14/10/2026
Thứ Tư tuần 28 thường
niên
Bài Ðọc I: (Năm II) Gl 5,
18-25
“Những ai thuộc về Ðức Kitô, thì đóng đinh xác thịt cùng
với các dục vọng vào thập giá”.
Trích thư Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Galata.
Anh em thân mến, nếu anh em được Thánh Thần hướng dẫn, anh
em không còn ở dưới chế độ lề luật nữa. Vả chăng người ta thừa hiểu sự nghiệp của
xác thịt là: tà dâm, ô uế, phóng đãng, buông tuồng, thờ lạy thần tượng, phù
phép, thù hằn, kình địch, ghen tương, giận dữ, cãi lẫy, bất bình, bè phái, giết
người, say sưa, mê ăn uống, và những điều khác giống như vậy. Tôi bảo trước cho
anh em hay, như tôi đã từng nói rằng: hễ những ai phạm các điều lỗi đó, sẽ
không được thừa hưởng Nước Thiên Chúa.
Còn hoa quả của Thánh Thần là: yêu thương, vui mừng, bình an,
nhẫn nại, nhân từ, hiền lành, khoan dung, dịu hiền, trung trực, đức hạnh, tiết
độ, trinh khiết. Lề luật không chống lại các điều ấy. Vả chăng, những ai thuộc
về Ðức Kitô, thì đã đóng đinh xác thịt cùng với các dục vọng và đam mê vào thập
giá. Nếu chúng ta sống nhờ Thánh Thần, chúng ta cũng hãy ăn ở theo Thánh Thần.
Ðó là lời Chúa.
Ðáp Ca: Tv 1, 1-2. 3. 4 và 6
Ðáp: Lạy Chúa, ai
theo Chúa sẽ được ánh sáng ban sự sống (c. Jo 8,12).
Xướng: Phúc cho
ai không theo mưu toan kẻ gian ác, không đứng trong đường lối những tội nhân,
không ngồi chung với những quân nhạo báng, nhưng vui thoả trong lề luật Chúa,
và suy ngắm luật Chúa đêm ngày.
Xướng: Họ như cây
trồng bên suối nước, trổ sinh hoa trái đúng mùa; lá cây không bao giờ tàn úa. Tất
cả công việc họ làm đều thịnh đạt.
Xướng: Kẻ gian ác
không được như vậy, họ như vỏ trấu bị gió cuốn đi; vì Chúa canh giữ đường lối
người công chính, và đường kẻ gian ác dẫn tới diệt vong.
Alleluia: Mt 4, 4b
Alleluia, alleluia! – Người ta sống không nguyên bởi bánh,
nhưng bởi mọi lời do miệng Thiên Chúa phán ra. – Alleluia.
Phúc Âm: Lc 11, 42-46
“Khốn cho các ngươi, hỡi những người biệt phái, và khốn
cho các ngươi, hỡi những tiến sĩ luật”.
Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.
Khi ấy, Chúa phán rằng: “Khốn cho các ngươi, hỡi những người
biệt phái! Vì các ngươi nộp thuế thập phân, bạc hà, vân hương, và các thứ rau,
mà lại bỏ qua đức công bình và lòng yêu mến Thiên Chúa: Phải thi hành những điều
này, và không được bỏ những điều kia. Khốn cho các ngươi, hỡi những người biệt
phái! Vì các ngươi ưa thích ngồi ghế nhất trong các hội đường, và ưa thích được
chào hỏi ngoài phố chợ. Khốn cho các ngươi, vì các ngươi giống những mồ mả
không rõ rệt, người ta bước đi ở trên mà không hay biết!”
Có một tiến sĩ luật trả lời Người rằng: “Thưa Thầy, Thầy nói
như thế là Thầy sỉ nhục cả chúng tôi nữa”. Người đáp lại rằng: “Hỡi những tiến
sĩ luật, khốn cho các ngươi nữa! Vì các ngươi chất lên người ta những gánh nặng
không thể vác được, mà chính các ngươi dù một ngón tay cũng không động tới”.
Ðó là lời Chúa.
Chú giải về thư gửi tín hữu Galát 5,18-25
Trong bài đọc cuối cùng hôm nay trích từ thư gửi tín hữu
Galát, chúng ta bắt gặp một đoạn văn tuyệt vời, nơi Thánh Phaolô một lần nữa đề
cập đến sự tự do do Chúa Thánh Thần ban tặng – nét đặc trưng của người Kitô hữu
đích thực.
