09.05.2026: THỨ BẢY TUẦN V PHỤC SINH

 09/05/2026

 Thứ Bảy tuần 5 Phục Sinh

 

Bài Ðọc I: Cv 16, 1-10

“Xin đi sang Macêđonia mà cứu giúp chúng tôi”.

Trích sách Tông đồ Công vụ.

Trong những ngày ấy, Phaolô đến Ðerbê và Lystra. Ở đó có một môn đồ tên là Timôthêô, con của một bà Do-thái đã tin đạo, còn cha là người dân ngoại. Các anh em ở Lystra và Icôniô chứng nhận anh là người tốt. Phaolô muốn anh đi theo mình, vì nể người Do-thái ở trong vùng ấy, nên Phaolô đã đem anh đi cắt bì, vì mọi người biết cha anh là người dân ngoại. Khi hai ngài đi ngang qua các thành phố, hai ngài truyền lại cho họ tuân giữ những giáo lý do các tông đồ và kỳ lão tại Giêrusalem đã quyết định. Nhờ vậy, các giáo đoàn được vững mạnh trong đức tin và mỗi ngày càng tăng thêm đông số.

Các ngài đi qua Phrygia và vùng Galatia, vì Thánh Thần ngăn cản không cho rao giảng lời Chúa tại Tiểu Á. Khi đến Mysia, các ngài tìm cách đi Bithynia; nhưng Thánh Thần của Chúa Giêsu không cho phép. Vậy các ngài đi sang Mysia, xuống Trôa, và ban đêm Phaolô được thị kiến thấy một người Macêđô đứng đó và van xin ngài rằng: “Xin đi sang Macêđônia mà cứu giúp chúng tôi”.

Vừa thấy vậy, chúng tôi liền tìm cách đi sang Macêđônia, tin chắc rằng Thiên Chúa đã kêu gọi chúng tôi rao giảng Tin Mừng cho họ.

Ðó là lời Chúa.

 

Ðáp Ca: Tv 99, 2. 3. 5

Ðáp: Toàn thể địa cầu, hãy reo mừng Chúa!

Hoặc đọc: Alleluia.

Xướng: Toàn thể địa cầu, hãy reo mừng Chúa! Hãy phụng sự Chúa với niềm vui vẻ; hãy vào trước thiên nhan với lòng hân hoan khoái trá.

Xướng: Hãy biết rằng Chúa là Thiên Chúa, chính Người đã tạo tác thân ta, và ta thuộc quyền sở hữu của Người.

Xướng: Vì Thiên Chúa, Người thiện hảo, lòng từ bi Người tồn tại muôn đời, và lòng trung tín còn tới muôn muôn thế hệ.

 

Alleluia: Ga 14, 16

Alleluia, alleluia! – Thầy sẽ xin Chúa Cha và Người sẽ ban cho các con một Ðấng Phù Trợ khác, để ở cùng các con luôn mãi. – Alleluia.

 

Phúc Âm: Ga 15, 18-21

“Các con không thuộc về thế gian, vì chính Thầy đã chọn các con khỏi thế gian“.

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Nếu thế gian ghét các con, các con hãy biết rằng họ đã ghét Thầy trước. Nếu các con thuộc về thế gian, thế gian sẽ yêu những gì thuộc về nó, nhưng các con không thuộc về thế gian, vì chính Thầy đã chọn các con khỏi thế gian, nên thế gian ghét các con. Các con hãy nhớ lại lời Thầy đã nói với các con: Tôi tớ không trọng hơn chủ. Nếu họ đã bắt Thầy, thì họ cũng sẽ bắt bớ các con; nếu họ tuân giữ lời Thầy, thì họ cũng tuân giữ lời các con. Tại vì danh Thầy mà họ sẽ làm cho các con tất cả những điều đó, bởi vì họ không biết Ðấng đã sai Thầy”.

Ðó là lời Chúa.

 

 

Chú giải về Công vụ Tông Đồ 16,1-10

Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu về chuyến truyền giáo thứ hai của Phao-lô. Phòng khi chúng ta nghĩ rằng những tranh cãi và chia rẽ trong Hội Thánh chỉ xảy ra sau này trong lịch sử Hội Thánh, chúng ta cần xem xét chuyến hành trình thứ hai này đã bắt đầu như thế nào.

