08.09.2026: THỨ BA TUẦN XXIII THƯỜNG NIÊN - SINH NHẬT ĐỨC TRINH NỮ MARIA - LỄ KÍNH

 

08/09/2026

Thứ Ba tuần XXIII thường niên

 SINH NHẬT ĐỨC TRINH NỮ MARIA.

 Lễ kính

 

* Sinh nhật của Đức Maria vượt hẳn cả sinh nhật của thánh Gioan, vị Tiền Hô. Sinh nhật của Đức Maria loan báo Sinh Nhật của Đức Giêsu, là khúc dạo đầu của Tin Mừng. Một người con gái ra đời trong gia đình bà Anna và ông Gioakim đã làm cho “niềm hy vọng và bình minh ơn cứu độ mọc lên chiếu soi thế giới”. Chính vì thế, Hội Thánh mời gọi chúng ta cử hành ngày lễ này trong tâm tình hân hoan.

 

Bài Ðọc I: Mk 5, 2-5a

“Ðến khi người nữ phải sinh, sẽ sinh con”.

Trích sách Tiên tri Mikha.

Ðây lời Chúa phán: “Hỡi Bêlem Ephrata, ngươi nhỏ nhất trong trăm ngàn phần đất Giuđa, nhưng nơi ngươi sẽ xuất hiện một Ðấng thống trị Israel, và nguồn gốc Người có từ nguyên thuỷ, từ muôn đời. Vì thế, Người sẽ bỏ dân Người, cho đến khi một người nữ phải sinh, sẽ sinh con. Số còn lại trong anh em Người sẽ trở về với con cái Israel. Người sẽ đứng vững và chăn dắt trong sức mạnh của Chúa, trong thánh danh cao cả của Chúa là Thiên Chúa của Người. Và họ sẽ trở về, vì bấy giờ Người sẽ nên cao trọng cho đến tận cùng trái đất. Vì vậy, Người sẽ là chính sự bình an”.

Ðó là lời Chúa.

Hoặc đọc: Rm 8, 28-30

“Những kẻ Chúa đã biết trước thì Người đã tiền định họ”.

Trích thư của Thánh Phaolô Tông đồ gửi tín hữu Rôma.

Anh em thân mến, chúng ta biết rằng những kẻ yêu mến Thiên Chúa, thì Người giúp họ được sự lành. Họ là những người theo dự định của Chúa, được kêu gọi nên thánh. Vì chưng, những kẻ Chúa đã biết trước, thì Người đã tiền định cho họ nên giống hình ảnh Con Người, để Ngài trở nên trưởng tử giữa đoàn anh em đông đúc. Nhưng những ai Người đã tiền định, thì Người cũng kêu gọi; và những ai Người đã kêu gọi thì Người cũng làm cho nên công chính; mà những ai Người đã làm cho nên công chính, thì Người cũng cho họ được vinh quang.

Ðó là lời Chúa.

 

Ðáp Ca: Tv 12, 6ab. 6cd

Ðáp: Con sẽ hớn hở vui mừng trong Chúa

Xướng: Xin chớ để kẻ thù con hân hoan vì con quỵ ngã: bởi con đã tin cậy vào đức từ bi của Chúa.

Xướng: Xin cho lòng con hân hoan vì ơn Ngài cứu độ; con sẽ hát mừng Chúa, vì Ngài ban ân huệ cho con.

 

Alleluia

Alleluia, alleluia! – Lạy Ðức Trinh Nữ Maria, Mẹ là người có phúc và rất đáng mọi lời ca tụng, vì Mẹ đã sinh ra Mặt trời Công Chính là Ðức Kitô, Chúa chúng con. – Alleluia.

 

Phúc Âm: Mt 1, 1-16. 18-23

“Bà đã thụ thai bởi phép Ðức Chúa Thánh Thần”.

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.

Sách gia phả của Chúa Giêsu Kitô, con vua Ðavít, con của Abraham.

Abraham sinh Isaac; Isaac sinh Giacóp; Giacóp sinh Giuđa và các anh em người. Giuđa sinh Phares và Zara; Phares sinh Esrom; Esrom sinh Aram; Aram sinh Aminadab; Aminadab sinh Naasson; Naasson sinh Salmon; Salmon sinh Booz do bà Rahab; Booz sinh Giobed do bà Rút. Giobed sinh Giêsê; Giêsê sinh vua Ðavít.