Ngài mở đầu bằng một lời khẳng định mà người Công giáo chúng
ta nên khắc ghi trong lòng:
Nhưng nếu anh em để Thần
Khí hướng dẫn, thì anh em không còn lệ thuộc vào Lề Luật nữa.
Trong thư gửi tín hữu Rôma, Thánh Phaolô cũng từng nói:
Quả vậy, phàm ai được
Thần Khí Thiên Chúa hướng dẫn, đều là con cái Thiên Chúa. (Rm 8,14)
Và ngay trước những câu này, ngài đã nói với các tín hữu
Galát:
Hãy sống theo Thần
Khí, và đừng chiều theo những đam mê xác thịt. (Gl 5,16)
Khi để cho Thần Khí hướng dẫn, con người không còn bị trói
buộc bởi nỗ lực làm đẹp lòng Thiên Chúa thông qua việc tuân giữ tỉ mỉ Lề Luật để
đạt được ơn cứu độ hay sự thánh hóa.
Dấu chỉ sự hiện diện của Thần Khí chính là tình yêu (agape). Nếu thực sự được tràn ngập bởi
Thần Khí của chân lý và tình yêu, chúng ta sẽ không còn cần đến Lề Luật nữa.
Như chúng ta đọc thấy trong Thư thứ nhất của Thánh Gioan:
Thiên Chúa là tình
yêu; ai ở lại trong tình yêu thì ở lại trong Thiên Chúa, và Thiên Chúa ở lại
trong người ấy. (1 Ga 4,16)
Và như Thánh Têrêsa Calcutta (Mẹ Têrêsa) từng nói:
Nơi nào có tình yêu
(agape), nơi đó có Thiên Chúa.
Thánh Augustinô đã diễn đạt điều này như sau:
Hãy yêu thương và làm
điều bạn muốn.
Nếu thực sự biết yêu thương, chúng ta sẽ không phạm tội,
ngay cả khi trong một số hoàn cảnh, ta có thể vi phạm câu chữ của một điều luật
cụ thể nào đó. Ngược lại, một người tuân giữ tỉ mỉ từng chi tiết nhỏ nhất của
luật lệ vẫn có thể là người thiếu lòng yêu thương, một kẻ cố chấp hẹp hòi hoặc
một người đầy lòng thù hận.
Tất nhiên, trên thực tế, mọi thể chế hay tổ chức đều cần những
quy tắc nhất định để giúp các thành viên sống đúng tinh thần của tập thể. Thánh
I-nhã Loyola đã nhận ra điều này khi ngài soạn thảo bản Hiến pháp chi tiết cho
Dòng Tên. Tuy nhiên, nguyên tắc mà Phao-lô nêu ra ở đây phải được đặt lên hàng
đầu. Các quy tắc được đặt ra nhằm thúc đẩy tinh thần và mục tiêu của tập thể; bất
kỳ quy tắc hay cách áp dụng quy tắc nào đi ngược lại tinh thần hoặc mục tiêu đó
đều cần phải bị loại bỏ.
Phao-lô minh họa sự khác biệt giữa một cuộc sống hoàn toàn
do bản thân chi phối (sống theo "xác thịt") và một cuộc sống trong
Thánh Linh bằng cách mô tả hai kiểu người. Hai kiểu người này hoàn toàn đối lập
và loại trừ lẫn nhau.
Kiểu người thứ nhất bao gồm những ai hành động với tinh thần
hoàn toàn buông thả theo ý riêng, làm bất cứ điều gì họ thích vào bất cứ lúc
nào họ muốn. Đó là sự mô tả về một con người vị kỷ, sống theo chủ nghĩa khoái lạc
và chủ nghĩa cá nhân.
Ông đưa ra một danh sách gồm 15 loại hành vi:
"Vả, các việc làm
của xác thịt là rõ ràng: tà dâm, ô uế, phóng đãng, thờ hình tượng, phù phép,
thù hận, tranh chấp, ghen ghét, giận dữ, cãi vã, chia rẽ, bè phái, đố kỵ, say
sưa, chè chén, và những điều tương tự như vậy."