Một thời gian sau chuyến hành trình đầu tiên, Phao-lô đề nghị Ba-na-ba quay lại thăm những nơi họ đã rao giảng Tin Mừng. Tuy nhiên, Ba-na-ba muốn đưa Gioan Mác-cô (em họ của ông, cũng chỉ được gọi là Mác-cô) đi cùng. Nhưng Phao-lô không đồng ý vì ông nói rằng Mác-cô đã bỏ rơi họ ngay từ đầu ở Pát-phi-li trong chuyến hành trình đầu tiên và ông không muốn Mác-cô đi cùng lần này.

Sự bất đồng của họ gay gắt đến nỗi họ quyết định đi theo những con đường riêng. Ba-na-ba đưa Mác-cô đi và họ đến đảo Síp, quê hương của Mác-cô. Tuy nhiên, Phao-lô, với sự chúc phúc của cộng đồng An-ti-ô-ki-a, đã chọn Si-la làm bạn đồng hành. Họ bắt đầu bằng cách đi qua Sy-ri và Si-li-cia, thăm các hội thánh mà Phao-lô đã đến trong chuyến hành trình đầu tiên.

Chính tại điểm đó mà bài đọc của chúng ta hôm nay bắt đầu. Chúng ta thấy Phao-lô trở lại những nơi mà ông đã từng rao giảng phúc âm trước đây—Đê-bê và Ly-stra. Vì lần này Phao-lô đang tiến đến từ phía đông, thứ tự các thị trấn bị đảo ngược.

Chính tại Ly-stra, Phao-lô đã gặp Ti-mô-thê, người mà ông mời tham gia cùng mình trong công việc. Ti-mô-thê trở thành một trong những người bạn đồng hành thân thiết và trung thành nhất của ông, và có hai bức thư trong Tân Ước được dành riêng cho ông. Mẹ ông là người Do Thái, nhưng cha ông là người Hy Lạp ngoại bang, và vì điều đó ông chưa bao giờ được cắt bì (chúng ta đã thấy điều đó có thể là một vấn đề trong cuộc gặp gỡ ở Giê-ru-sa-lem). Vì Phao-lô nói chuyện với ông như một thanh niên khoảng 15 năm sau đó (xem 1 Ti-mô-thê 4,12), nên lúc đó ông hẳn chỉ mới ở độ tuổi thiếu niên.

Dựa trên quyết định đã được đưa ra ở Giê-ru-sa-lem, giờ đây không cần thiết phải cắt bì cho Ti-mô-thê nữa. Nhưng Phao-lô, nhạy cảm với tình cảm mạnh mẽ của những người Do Thái mà họ sẽ rao giảng, đã cho cắt bì cho ông. Nhìn chung, Phao-lô phản đối việc cắt bì đối với những người cải đạo từ ngoại giáo, nhưng vì Ti-mô-thê có mẹ là người Do Thái, nên theo luật Do Thái, ông là người Ít-ra-en. Ngược lại, trong trường hợp của Ti-tô, Phao-lô từ chối việc cắt bì vì một số người đòi hỏi điều đó như một điều kiện để được cứu rỗi. Tất cả điều này cho thấy Phao-lô có thể linh hoạt như thế nào về những điều không thiết yếu và không nên được xem như là sự thỏa hiệp đơn thuần với những người vô lý.

Bản thân Phao-lô là một người hoàn toàn tự do, nhưng ông rất ý thức rằng những người khác không được tự do như vậy. Như ông nói ở một nơi khác:

…bất cứ khi nào tôi yếu đuối, thì tôi lại mạnh mẽ. (2 Cô-rinh-tô 12,10)

Ở đây, ông khoan dung với sự yếu đuối của một số người. Việc cắt bì không cần thiết cho phép rửa tội, nhưng nếu nó làm cho một số người hạnh phúc và thúc đẩy sự phát triển của Nước Trời, thì cứ làm. Như Phao-lô đã thảo luận ở những nơi khác, việc cắt bì hay không cắt bì không tạo ra sự khác biệt nào cả.