Ðavít sinh Salomon do bà vợ của Uria; Salomon sinh Robo-am; Roboam sinh Abia; Abia sinh Asa; Asa sinh Giosaphát; Giosaphát sinh Gioram; Gioram sinh Ozia; Ozia sinh Gioatham; Gioatham sinh Achaz; Achaz sinh Ezekia; Ezekia sinh Manas-se; Manasse sinh Amos; Amos sinh Giosia; Giosia sinh Giêconia và các em trong thời lưu đày ở Babylon.

Sau thời lưu đày ở Babylon, Giêconia sinh Salathiel; Sala-thiel sinh Zorababel; Zorababel sinh Abiud; Abiud sinh Eliakim; Eliakim sinh Azor; Azor sinh Sađoc; Sađoc sinh Akim; Akim sinh Eliud; Eliud sinh Eleazar; Eleazar sinh Mathan; Mathan sinh Giacóp; Giacóp sinh Giuse, là bạn của Maria, mẹ của Chúa Giêsu gọi là Ðức Kitô.

Chúa Kitô giáng sinh trong hoàn cảnh sau đây: Mẹ Người là Maria đính hôn với Giuse, trước khi về chung sống với nhau, đã thụ thai bởi phép Chúa Thánh Thần. Giuse, chồng Bà, là người công chính, không muốn tố giác Bà, nên mới định tâm lìa bỏ Bà cách kín đáo. Nhưng đang khi định tâm như vậy, thì thiên thần hiện đến cùng ông trong giấc mơ và bảo: “Hỡi Giuse con vua Ðavít, đừng ngại nhận Maria về nhà làm bạn mình, vì Maria mang thai là bởi phép Chúa Thánh Thần; Bà sẽ sinh hạ một Con trai mà ông đặt tên là Giêsu, vì chính Người sẽ cứu dân Mình khỏi tội”. Tất cả sự kiện này đã được thực hiện để làm trọn lời Chúa dùng miệng tiên tri phán xưa rằng:

“Này đây một trinh nữ sẽ thụ thai, sinh hạ một con trai, người ta sẽ gọi tên con trẻ là Emmanuel, nghĩa là Thiên Chúa-ở-cùng-chúng-ta”.

Ðó là lời Chúa.

Hoặc bài vắn này: Mt 1, 18-23

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Matthêu.

Chúa Kitô giáng sinh trong hoàn cảnh sau đây: Mẹ Người là Maria đính hôn với Giuse, trước khi về chung sống với nhau, đã thụ thai bởi phép Chúa Thánh Thần. Giuse, chồng Bà, là người công chính, không muốn tố giác Bà, nên mới định tâm lìa bỏ Bà cách kín đáo. Nhưng đang khi định tâm như vậy, thì thiên thần hiện đến cùng ông trong giấc mơ và bảo: “Hỡi Giuse con vua Ðavít, đừng ngại nhận Maria về nhà làm bạn mình, vì Maria mang thai là bởi phép Chúa Thánh Thần; Bà sẽ sinh hạ một Con trai mà ông đặt tên là Giêsu, vì chính Người sẽ cứu dân Mình khỏi tội”. Tất cả sự kiện này đã được thực hiện để làm trọn lời Chúa dùng miệng tiên tri phán xưa rằng:

“Này đây một trinh nữ sẽ thụ thai, sinh hạ một con trai, người ta sẽ gọi tên con trẻ là Emmanuel, nghĩa là Thiên Chúa-ở-cùng-chúng-ta”.

Ðó là lời Chúa.

 

Chú giải về Mi-Kha 5,1-4 hoặc Rô-ma 8,28-30; Mát-thêu 1,1-16. 18-23

Bài Tin Mừng trình bày gia phả của Chúa Giê-su theo cách ghi chép của thánh Mát-thêu ở phần mở đầu sách Tin Mừng của ngài. Đây phần lớn là một sự sắp xếp có chủ ý, chia thành ba nhóm, mỗi nhóm gồm 14 thế hệ—tổng cộng là 42 thế hệ. Gia phả bắt đầu với Áp-ra-ham, Tổ phụ của dân Thiên Chúa, và tiếp nối bằng nhiều tên tuổi được nhắc đến trong các trình thuật Kinh Thánh thuộc Cựu Ước.

Đó là một nhóm người rất đa dạng, bao gồm cả những người rất tốt lẫn những kẻ chẳng hề tốt đẹp chút nào. Danh sách này cũng có tên bốn người phụ nữ, và mỗi người đều có một câu chuyện đặc biệt riêng. Gia phả này phản ánh lịch sử đầy biến động—với những thăng trầm của lòng trung tín và sự bội phản—của chính dân Thiên Chúa. Chúa Giê-su, Con Thiên Chúa nhập thể, thực sự gắn liền với thế giới của chúng ta.

Và Ngôi Lời đã trở nên người phàm và cư ngụ giữa chúng ta… (Gio-an 1:14)

Ngài đã sống giữa tất cả chúng ta: người tốt, kẻ xấu và cả những người dửng dưng. Đức Ma-ri-a cũng sinh ra trong thế giới này và, giống như Con của mình, Người vô tội—tuy nhiên, khác với Chúa Giê-su, Người hoàn toàn thuộc về thế giới này. Dòng dõi ấy dẫn đến Giu-se, "chồng của Ma-ri-a". Nhưng chính từ Ma-ri-a mà Chúa Giê-su, Đấng Mê-si-a, đã được sinh ra.

Có sự lựa chọn các đoạn văn cho Bài Đọc Một. Đoạn đầu tiên trích từ ngôn sứ Mi-kha. Ông đã lên tiếng chỉ trích các nhà lãnh đạo Ít-ra-en, những người đang phải trả giá đắt cho lối sống tội lỗi của mình. Trong đoạn văn hôm nay, ông nói về sự phục hưng của Ít-ra-en nhờ Đấng Mê-si-a. Ngay trước đoạn văn này, ông đã lên án Giê-ru-sa-lem (được gọi là Bat-gader, một cái tên mang tính biểu tượng), thành phố đang bị người Át-sua bao vây. Nhưng trong đoạn văn hôm nay, ông đặt vị thế của nhà lãnh đạo Ít-ra-en đang bị bao vây đối lập với sự nhỏ bé của thành phố và dòng tộc Bê-lem Ép-ra-tha:

…một dòng tộc nhỏ bé của Giu-đa…

Bởi vì, từ nơi nhỏ bé, chẳng mấy quan trọng này:

…sẽ xuất hiện một Đấng

sẽ cai trị Ít-ra-en,

Đấng có nguồn gốc từ thuở xa xưa,

từ những ngày tháng cổ xưa.

Nguồn gốc của Ngài thuộc về dòng dõi hoàng gia Đa-vít. Chúa sẽ phó mặc dân này cho đến thời điểm:

…khi người phụ nữ đang chuyển dạ đã sinh con;

bấy giờ phần còn lại của dòng dõi Người sẽ trở về

với dân Israel.

Cụm từ “người phụ nữ đang chuyển dạ đã sinh con” (tức là ‘đã hạ sinh’) là một sự ám chỉ rõ ràng về Đức Maria, Mẹ của Đấng Messia. Và Người Con ấy, với sức mạnh của Đức Chúa (Yahweh):

…sẽ đứng vững và chăn dắt đoàn chiên của mình… Người sẽ trở nên vĩ đại

đến tận cùng trái đất…

Các sách Tin Mừng sẽ cho thấy tất cả những lời tiên báo này được ứng nghiệm nơi Chúa Giêsu như thế nào. Và sự giáng sinh của Đấng Messia Nhập Thể đã diễn ra qua Đức Maria. Do đó, không có gì ngạc nhiên khi chúng ta cử hành ngày sinh của một con người như vậy theo một cách thức vô cùng đặc biệt—và bản thân Người, để chuẩn bị cho sự kiện này, đã được ban cho những ân huệ và ân sủng đặc biệt.

Lựa chọn thứ hai cho Bài Đọc Một được trích từ Thư của Thánh Phaolô gửi tín hữu Rôma. Ngài nói về việc tất cả mọi người đều được Thiên Chúa đặc biệt tuyển chọn:

Chúng ta biết rằng mọi sự đều hợp tác vì lợi ích của những ai yêu mến Thiên Chúa, là những người được kêu gọi theo ý định của Người.

Đây là một lời khẳng định quan trọng để chúng ta ghi lòng tạc dạ. Chúng ta thấy điều này qua việc Đức Maria đón nhận lời mời gọi của thiên sứ, dù lúc đó Người chưa hiểu hết ý nghĩa của sự việc.

Cũng như Đức Maria, tất cả chúng ta đều được Thiên Chúa kêu gọi để “trở nên giống hình ảnh Con của Người”, hầu cho Người trở thành trưởng tử giữa muôn anh chị em. Tất nhiên, Đức Maria—dù là Mẹ—cũng hoàn toàn sống theo Đường Lối của Con mình. Những lời sau đây cũng đặc biệt ứng nghiệm nơi Đức Maria:

Những ai Người đã tiền định thì Người cũng kêu gọi; những ai Người đã kêu gọi thì Người cũng làm cho nên công chính; và những ai Người đã làm cho nên công chính thì Người cũng ban cho vinh quang.

Ngay từ giây phút đầu tiên hiện hữu, Đức Maria đã hoàn toàn sống theo thánh ý của Con mình, và vì thế, Người xứng đáng nhận được vinh quang đặc biệt mà Người đã đạt được sau khi qua đời.

 

https://sacredspace.com/commentary

 

Gia phả của Chúa Giêsu Kitô

Hôm nay, lễ sinh nhật Ðức Mẹ, quyển gia phả của Chúa Giêsu mà Giáo Hội cho chúng ta lắng nghe và trong ngày sinh của Ðức Mẹ có một ý nghĩa đặc biệt. Quyển gia phả này được chia thành 3 phần: Phần thứ nhất kể tên các vị tổ phụ, phần thứ hai nhắc đến các vua trước thời lưu đày bên Babylon, và phần thứ ba dành cho các vua sau thời lưu đày.

Tất cả những tên tuổi được nhắc đến trong quyển gia phả của Chúa Giêsu gợi lên cho chúng ta chương trình và sự lựa chọn vô cùng lạ lùng của Thiên Chúa.

Quả thật, gia phả của Chúa Giêsu như được thánh Máthêu dựng lại là một dòng sông lịch sử được dệt bởi rất nhiều tội nhân và những kẻ gian ác, nhưng lịch sử ấy lại cũng là lịch sử của tình yêu và lòng thương xót của Chúa. Chúa Giêsu cũng đã hành xử theo cung cách ấy của Thiên Chúa, Ngài đã chọn Phêrô là kẻ đã chối Ngài, Ngài đã chọn Phaolô là kẻ đã bách hại Giáo Hội của Ngài.

Thông thường, khi viết về lịch sử của dân tộc, người ta thường che dấu những thất bại để chỉ đề cao những chiến thắng, các bậc anh hùng và những hành động lẫm liệt của họ. Lịch sử của ơn cứu độ đã không được viết như thế, Thiên Chúa đã viết thẳng bằng những đường cong, Ngài đã chọn viên đá bị loại ra làm viên đá góc tường, Ngài đã chọn những con người yếu đuối và tội lỗi để thực hiện chương trình cứu độ của Ngài. Chính trong dòng sông đầy tội lỗi ấy mà Mẹ Ngài đã được sinh ra để chuẩn bị cho Ngài một chỗ trong lịch sử nhân loại. Chính vì là thành phần của một nhân loại tội lỗi mà Mẹ mới có thể sinh ra Chúa Giêsu như một con người hoàn toàn như chúng ta, ngoại trừ tội lỗi. Chính vì sinh ra trong một gia đình tội lỗi mà Mẹ mới có thể cảm thông với những yếu đuối bất toàn của kiếp người. Chính vì gắn liền với một lịch sử đầy những phản bội hất ngã mà Mẹ mới là nơi nương tựa cho những người tội lỗi. Còn lời kinh nào xứng hợp để dâng lên Mẹ trong ngày sinh của Mẹ cho bằng lời kinh Kính Mừng: "Thánh Maria, Ðức Mẹ Chúa Trời, cầu cho chúng con là kẻ có tội khi nay và trong giờ lâm tử. Amen".

‘Mỗi Ngày Một Tin Vui’

 

 

Ngày 8/9: Sinh nhật Đức Trinh Nữ Ma-ri-a

Lễ kính

 

1. Ghi nhận lịch sử – phụng vụ

Lễ Sinh nhật Đức Trinh nữ Maria có liên hệ với việc cung hiến một đại giáo đường xây ở Jérusalem hồi thế kỷ V, tại nơi truyền thống vẫn xem là địa điểm nhà ông Gioakim và bà Anna, cạnh hồ tắm Bethzatha (Ga 5, 1-9). Từ thế kỷ XII, ngôi nhà thờ này, buổi đầu dâng kính Sinh nhật Đức Maria, được gọi là đền thờ thánh Anna. Lễ này, truyền sang phương Đông vào thế kỷ VI, được Đức giáo hoàng Serge I (+ 701) thiết lập tại Roma cùng với kiệu rước. Cuộc kiệu bắt đầu ở Saint-Adrien-au Forum đi đến đại giáo đường Libêrô, tức đền thờ Đức Bà Cả.