Những điều này nảy sinh từ bản năng thấp hèn của chúng ta và
gây tổn hại cho cả người khác lẫn chính bản thân mình. Những danh sách liệt kê
các thói xấu và đức hạnh như vậy rất phổ biến trong thế giới cổ đại, và ta cũng
có thể tìm thấy những danh sách khác trong Tân Ước. Kiểu hành vi này rõ ràng đi
ngược lại với những gì được mong đợi trong một thế giới mà đường lối của Đức
Chúa Trời được đặt lên hàng đầu.
Mặt khác, những người sống trong Thánh Linh của Đức Chúa Cha
và Đấng Ki-tô lại có cách hành xử hoàn toàn khác biệt. Sự hiện diện và quyền
năng của Thánh Linh nơi những con người này tạo ra những đặc điểm rất khác biệt.
Phao-lô nói:
"Trái lại, bông
trái của Thánh Linh là yêu thương, vui mừng, bình an, kiên nhẫn, nhân từ, rộng
lượng, trung tín, dịu dàng và tiết độ. Không có luật pháp nào cấm đoán những điều
như vậy."
Phẩm hạnh Ki tô được hình thành bởi Đức Thánh Linh, chứ
không phải chỉ nhờ vào kỷ luật đạo đức hay nỗ lực sống theo luật pháp. Phao-lô
khẳng định rõ ràng rằng việc được xưng công chính bởi đức tin không dẫn đến một
cuộc sống vô luật pháp. Đức Thánh Linh ngự trong lòng người tin Chúa sẽ sản
sinh ra các đức tính Ki tô trong đời sống họ. Đây không chỉ đơn thuần là những
"đức tính" mà ta có thể đạt được nhờ sự rèn tập không ngừng. Quan trọng
hơn, chúng là kết quả tự nhiên của một cuộc đời gắn bó mật thiết với Chúa Giê-su
qua Thánh Linh Ngài—tức là để cho Con Đường của Chúa Giê-su dẫn dắt cuộc đời
mình. Vấn đề không nằm ở sự tự kỷ luật hay tự kiểm soát bản thân, mà là có được
tầm nhìn về nơi thực sự có một cuộc sống tốt đẹp và bước đi theo con đường đó.
Chúng ta có thể nhận thấy rằng Phao-lô đối lập “những việc
làm của xác thịt” với “hoa trái” (chứ không phải ‘việc làm’) của Đức Thánh
Linh. Chính Đức Thánh Linh, chứ không phải việc tuân giữ luật pháp, mới là Đấng
tạo nên những phẩm chất ấy nơi con người. Và như Phao-lô đã chỉ ra, không có luật
pháp nào quy định về những đặc tính này. Chúng vượt lên trên mọi luật pháp; và
khi những phẩm chất này được thể hiện, việc tuân giữ luật pháp cũng được đảm bảo
một cách trọn vẹn.
Vậy, cách duy nhất để thuộc về Đấng Ki tô là buông bỏ tất cả—để
chúng ta:
…đã đóng đinh xác thịt
cùng với những đam mê và dục vọng của nó.
Đức Thánh Linh của Chúa Giê-su dẫn dắt những cuộc đời như thế.
Như bản Kinh Thánh NIV đã nêu:
“Phẩm hạnh Ki tô hữu được hình thành bởi Đức Thánh Linh, chứ
không phải chỉ nhờ kỷ luật đạo đức khi cố gắng sống theo luật pháp.”
Mặt khác, việc không còn bị ràng buộc bởi luật pháp không có
nghĩa là sống vô luật lệ hay rơi vào tình trạng hỗn loạn về mặt tâm linh. Trái
lại, mối tương giao ngày càng sâu sắc với Chúa Giê-su, việc suy ngẫm trong tinh
thần cầu nguyện về những lời dạy của Ngài và việc đón nhận những lời dạy ấy sẽ
dẫn dắt chúng ta một cách vững chắc đến với chân lý, tình yêu và sự tự do.
Dù dường như đề cập đến một vấn đề cụ thể của một nhóm người
cụ thể, nhưng Thư gửi tín hữu Ga-lát thực ra lại mang ý nghĩa vô cùng quan trọng
đối với các Ki tô hữu ở mọi thời đại và mọi nơi. Bài học về sự tự do của người Ki
tô hữu là điều tối quan trọng. Thật đáng buồn nếu chúng ta coi việc làm Ki tô hữu
là một cách sống bị gò bó, với những giới hạn được đặt ra như điều kiện để đạt
được ‘sự cứu rỗi’ ở đời sau. Đó không phải là phương tiện để ‘ru ngủ’ tầng lớp
bình dân, khiến họ chấp nhận một cuộc sống bất công như cái giá phải trả cho hạnh
phúc mai sau.