Đồng thời, ngày nay chúng ta được biết rằng Phao-lô đang truyền bá những quyết định được đưa ra tại Giê-ru-sa-lem về việc cắt bì và địa vị của những người ngoại giáo theo đạo Ki tô cho tất cả những người ông gặp. Và các hội thánh ở những nơi này đang phát triển về đức tin và số lượng tín đồ. Đó là một tình hình rất đáng khích lệ.

Sau khi thăm viếng những nơi trong Chuyến Hành Trình Thứ Nhất, Phao-lô bắt đầu đặt chân đến vùng đất mới, thăm viếng những nơi mới ở Tiểu Á (Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay). Tuy nhiên, khi ông và các bạn đồng hành cố gắng đi vào tỉnh La Mã ở Châu Á, họ đã gặp một số trở ngại không xác định trên đường đi, được xem là sự dẫn dắt của Đức Thánh Linh, chỉ ra rằng họ nên đi theo một hướng khác. Tiểu Á vào thời điểm đó là một tỉnh của La Mã ở phía tây Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay, và bao gồm các quận Mysia, Lydia và Caria.

Sau khi rời Iconium, dường như ban đầu họ dự định đi về phía tây đến Ê-phê-sô (trên bờ biển phía tây của Thổ Nhĩ Kỳ), nhưng thay vào đó, Thánh Linh đã can thiệp và Phaolô cùng các bạn đồng hành đã rẽ về phía bắc, sau đó theo hướng tây bắc. Họ thấy mình đang đi qua các vùng lãnh thổ Phrygia và Galatia (phía tây và phía bắc nơi họ đã đi qua). Phrygia trước đây là lãnh thổ Hy Lạp hóa, nhưng gần đây đã được chia giữa các tỉnh La Mã là Asia và Galatia. Iconium và Antioch, nơi Phaolô đã ở trong Chuyến Hành Trình Đầu Tiên của mình, nằm ở phần Galatia của Phrygia.

Họ thấy mình đang hướng về vùng nông thôn Galatia. Tại đây, nơi bệnh tật đã giữ Phaolô lại một thời gian như chúng ta biết từ thư gửi tín hữu Ga-lát (4,13-15), ông đã rao giảng phúc âm và sau đó sẽ trở lại thăm các môn đệ mà ông đã rao giảng phúc âm ở đó (Công Vụ Tông Đồ 18,23). Khi họ cố gắng tiến vào Bythinia, một tỉnh nằm dọc bờ Biển Đen, qua Mysia, họ lại bị chặn bởi những trở ngại không xác định (có lẽ là sạt lở đất, lũ lụt, động đất, bất ổn dân sự hoặc những thứ tương tự - không rõ).

Cuối cùng họ đến Troas, ngay cửa vào eo biển Dardanelles. Troas nằm cách thành Troy cổ đại chỉ 16 km (10 dặm). Alexandria Troas (tên đầy đủ của nó) là một thuộc địa của La Mã và là một cảng biển quan trọng giữa Macedonia và Hy Lạp ở phía tây và Tiểu Á. Phao-lô sẽ trở lại đó sau công việc của mình ở Ê-phê-sô trong Chuyến đi thứ ba (xem 2 Cô-rinh-tô 2,12). Vào một thời điểm nào đó - trong chuyến đi này hoặc trong Chuyến đi thứ ba - một hội thánh đã được thành lập ở đó. Chúng ta biết rằng Phao-lô đã phục vụ các tín hữu ở Troas khi ông trở về từ Chuyến đi thứ ba trên đường đến Giê-ru-sa-lem (Công vụ Tông Đồ 20,5-12).

Chính tại Troas, Phao-lô đã có một khải tượng về một người đàn ông đến từ Macedonia, một tỉnh của La Mã từ năm 148 trước Công nguyên, kêu gọi ông đến giúp đỡ họ. Phaolo lập tức quyết định đáp lại lời kêu gọi này.

Ma-xê-đô-ni-a là một tỉnh thuộc miền bắc Hy Lạp ngày nay. Đó là nơi vua Alexander Đại đế trị vì. Cha của Alexander là vua Philip, người mà thành phố Philipphê, nơi Phaolo viết một trong những bức thư nổi tiếng của mình, được đặt theo tên. (Cũng cần lưu ý rằng Caesarea Philipphê, nơi Phê-rô tuyên xưng Chúa Giê-su là Đấng Mê-si-a, cũng được đặt một phần theo tên của Philip này.)

Phaolo chấp nhận thử thách và chuẩn bị vượt eo biển Dardanelles. Ki tô giáo đang đến Hy Lạp, trung tâm văn hóa Địa Trung Hải thời bấy giờ, và từ đó đến La Mã và thế giới. Nhân tiện, cũng chính tại thời điểm này, Lu-ca bắt đầu viết ở ngôi thứ nhất số nhiều. Điều này dường như cho thấy rằng ông là một thành viên trong sứ mệnh của Phaolo từ đó trở đi.

Có lẽ, mà không ai nhận ra vào thời điểm đó, điều tưởng chừng như một sự thay đổi nhỏ về lộ trình thực sự đại diện cho một bước tiến lớn trong sự phát triển và mở rộng của Giáo hội non trẻ, với những hệ quả sẽ ảnh hưởng không chỉ đến chính Giáo hội mà còn đến toàn bộ lịch sử châu Âu trong nhiều thế kỷ tới.

 

 

Chú giải về Gioan 15,18-21

Chúa Giê-su đã khuyên các môn đệ yêu thương mọi người xung quanh như một dấu hiệu của tình yêu thương dành cho Ngài. Hôm nay, Ngài cảnh báo họ rằng không có gì đảm bảo rằng họ sẽ được đáp lại tình yêu thương. Nếu người ta căm ghét một người đầy tình yêu thương như Chúa Giê-su đến vậy, thì các môn đệ của Ngài không thể mong đợi được đối xử khác đi.

Và lý do họ bị căm ghét là vì họ từ chối đồng nhất mình với các giá trị và ưu tiên của thế gian. Họ từ chối lòng tham vật chất và sự cạnh tranh, sự tranh giành địa vị và quyền lực, sự thù hận, giận dữ, bạo lực và trả thù vốn là dấu ấn trong cuộc sống của rất nhiều người.

Điều tồi tệ nhất xảy ra với các tín đồ Ki tô là họ được thế gian yêu thương; đó là dấu hiệu cho thấy họ đã trở thành một phần của thế gian. Chúa Giê-su phán:

Ta đã chọn các ngươi ra khỏi thế gian, vì vậy thế gian ghét các ngươi.

Một lần nữa, Ngài nhắc nhở họ rằng người đầy tớ không lớn hơn chủ mình.

Nếu họ bắt bớ Ta, họ cũng sẽ bắt bớ các ngươi; nếu họ giữ lời Ta, họ cũng sẽ giữ lời các ngươi.

Nói cách khác, hầu như không thể.

Một số người trong chúng ta có thể khó hiểu điều này. Chúng ta cảm thấy rằng Giáo hội cần được tôn vinh và kính trọng. Chúng ta có thể buồn khi nghe thấy bản thân hoặc các nhà lãnh đạo của mình bị bôi nhọ trên phương tiện truyền thông, hoặc nghe về những người Kitô hữu bị bỏ tù hoặc chịu tra tấn chỉ vì sống theo đức tin của mình. Nhưng chúng ta có quyền tự hào về các vị tử đạo và những người làm chứng can đảm của chúng ta.

Nhưng có một số phận mà chúng ta thường phải chịu đựng trong xã hội hiện đại còn tồi tệ hơn nhiều—khi chúng ta bị phớt lờ và hoàn toàn không được chú ý. Nhà thờ địa phương của chúng ta có thể chật kín người mỗi tuần, nhưng những gì diễn ra ở đó có thể trở nên hoàn toàn không liên quan đến xã hội xung quanh. Như thể chúng ta không tồn tại.

Thật bi thảm khi chúng ta thấy sự thù hận và chia rẽ trong chính cộng đồng của mình, điều này có thể là nguồn gốc của sự tai tiếng lớn đối với người ngoài. Và, tất nhiên, xuyên suốt lịch sử của Giáo hội, đã có những hành vi tội lỗi ở mọi cấp độ. Chúng ta không nên ngạc nhiên về điều đó, nhưng nó đặc biệt đáng lên án khi nó diễn ra đằng sau lớp vỏ bọc đạo đức cao thượng—những ngôi mộ được quét vôi trắng mà Chúa Giê-su nói đến (Mát-thêu 23,27). Tất cả những điều này làm tổn hại đến sự làm chứng của chúng ta về tình yêu thương của Chúa dành cho dân Ngài ở khắp mọi nơi. Khi bất kỳ điều nào trong số này xảy ra, thì chúng ta biết rằng mình đã thực sự thất bại trong việc truyền bá phúc âm.

 

https://livingspace.sacredspace.ie/e1057g/

 

 

Suy niệm: Thế gian ghét bỏ

Ta thường băn khoăn bực dọc không hiểu tại sao người ta o ép người có đạo, gây khó dễ cho sinh hoạt đạo, tịch thu tài sản đất đai của Giáo hội. Ta đau buồn vì thấy tại nhiều nơi trên thế giới cuộc bách hại vẫn tiếp diễn. Các nhà thờ bị đốt phá. Các thừa sai bị giết chết. Các tín hữu chịu đối xử bất công. Ta thắc mắc tại sao người ta gian dối không bao giờ nói sự thật. Giáo hội bị vu khống là theo nước ngoài, là đi với thực dân phản bội dân tộc. Nhà thờ không được xây dựng vì không có nhu cầu. Linh mục không được bổ nhiệm vì lý do an ninh.

Thực ra sau cùng chỉ còn một cuộc chiến giữa Thiên Chúa và ma quỉ. Giữa những người tin Chúa và những tay sai của ma quỉ. Hôm nay Chúa Giê-su nhắc nhở ta điều đó. Đừng băn khoăn thắc mắc làm gì. “Nếu thế gian ghét anh em, anh em hãy biết rằng nó đã ghét Thầy trước”.

Vậy nếu ta bị ghét bỏ, bị đối xử bất công thì đừng lạ và cũng đừng buồn. Vì đó là dấu hiệu ta thuộc về Chúa. Đó là dấu hiệu ta không thuộc về thế gian. “Vì Thầy đã chọn, đã tách anh em khỏi thế gian, nên thế gian ghét anh em”.

Trái lại khi nào ta được thế gian ưu đãi yêu chiều hãy lo sợ. Đừng tưởng rằng như thế là thuận lợi cho việc truyền giáo, là vinh danh cho Chúa, là phát triển Giáo hội. Ông Lưu bách Niên, chủ tịch Ủy ban Đoàn kết Công giáo Trung quốc đã nói: Chúng tôi vẫn có đức tin. Chúng tôi mới làm cho Giáo hội phát triển. Đó là dấu hiệu ta thuộc về thế gian. Lời Chúa hôm nay cảnh báo ta: “Giả như anh em thuộc về thế gian, thì thế gian đã yêu thích cái gì là của nó”.

Thánh Phao-lô là người hiểu rõ điều đó hơn ai hết. Vì theo Chúa Giêsu ngài đành mất tất cả những ưu quyền đặc lợi trước kia. Thuộc về Chúa Kitô, ngài không còn sống theo xác thịt nữa, chỉ tuân theo ơn Chúa Thánh Thần soi sáng. Nên ngài không vào Axia hay Bithynia, nhưng lại vào Ma-kê-đô-nia.

Một cuộc sống theo ơn Chúa Thánh Thần soi sáng sẽ được bình an và hoan lạc. Dù bị thế gian ghét bỏ, bạc đãi. Dù gặp rất nhiều nghịch cảnh trên đời. Niềm bình an hoan lạc vì biết mình thuộc về Chúa, được sống trong Chúa và có Chúa trong mình.

(TGM Giuse Ngô Quang Kiệt)