22.09.2026: THỨ BA TUẦN XXV THƯỜNG NIÊN

 

22/09/2025

Thứ Ba tuần 25 thường niên

 

Bài Ðọc I: (Năm II) Cn 21, 1-6. 10-13

“Những câu Cách Ngôn khác nhau”.

Trích sách Châm Ngôn.
Lòng vua ở trong tay Chúa, như những dòng nước chảy, Người muốn hướng nó về đâu tuỳ ý Người. Mọi đường lối của người ta đối với họ là ngay thẳng, nhưng Chúa cân nhắc tâm can. Thực hành công bình và bác ái, thì đẹp lòng Chúa hơn là hy lễ. Mắt tự cao là lòng kiêu ngạo: đèn kẻ gian ác là tội lỗi. Toan tính người cần mẫn luôn dẫn tới sự dồi dào, còn mọi kẻ biếng nhác luôn gặp nghèo khó. Ai dùng lưỡi gian dối thu tích kho tàng, là người hư hốt vô tâm, nó sẽ rơi vào lưới sự chết.
Tâm hồn người tội ác mơ ước sự dữ, nó không thương xót người lân cận. Khi kẻ hung bạo bị sửa phạt thì người bé nhỏ sẽ khôn ngoan hơn, và nếu nó theo người khôn ngoan, nó sẽ được thông minh. Người công chính nhìn xem lòng kẻ tội ác, để cứu nó thoát khỏi tai hoạ. Ai bịt tai không nghe tiếng người nghèo khó, thì lúc chính nó kêu cầu, cũng chẳng ai nghe.

Ðó là lời Chúa.

 

Ðáp Ca: Tv 118, 1. 27. 30. 34. 35. 44

Ðáp: Lạy Chúa, xin hướng dẫn con vào đường lối chỉ thị Ngài (c. 35a).

Xướng: Phúc đức những ai theo đường lối tinh tuyền, họ tiến thân trong luật pháp của Chúa.

Xướng: Xin cho con am hiểu đường lối huấn lệnh của Chúa, để con suy gẫm các điều kỳ diệu của Ngài.

Xướng: Con đã chọn con đường chân lý, con quyết tâm theo các thánh chỉ của Ngài.

Xướng: Xin dạy con, để con vâng theo luật pháp Ngài, và để con hết lòng vâng theo luật đó.

Xướng: Xin hướng dẫn con vào đường lối chỉ thị Ngài, vì chính trong đường lối này con sung sướng.

Xướng: Con sẽ tuân giữ luật Pháp Chúa luôn luôn, cho tới muôn ngàn đời và mãi mãi.

 

Alleluia: Tv 118, 18

Alleluia, alleluia! – Lạy Chúa, xin giáo huấn con, để con tuân cứ luật pháp của Chúa và để con hết lòng vâng theo luật đó. – Alleluia.

Hoặc đọc: Alleluia, alleluia! – Phúc thay kẻ lắng nghe và tuân giữ lời Thiên Chúa.- Alleluia.

 

Phúc Âm: Lc 8, 19-21

“Mẹ và anh em Ta là những người nghe lời Thiên Chúa và đem ra thực hành”.

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.

Khi ấy, mẹ và anh em Chúa Giêsu đến tìm Người, nhưng vì đám đông, nên không thể đến gần Người được. Người ta báo tin cho Người rằng: “Có mẹ và anh em Thầy đứng ở ngoài muốn gặp Thầy”. Người trả lời với họ rằng: “Mẹ và anh em Ta là những người nghe lời Thiên Chúa và đem ra thực hành”.

Ðó là lời Chúa.

 

 

Chú giải về Châm Ngôn 21,1-6. 10-13

Hôm nay, chúng ta xem xét một loạt các câu châm ngôn đạo đức gồm hai dòng; chúng khá khác biệt nhau và dường như không có điểm nào khiến ta phải tranh cãi hay bất đồng. Tuy nhiên, liệu cách sống của chúng ta có luôn phản ánh đúng những điều này hay không lại là một chuyện khác; vì vậy, chúng ta cần đọc hoặc lắng nghe kỹ lưỡng từng lời dạy.

Hôm nay, tác giả cho chúng ta biết rằng rốt cuộc mọi sự đều nằm trong tay Thiên Chúa. Lòng của vị vua vĩ đại nhất cũng tựa như dòng nước chảy trong tay Chúa; Ngài có thể hướng nó đi bất cứ đâu Ngài muốn. Những vị vua vĩ đại như Na-bu-cô-đô-nô-xo của Babylon hay Si-rô của Ba Tư có vẻ như đầy quyền năng khi so sánh với Israel, nhưng trước mặt Thiên Chúa, họ hoàn toàn bất lực. Họ chỉ là những công cụ trong tay Ngài. Dù là nỗi thống khổ mà Na-bu-cô-đô-nô-xo gây ra cho Israel, hay sự giải phóng khỏi người Babylon dưới thời Si-rô, thì trong cả hai trường hợp, bất chấp quyền lực bề ngoài, họ chỉ đang thực hiện công việc của Thiên Chúa.

Chỉ hành động tốt ở bên ngoài thôi là chưa đủ. Thiên Chúa sẽ nhìn thấy và phán xét những ý định sâu kín trong lòng. Nơi người môn đệ đích thực của Đức Kitô, không có sự khác biệt giữa hành vi bên ngoài và ý định bên trong. Như Thánh Phaolô đã viết cho tín hữu Cô-rin-tô:

Tôi không thấy mình có lỗi gì cả, nhưng như thế không có nghĩa là tôi được trắng án. Chính Chúa mới là Đấng phán xét tôi. (1 Cr 4,4)

Và trong Thư gửi tín hữu Do Thái, chúng ta đọc thấy:

Quả thật, lời Thiên Chúa là lời hằng sống, linh nghiệm và sắc bén hơn bất cứ thanh gươm hai lưỡi nào; lời ấy xuyên thấu, phân định cả linh hồn và thần trí, khớp xương và tủy sống; lời ấy có khả năng phán xét những tư tưởng và ý định của lòng người. (Dt 4,12)

Việc hành động đức hạnh và với tinh thần công chính đích thực đối với người khác làm đẹp lòng Thiên Chúa hơn bất kỳ lễ tế nào.

Đây là một chủ đề xuyên suốt Cựu Ước, nhưng được các ngôn sứ nhấn mạnh một cách đặc biệt. Chẳng hạn, ngôn sứ Hô-sê nói:

Vì Ta muốn lòng nhân nghĩa chứ không muốn lễ tế,

muốn sự hiểu biết về Thiên Chúa hơn là của lễ toàn thiêu. (Hs 6,6)

Và lời ngôn sứ Mi-kha:

Liệu Chúa có hài lòng với hàng ngàn con cừu đực,

với hàng vạn dòng sông dầu? (Mi-kha 6,7)

Và có những lời mạnh mẽ từ ngôn sứ Giê-rê-mi-a:

Đức Chúa các đạo binh, Thiên Chúa của Ít-ra-en, phán thế này: Hãy thêm các lễ toàn thiêu vào các tế lễ của các ngươi và ăn thịt chúng. Vì vào ngày Ta đưa tổ tiên các ngươi ra khỏi đất Ai-cập, Ta đã không phán hay truyền dạy họ về các lễ toàn thiêu và tế lễ. Nhưng Ta đã truyền cho họ mệnh lệnh này: “Hãy vâng nghe tiếng Ta, và Ta sẽ là Thiên Chúa của các ngươi, còn các ngươi sẽ là dân của Ta; hãy bước đi theo con đường Ta truyền dạy, để các ngươi được hạnh phúc.”

(Giê-rê-mi-a 7,21-23)

Các sách Tin Mừng cũng tiếp tục nhấn mạnh điều này. Chẳng hạn, trong Bài Giảng Trên Núi, Chúa Giê-su đã phán:

Vậy, khi con dâng lễ vật tại bàn thờ mà sực nhớ người anh em đang có điều bất bình với con, hãy để lễ vật lại đó trước bàn thờ và đi; trước hết hãy làm hòa với người anh em ấy, rồi hãy quay lại dâng lễ vật.

(Mát-thêu 5,23-24)

Đối với chúng ta, điều này có nghĩa là việc thường xuyên đi nhà thờ và tham dự Thánh lễ tự thân nó chưa đủ, nếu không đi kèm với một đời sống thường ngày làm chứng tá đích thực—qua lời nói và hành động—cho những đòi hỏi đầy yêu thương của Tin Mừng. Sự kiêu ngạo và tự phụ, dẫn đến việc chà đạp lên phẩm giá và quyền lợi của người khác, chỉ có thể được coi là thuộc về tội lỗi. Người "chăm chỉ" biết suy ngẫm về giá trị những gì mình làm và sẽ là người chiến thắng về lâu dài. Ngược lại, kẻ vội vã tìm kiếm sự giàu sang và thành công vật chất cho bản thân rốt cuộc lại là kẻ thua cuộc.

Tương tự như vậy, việc làm giàu nhờ dối trá và lừa lọc cũng giống như tìm kiếm cái chết thay vì sự sống. Khi xã hội ngày càng thịnh vượng và con người sở hữu nhiều hơn, thì nghịch lý thay, mức độ thiếu trung thực cũng gia tăng ở mọi tầng lớp xã hội. Ngay cả những người có của cải nhiều hơn mức họ có thể tiêu xài cũng vẫn phạm những vụ gian lận quy mô lớn chỉ để có thêm nữa. Có thể chúng ta không thuộc nhóm người đó, nhưng sẽ rất hữu ích nếu tự hỏi: Chúng ta trung thực đến mức nào trong việc sử dụng các nguồn lực vật chất của mình?

Kẻ hay chế nhạo rốt cuộc phải gánh chịu hậu quả từ chính sự kiêu ngạo và con đường bế tắc mà hắn đã chọn. Những người từng thiếu hiểu biết có thể học được bài học từ điều này. Tuy nhiên, người khôn ngoan luôn sẵn sàng học hỏi thêm từ những ai có thể dạy bảo mình.

Cuối cùng, một lời cảnh báo rất nghiêm trọng dành cho tất cả chúng ta: nếu ta bịt tai trước tiếng kêu than của người nghèo khổ và túng thiếu, thì ta cũng đừng mong đợi tiếng kêu cứu của chính mình được đáp lại. Một thực tế là, dù xã hội ngày càng giàu có hơn, vẫn còn đó rất nhiều người—thậm chí là quá nhiều người—bị gạt ra ngoài lề, không được chia sẻ sự thịnh vượng ấy. Trớ trêu thay, sự thịnh vượng gia tăng của người này lại thường song hành với cảnh nghèo khó ngày càng trầm trọng của người khác.

Trong Tin Mừng theo thánh Luca, ta nhớ đến dụ ngôn về người giàu và người nghèo tên là Ladarô—người đã bị ông ta hoàn toàn ngó lơ (Luca 16,19-31). Và ta cũng biết về tên đầy tớ tàn nhẫn: hắn được chủ xóa cho một khoản nợ khổng lồ, nhưng lại tống giam một người bạn đồng nghiệp chỉ vì món nợ nhỏ nhoi (Mát-thêu 18,23-35). Và ta vẫn thường cầu nguyện rằng:

Xin tha thứ tội lỗi cho chúng con, NHƯ chúng con tha thứ cho những người phạm lỗi với chúng con.

Có bao nhiêu phần trong những gì ta đã gặt hái được qua bao năm tháng đã được chia sẻ với những người không có được thành quả ấy, hay thậm chí đã mất mát tất cả? Việc họ mất mát phần lớn do lỗi lầm của chính mình không làm giảm đi nhu cầu được giúp đỡ của họ. Cụm từ "người nghèo xứng đáng được giúp đỡ" hoàn toàn không xuất hiện trong các sách Tin Mừng. Người ta vẫn thường nói: "Thiên Chúa yêu thương người nghèo không phải vì họ tốt lành, mà vì họ nghèo khổ." Mỗi câu nói này đều có giá trị riêng, nhưng khi kết hợp lại, chúng phác họa nên hình ảnh mẫu mực về con người mà mỗi chúng ta được mời gọi trở thành.

 

Chú giải về đoạn Tin Mừng Luca 8,19-21

Mẹ và anh em của Chúa Giêsu đến tìm Người, nhưng họ không thể tiếp cận được Người vì đám đông chen chúc trong ngôi nhà nơi Người đang giảng dạy. Lúc bấy giờ, Chúa Giêsu đang ở Capharnaum, cách Nazareth khoảng 50 km (30 dặm). Từ "anh em" ở đây thường được hiểu là anh em họ chứ không chỉ là anh em ruột thịt. Khi tin báo được chuyển đến cho Chúa Giêsu, Người nói với mọi người:

Mẹ tôi và anh em tôi là những ai nghe lời Thiên Chúa và đem ra thực hành.

Câu chuyện này được kể lại với giọng điệu gay gắt hơn trong Tin Mừng Máccô. Chẳng hạn, Máccô ghi lại lời Chúa Giêsu nói:

Ai là mẹ tôi và anh em tôi? (Máccô 3,33)

Theo đó, mục đích của họ là đưa Người đi nơi khác. Một mặt, họ cho rằng Người bị mất trí và gây xấu hổ cho gia đình; mặt khác, họ lo sợ Người sẽ khiến họ gặp rắc rối với chính quyền vì những lời nói và hành động gây tranh cãi, chẳng hạn như việc đặt lại vấn đề về những cách giải thích truyền thống đối với Luật pháp. Chúng ta cũng thấy thái độ e ngại tương tự nơi cha mẹ của người mù bẩm sinh trong Tin Mừng Gioan. Họ từ chối nói chuyện với giới chức trách về con trai mình:

Hãy hỏi nó; nó đã đủ tuổi rồi. Nó sẽ tự nói thay cho chính mình. (Gioan 9,21)

Cách kể của Luca nhẹ nhàng hơn và chỉ tập trung vào lời dạy của Chúa Giêsu. Thực tế, Luca đã tách đoạn này khỏi bối cảnh trong Tin Mừng Máccô (3,31-35) và biến nó thành phần kết cho loạt bài giảng ngắn về các dụ ngôn của mình. Khi làm vậy, ông đã sửa đổi lời tuyên bố của Máccô:

Ai thi hành ý muốn của Thiên Chúa, người ấy là anh em, chị em và là mẹ của tôi. (Máccô 3,35)

Việc sửa đổi này nhằm mục đích cho phù hợp với phần kết trong dụ ngôn Người Gieo Giống của Luca:

Còn hạt rơi vào đất tốt, đó là những người nghe lời Chúa, giữ lấy trong lòng chân thành và tốt lành, rồi kiên trì sinh hoa kết quả. (Luca 8,15)

Luca ghi lại lời Chúa Giêsu nói:

Mẹ tôi và anh em tôi là những ai nghe lời Thiên Chúa và đem ra thực hành. (Lu-ca 8,21)

Đối với một xã hội tự coi mình là dân riêng của Thiên Chúa chỉ nhờ dòng dõi và các nghi thức bên ngoài như phép cắt bì, Chúa Giê-su khẳng định rằng việc thuộc về Thiên Chúa không liên quan nhiều đến huyết thống hay chủng tộc, mà chỉ tùy thuộc vào mối tương quan mà mỗi người thiết lập với Thiên Chúa.

Lời nhắn nhủ ấy chứa đựng ý nghĩa sâu xa:

Mẹ và anh em Ngài đang đứng bên ngoài…

Qua thái độ của họ, rõ ràng là họ không giống như hạt giống rơi vào đất tốt—những người thực sự "lắng nghe" Ngài—và vì thế, họ là những người đứng bên ngoài. Những ai thực sự "lắng nghe", bất kể họ là ai hay đến từ đâu, đều là người "bên trong" và thuộc về gia đình của Chúa Giê-su.

Tất nhiên, chúng ta biết qua các đoạn khác—đặc biệt là trong Tin Mừng Lu-ca—rằng Đức Ma-ri-a không hề bị quở trách ở đây. Thực ra, chính nơi đây mới bộc lộ rõ ​​sự cao cả của Người. Rõ ràng, sự cao cả ấy một phần nằm ở việc Người được chọn làm Mẹ của Con Thiên Chúa. Nhưng có lẽ, nó còn nằm ở lời thưa "Xin vâng" ("…xin cứ làm cho tôi như lời sứ thần nói"), ở lòng trung thành kiên định với lời "Xin vâng" ấy, và ở việc Người đã sát cánh bên Con mình cho đến phút cuối cùng, ngay cả khi tất cả những người khác đã bỏ chạy.

Trong một dịp khác, khi được gián tiếp ca ngợi vì là mẹ của một người Con như thế, Chúa Giê-su cũng đã nói những lời rất tương đồng với hôm nay:

Phúc thay những ai nghe và tuân giữ lời Thiên Chúa! (Lu-ca 11,28)

Việc chúng ta trở thành môn đệ cũng vậy; điều đó không được quyết định bởi việc sinh ra trong một gia đình Công giáo, hay chỉ nhờ phép rửa tội hoặc việc tuân giữ các nghi thức tôn giáo bên ngoài, mà tùy thuộc vào sự dấn thân trọn vẹn cho Tin Mừng và việc bước theo Chúa Giê-su một cách vô điều kiện. Chỉ khi đó, chúng ta mới thực sự được coi là anh chị em của Ngài.

 

https://sacredspace.com/commentary

 

 

Suy niệm: Lắng Nghe và Thực Hành Lời Chúa

Cả ba tác giả Nhất Lãm đều kể lại sự kiện Ðức Maria và các thân nhân Chúa Giêsu đi tìm Ngài, nhưng mỗi tác giả có một dụng ý riêng: Matthêu, Marcô xếp đoạn này lên trước phần Chúa Giêsu giảng dạy dụ ngôn người gieo giống, còn Luca thì đặt sau dụ ngôn ấy, liền sau dụ ngôn chiếc đèn cháy sáng. Luca không đề cập đến việc các thân nhân đến tìm Chúa Giêsu để đưa Ngài về Nazarét, nhưng nhấn mạnh đến điểm này: "Ai nghe Lời Chúa và đem ra thực hành, đó là người sống trong gia đình Thiên Chúa, là Mẹ, là anh em của Ngài.

Một điểm nữa cần ghi nhận là trong đời sống thực tế, nhiều khi người ta cảm thấy gần gũi thân thiết với những người cùng chung chí hướng, nguyện vọng, hơn là những người ruột thịt, nhất là khi những người ruột thịt ấy không cùng chí hướng, nguyện vọng. Như thế, mối liên hệ sâu xa giữa con người với nhau không phải là liên hệ huyết thống, mà còn là liên hệ của cả tư tưởng, ý chí, tình cảm.

Chúa Giêsu đến trần gian để xây dựng một gia đình duy nhất của Thiên Chúa, gia đình của những người cùng một mục đích là nguyện cho Danh Cha được cả sáng, Nước Cha trị đến, Ý Cha thể hiện dưới đất cũng như trên trời. Ðể cho thấy sự duy nhất về cùng một gia đình đó, Chúa Giêsu đã cầu nguyện: "Lạy Cha, xin cho chúng nên một như Cha ở trong Con và Con ở trong Cha". Ðó là hình ảnh Chúa Giêsu muốn diễn tả khi Ngài nói: "Mẹ tôi và anh em tôi, chính là những ai nghe Lời Thiên Chúa và đem ra thực hành".

Với ý nghĩa đó, Ðức Maria hai lần xứng đáng làm Mẹ Chúa Giêsu: Mẹ theo huyết thống và Mẹ của Thân mình mầu nhiệm của Ngài là Giáo Hội. Chẳng những là Mẹ thật vì đã sinh ra Chúa Giêsu, mà còn là Mẹ vì đã thực thi ý Cha trên trời. Trong biến cố truyền tin, Ðức Maria đã thưa với Sứ thần: "Này tôi là tôi tớ Chúa, tôi xin vâng theo lời thiên thần truyền". Ðiều đó nói lên suốt đời Ðức Maria, người luôn làm theo ý Chúa.

Câu định nghĩa của Chúa Giêsu mở ra cho chúng ta con đường đi vào gia đình của Thiên Chúa, đó là làm theo thánh ý Chúa Cha. Xin cho chúng ta luôn biết thực thi thánh ý Chúa trong suốt cuộc sống chúng ta, để xứng đáng được thuộc về gia đình của Chúa.

 (‘Mỗi Ngày Một Tin Vui’)