Trái lại, chính người chỉ biết sống cho riêng mình, không
màng đến nhu cầu của người khác, mới là kẻ trở thành nô lệ cho những đam mê và ảo
tưởng của chính mình. Và khi xã hội đầy rẫy những người như vậy, chúng ta sẽ chứng
kiến những hành vi mà Phao-lô đã lên án trong đoạn Kinh Thánh hôm nay. Nghịch
lý thay, chính người giàu lòng yêu thương—người sống vì lợi ích đích thực của
người khác—lại là người nhận được sự phong phú và trọn vẹn nhất. Xã hội tốt đẹp
nhất là nơi mà khi mọi người cùng cho đi, thì ai cũng nhận lại được.
Chú giải về Tin Mừng Luca 11,42-46
Hôm nay, Chúa Giêsu tiếp tục lên án thái độ của những người
Pharisêu. Những lời chỉ trích này không nên được hiểu là nhắm vào tất cả người
Pharisêu, vì trong số họ có nhiều người tốt. Chính Phaolô từng là một người
Pharisêu, cũng như Nicôđêmô – người đã đến gặp Chúa Giêsu vào ban đêm – và
Gamaliên, người đã khuyên phải thận trọng khi bách hại các môn đệ của Chúa
Giêsu (như được ghi lại trong sách Công vụ Tông đồ 5,34). Thay vào đó, cần hiểu
rằng Chúa Giêsu đang nhắm đến một kiểu tư duy rất dễ len lỏi vào cộng đồng Kitô
hữu chúng ta, và nếu thành thật nhìn nhận, đôi khi nó còn hiện hữu ngay trong
chính bản thân mỗi người.
Ở đây, Chúa Giêsu chỉ trích người Pharisêu vì họ quá câu nệ
tuân giữ những quy định dù là nhỏ nhặt nhất; không phải vì việc tuân giữ đó là
sai, mà vì họ lại bỏ qua tình yêu Thiên Chúa – điều thực sự quan trọng. Ngài
cũng lên án thói ham chuộng danh vọng của họ. Người Pharisêu mong đợi người
khác phải nể trọng và dành cho họ những đặc quyền vì họ tự cho mình có đời sống
đạo đức vượt trội. Họ muốn được ngồi ở những vị trí trang trọng nhất trong hội
đường và được mọi người chào hỏi một cách khúm núm, cung kính ngoài đường phố.
Thông thường, các ngôi mộ được quét vôi trắng để người qua
đường không vô tình giẫm lên. Người Pharisêu lại giống như những ngôi mộ không
có dấu hiệu nhận biết, khiến người ta vô tình tiếp xúc và bị nhiễm sự ô uế theo
luật định. Nói cách khác, những người tiếp xúc với họ không hề hay biết rằng,
bên dưới vẻ ngoài đạo mạo kia lại là nơi chứa đựng sự thối rữa và mục nát. Ở những
đoạn khác, Chúa Giêsu cũng ví người Pharisêu như những ngôi mộ quét vôi trắng:
vẻ sạch sẽ bên ngoài che đậy sự mục nát bên trong.
Trong quá khứ (và có lẽ ở một vài nơi hiện nay vẫn còn tình
trạng này), giới giáo sĩ thường mong đợi được hưởng những sự tôn trọng tương tự.
Nhiều khi, giáo dân sẵn lòng làm điều đó vì họ thực sự kính trọng vị giám mục
hay linh mục của mình. Tuy nhiên, cũng có lúc những sự tôn trọng ấy bị đòi hỏi
hoặc mặc nhiên được mong đợi, thay vì được đón nhận một cách khiêm tốn và đầy
ân cần. Nhưng như người ta thường nói: "Chiếc áo dòng không làm nên thầy
tu, cổ áo linh mục không làm nên linh mục, và chiếc mũ giám mục cũng không làm
nên vị giám mục". Lúc này, "một chuyên gia về Luật" (một kinh
sư) đã lên tiếng phản đối, bởi vì khi nói về nhóm Pharisêu như vậy, Chúa Giêsu
cũng đang nhắm vào họ—do một số kinh sư cũng thuộc nhóm Pharisêu. Tuy nhiên, họ
cũng đáng bị chỉ trích không kém, vì những cách giải thích thiển cận của họ về
các chi tiết vụn vặt của Luật pháp đã gây khó khăn cho người dân thường trong
việc tuân giữ luật, trong khi chính họ lại chẳng hề giúp đỡ gì. Hơn nữa, họ còn
thêm thắt các quy định vào Luật Môsê, không hề hỗ trợ mọi người thực hiện các
luật đó, nhưng lại tìm cách lách luật cho chính mình.