Tài liệu đầu tiên về lễ Sinh nhật Đức Maria có lẽ một bài ca vẫn còn của Romanos le Mélode (kh. 556), một bài thơ ca ngợi việc Đức Maria sinh ra, theo Ngụy phúc âm của thánh Giacôbê. Vào thế kỷ VII, thánh Jean de Damas đã có bài giảng lừng danh về sinh nhật Đức bà tại đại giáo đường thánh Anna. Có những cuốn ngụy thư khác kể về sinh nhật Đức Maria như Ngụy thư theo thánh Matthêu và phúc âm về sinh nhật Đức Bà, là tác phẩm sau này, được gán cho thánh Hiêrônimô. Ở phương Đông, lễ sinh nhật Đức bà mở đầu cho năm phụng vụ Byzantin bắt đầu vào đầu tháng chín. Tại Roma, lễ này có tuần tám ngày theo sau (quyết định của Đức Innocenl IV) và có lễ vọng (Đức Grégoire XI, năm 1378).

2. Thông điệp và tính thời sự

Tất cả phụng vụ lễ sinh nhật Đức bà đều tìm cách tạo cho lễ một nền tảng Thánh kinh

Lời nguyện trong ngày đặt quan hệ giữa việc đức Maria sinh ra với tư cách Mẹ Thiên Chúa vốn là “khởi đầu sự cứu rỗi chúng ta”. Tư tưởng đó cũng đã xuất hiện trong Điệp ca mở đầu: chúng ta hãy hân hoan mừng sinh nhật Đức trinh nữ Maria; “qua Mẹ, Mặt trời công chính đã đến với chúng ta…”. vậy nên đối tượng của lễ là chính Đức Giêsu. “Chúng ta hãy mừng Đức Trinh nữ Maria: hãy tôn thờ Con của Người” (ca dẫn nhập). “Chúng ta hãy ca tụng vinh quang của Đức Kitô hết tâm hồn khi cử hành lễ Mẹ rất thánh của Thiên Chúa” (Điệp ca giữa ngày). Điệp khúc ca vịnh Zacharie cũng ca ngợi như thế khi dịch từ apolitikion trong kinh chiều theo phụng vụ Byzantin: “Ôi Maria, ngày sinh của Mẹi loan báo niềm vui cho thế giới. Từ nơi Mẹ mặt trời công chính đã mọc lên. Đức Kitô đã biến tội lỗi thành ân sủng, sự chết thành cõi sống vĩnh hằng”. Cùng với lễ sinh nhật Đức Maria, đã mở ra thời kỳ các lễ sinh nhật trên trời (Ga 3,7) mang lại bình an. Vậy nên chúng ta cầu xin cho lễ này “mang lại bình an sung mãn cho chúng ta” (lời nguyện trong ngày), bởi vì lễ này “mang sự cứu rỗi thế giới một cách âm thầm, máu Chúa Kitô cứu chuộc Mẹ / nhưng chính Mẹ là nguồn gốc” ( Ca vãn Phụng vụ bài đọc). Lời nguyện tạ lễ lấy tinh thần từ sách lễ Paris, cũng trở lại đề tài này: “sinh nhật Đức Maria là nguồn vui, vì chính Mẹ cho thế giới được cậy trông và là bình minh của sự cứu rỗi”.

Đức giám mục Gortine là André de Crête (kh. 660 – 670) trong bài giảng lễ sinh nhật Đức Bà (phụng vụ bài đọc) cho chúng ta hiểu ý nghĩa hân hoan của lễ hôm nay: “Mọi tạo vật hãy ca hát và nhảy múa, hãy góp mình hết sức mình vào niềm hoan lạc của ngày hôm nay. Tất cả những gì hiện hữu trong thế giới hãy cùng phối hợp vào bản hòa tấu ngày lễ này. Vì hôm nay thánh đài đã được tạo tác làm nơi Đấng sáng tạo vũ trụ sẽ ngự, đang tới: và một thụ tạo, do sự sắp xếp hoàn toàn mới mẻ đó, đã được chuẩn bị để dâng lên Đấng tạo hóa một nơi cư ngụ thánh thiêng”.

Tông Huấn Marialis cultus (số 7) xếp lễ sinh nhật Đức Maria trong số các lễ “kỷ niệm những biến cố cứu rỗi trong đó Đức Trinh nữ đã phối hợp chặt chẽ với Con mình”. Vì quả thực, việc Người sinh ra đã là “bình minh báo hiệu ngày sắp tới” (Thánh thi phụng vụ bài đọc).

Enzo Lodi