thái và cha ông là người ngoại, nhưng ông chưa được cắt bì, và Phao-lô cũng không nhất quyết yêu cầu điều đó. Cả nhóm sau đó đã thảo luận vấn đề này một cách sâu sắc. Ngày mai chúng ta sẽ thấy kết quả.

Chúng ta có thể học hỏi được nhiều điều từ kinh nghiệm của Giáo hội sơ khai. Chắc chắn cần có sự liên tục nếu Giáo hội muốn giữ vững bản sắc và mối liên hệ với nguồn gốc của mình. Đó là lý do tại sao Kinh Thánh, cả Cựu Ước và Tân Ước, là nền tảng mà đức tin của chúng ta được xây dựng, và tại sao chúng ta cần phải quay trở lại với nó mọi lúc.

Đồng thời, nếu Giáo hội muốn trình bày thông điệp của mình một cách có ý nghĩa, thì Giáo hội cũng phải sẵn sàng thực hiện những điều chỉnh cần thiết trong những lĩnh vực mà, mặc dù có thể có truyền thống lâu đời, nhưng không phải là trọng tâm và đã lỗi thời về ý nghĩa. Sẽ luôn có một mức độ căng thẳng nhất định giữa tư duy bảo thủ và tư duy tiến bộ. Cả hai đều cần thiết và là dấu hiệu của một Giáo hội sống động. Nhưng đây phải là vấn đề đa dạng chứ không phải chia rẽ.

Điều quan trọng là mọi người ở mỗi phía lắng nghe lẫn nhau và cởi mở với cuộc đối thoại thẳng thắn và chân thành. Bất chấp những khác biệt nghiêm trọng, chúng ta thấy cuộc đối thoại đó đang diễn ra trong bài đọc hôm nay.

 

 

Chú giải về Gioan 15,1-8

Có lẽ một số người trong chúng ta chưa từng nhìn thấy cây nho (mặc dù chúng ta có thể rất am hiểu về rượu vang!). Nhưng những gì Chúa Giê-su nói về cây nho (một loại cây rất phổ biến ở Palestine) cũng có thể áp dụng cho bất kỳ cây ăn quả nào mà chúng ta quen thuộc, và thông điệp rất rõ ràng.

Cây nho là một hình ảnh chúng ta tìm thấy ở những nơi khác trong Cựu Ước. Chúa Giê-su dùng nó như một biểu tượng của Nước Thiên Chúa; tất cả những ai thuộc về Nước Thiên Chúa đều là một phần của cây nho. Trái của cây nho có thể được hiểu trong bối cảnh của lễ Tiệc Thánh. Nó cũng tượng trưng cho một cuộc sống được sống theo tầm nhìn của Chúa Giê-su, một cuộc sống tràn đầy tình yêu thương vô điều kiện.

Chúa Giê-su đang giải thích cho chúng ta mối quan hệ của chúng ta với Ngài có thể như thế nào, và thực sự nên như thế nào. Ngài so sánh mình với một cái cây, về cơ bản là với thân cây. Người trồng cây, người ban sự sống cho nó, là Đức Chúa Cha. Các môn đệ của Chúa Giê-su là những cành cây. Chính những cành cây này mang trái.

Nếu một cành không kết trái, nó sẽ bị chặt bỏ. Nó chẳng có ích gì; nó chỉ hút cạn sự sống từ thân cây mà không cho lại gì. Chúng ta rất dễ trở thành kiểu người Ki tô như vậy. Chúng ta đến nhà thờ để tìm kiếm sự “ban phát”, nhưng lại cho đi rất ít cho cộng đồng.

Nhưng ngay cả những cành kết trái cũng được tỉa cành và cắt bỏ một phần, để chúng có thể kết trái nhiều hơn nữa. Những người trồng cây ăn quả hoặc hoa hồng đều quen thuộc với quá trình này và biết tầm quan trọng của nó.

Việc tỉa cành này bao gồm những gì? Chúa Giê-su giải thích:

Các ngươi đã được thanh tẩy [hoặc được tỉa cành, cùng một gốc từ Hy Lạp cho cả hai từ] bởi lời mà Ta đã phán với các ngươi. Hãy ở trong Ta như Ta ở trong các ngươi.

Vậy nên, chúng ta được tỉa cành bằng cách hoàn toàn đồng nhất với mọi điều mà Chúa Giê-su đại diện và bằng cách liên tục loại bỏ khỏi cuộc sống của mình mọi điều trái ngược với tinh thần của Chúa Giê-su.

Điều này bao gồm một loại khổ hạnh nhất định, sự chối bỏ một số ham muốn tự nhiên của chúng ta. Điều này trở nên dễ dàng hơn khi chúng ta ngày càng bị cuốn hút bởi tầm nhìn về cuộc sống mà Chúa Giê-su ban cho chúng ta. Chúng ta vui vẻ và tự nguyện từ bỏ những điều không giống như Chúa Kitô. Hạnh phúc sâu sắc nhất và thậm chí là niềm vui của chúng ta là luôn luôn ở trong Chúa Kitô.

Rõ ràng từ những gì Chúa Giê-su nói rằng chỉ những cành nào được kết nối với thân cây mới có thể kết trái:

Ai ở trong Ta và Ta ở trong người ấy thì sinh nhiều trái, vì ngoài Ta, các ngươi chẳng làm được gì.

Không có trái, chúng ta chỉ là những cành khô héo, nhưng mặt khác, trái không chỉ do chúng ta tự làm ra. Đó là dấu hiệu cho thấy Chúa Kitô đang hành động trong chúng ta và qua chúng ta.

Trái nổi bật nhất trong tất cả, dĩ nhiên, là tình yêu thương mà chúng ta bày tỏ trong mối quan hệ với Đức Chúa Trời và với mọi người:

Bởi điều này mà mọi người sẽ biết các ngươi là môn đệ của Ta, nếu các ngươi yêu thương nhau. (Gioan 13,35)

Tách rời khỏi Chúa Kitô—luôn là kết quả của sự lựa chọn của chính chúng ta—chúng ta giống như một cành cây rơi khỏi cây. Chúng ta héo tàn:

Ai không ở trong Ta thì bị ném ra như cành cây và héo tàn; Những cành cây như vậy được gom lại, ném vào lửa và đốt cháy.

Sự chia cách này không phải là về thể xác. Đó là sự chia cách về bản sắc. Nó đến từ việc từ chối hoặc không chịu chấp nhận Con đường của Chúa Giê-su là lối sống của chúng ta. Đó là sự từ chối sự sống, và sự lựa chọn những lựa chọn thay thế chỉ có thể dẫn đến sự suy tàn và cái chết.

Cuối cùng, có một lời hứa tuyệt vời:

Nếu các con ở trong Ta và lời Ta ở trong các con, các con có thể cầu xin bất cứ điều gì các con muốn và các con sẽ được ban cho.

Điều này không nên được hiểu như một loại séc trắng, chẳng hạn như cầu xin trúng giải nhất trong xổ số hoặc để kẻ thù của mình bị tiêu diệt, hoặc được chữa khỏi một căn bệnh nan y.

Lời hứa được đặt trước bởi một điều kiện quan trọng và thiết yếu: chúng ta cần phải ở trong Chúa Kitô và để cuộc sống của chúng ta hoàn toàn được hướng dẫn bởi lời Ngài, tức là giáo huấn của Ngài, tầm nhìn về cuộc sống của Ngài. Và nếu chúng ta ở cùng Ngài, lời cầu nguyện của chúng ta chắc chắn sẽ là được bén rễ sâu hơn trong Ngài—bởi vì Ngài là Nguồn gốc của mọi sự sống và mọi Ý nghĩa trong cuộc sống.

 

https://livingspace.sacredspace.ie/e1054g/

 

 

Suy niệm: Sinh nhiều hoa trái

Cây nho là hình ảnh quen thuộc của Kinh Thánh. Để diễn tả Dân Chúa, nhà Ít-ra-en. Nhưng Chúa Giê-su dùng cây nho để nói lên đời sống thiêng liêng thâm sâu nhiệm mầu.

Trước hết đó là đời sống kết hợp với Chúa. Hình ảnh cây nho và cành nho nói lên cuộc kết hợp thâm sâu. Nên một. Không chỉ là hình thức. Nhưng còn là sự sống. Cành và cây không chỉ liền lạc với nhau mà còn sống nhờ cùng một dòng nhựa, một sự sống. Sự sống từ thân cây chuyển sang cành cây. Thiên Chúa ban cho ta sự sống của Người.

Kế đến là đời sống kết hợp với anh em. Cây nho và cành nho là một toàn thể. Tất cả các cành, cùng với gốc rễ và thân, tạo thành một cây nho duy nhất. Sống bằng một dòng nhựa duy nhất. Dân Chúa là một cộng đồng. Không thể có tính cá nhân ích kỷ. Phải có hiệp thông. Với Chúa. Và với anh em.

Sau cùng là kết quả của đời sống kết hợp. Trổ sinh hoa trái. Cây cung cấp nhựa sống. Nhưng cành trổ sinh hoa trái. Để hoa trái tốt đẹp đòi hai điều kiện. Cành phải gắn chặt với thân. Và không được phung phí nhựa vào những cành lá dư thừa. Như thế bên trong ta phải kết hợp mật thiết với Chúa. Bên ngoài phải cắt tỉa những gì dư thừa. Thanh luyện những ô uế. Để sinh nhiều hoa trái.

Cộng đoàn tín hữu sơ khai là một Dân Mới của Chúa. Dân cũ chỉ có người Do thái. Dân Mới gồm cả người gốc Do thái và người gốc dân ngoại. Dân cũ là cây nho. Nhưng Dân Mới có Chúa Giê-su là cây nho thật. Dân cũ sống bằng Lề Luật. Dân Mới sống bằng Thánh Thần của Chúa Giê-su. Dấu chỉ của dân cũ là phép cắt bì. Dấu chỉ của dân mới là phép rửa trong Thánh Thần. Dân cũ cho rằng tự mình nên công chính bằng Lề Luật. Nhưng thực ra đó là những cành nho không gắn liền với thân nho. Nên không sinh hoa kết quả. Dân mới được thành hình và được sống nhờ kết hợp với Chúa Giê-su. Chính trong Chúa Giê-su mà dân mới sinh nhiều hoa trái. Điều đó được chứng nghiệm. Vì dân ngoại chỉ cần chịu phép rửa là nhận được Thánh Thần. Không cần đến phép cắt bì.

(TGM Giuse Ngô Quang Kiệt)