Bản thân Giáo hội qua nhiều thế kỷ cũng không tránh khỏi những
lời chỉ trích về vấn đề này. Và có lẽ điều đó vẫn còn đúng cho đến ngày nay.
Các giám mục và linh mục thường đặt những gánh nặng lên vai các tín hữu mà
không giúp họ gánh vác là bao. Đôi khi, các vị lãnh đạo Giáo hội lại chú trọng
việc duy trì các tập tục truyền thống hơn là dẫn dắt mọi người đến tình yêu sâu
sắc hơn dành cho Chúa Kitô và tha nhân.
Nhưng giới giáo sĩ không phải là những người duy nhất mắc phải
thói xấu này. Các bậc cha mẹ cũng có thể phạm lỗi khi áp dụng tiêu chuẩn kép: đặt
ra một quy tắc cho bản thân nhưng lại áp dụng quy tắc khác cho con cái. Tương tự,
giáo viên với học sinh hay người sử dụng lao động với nhân viên cũng có thể
hành xử theo kiểu: "Hãy làm theo lời tôi nói, đừng làm theo việc tôi
làm." Thói Pharisêu thực sự vẫn đang tồn tại mạnh mẽ trong xã hội chúng
ta, nhưng người đầu tiên tôi cần phải sửa đổi chính là bản thân mình.
https://sacredspace.com/commentary
Suy niệm: Kiện Toàn Lề Luật
Tin Mừng hôm nay có lẽ mời gọi chúng ta suy nghĩ về ý nghĩa
đích thực của luật lệ. Chỉ có xã hội loài người mới có luật lệ. Thú vật xem chừng
cũng tuân thủ một thứ luật nào đó, nhưng là luật rừng. Khi con người dùng sức mạnh
áp đặt luật lệ để nhằm quyền lợi của một thiểu số, chứ không nhằm phục vụ công
ích, thì đó cũng chỉ là luật rừng, luật của kẻ mạnh mà thôi.
Chúa Giêsu đã đến để kiện toàn lề luật. Trong bài Tin Mừng
hôm nay, Chúa Giêsu một lần nữa muốn xác nhận điều đó khi Ngài tuyên bố:
"Phải làm các điều này mà không được bỏ qua các điều kia". Chúa Giêsu
đã kiện toàn lề luật bằng cách mặc cho nó tinh thần yêu thương: yêu thương là
linh hồn của lề luật. Tất cả lề luật trong đạo đều qui về một giới răn nền tảng
và duy nhất, đó là yêu thương.
Thánh Phaolô đã nói: "Yêu thương là chu toàn lề luật".
Sống yêu thương là dấu ấn Thiên Chúa đã ghi khắc trong tâm hồn con người, bởi
vì chỉ có con người mới là tạo vật duy nhất được Thiên Chúa tạo dựng theo và giống
hình ảnh Ngài. Mà bởi lẽ Thiên Chúa là Tình Yêu, cho nên mang lấy hình ảnh của
Ngài, con người cũng chỉ có một ơn gọi duy nhất, đó là sống yêu thương. Tất cả
lề luật Giáo Hội ban hành là chỉ nhằm giúp con người sống yêu thương mà thôi.
Chỉ có yêu thương, con người mới trưởng thành; chỉ có yêu thương mới đem lại
cho con người một sự giải phóng đích thực, đó là giải phóng khỏi tội lỗi, khỏi
ích kỷ, khỏi hận thù.
Xin Chúa cho chúng ta hiểu được lòng Chúa yêu thương chúng
ta từng giây phút trong cuộc đời, để chúng ta sống trong tình Ngài nâng đỡ ủi
an chúng ta trên con đường tiến về hạnh phúc vĩnh cửu. Xin cho chúng ta luôn quảng
đại chu toàn mọi bổn phận với lòng yêu mến, để đáp lại tình Chúa yêu thương
chúng ta.
(‘Mỗi Ngày Một Tin
Vui’)




Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét