13.11.2026: THỨ SÁU TUẦN XXXII THƯỜNG NIÊN

 

13/11/2026

Thứ Sáu tuần 32 thường niên

 

Bài Ðọc I: (Năm II) 2 Ga 4-9

“Kẻ nào giữ vững đạo lý này, sẽ được Chúa Cha và Chúa Con”.

Trích thư thứ hai của Thánh Gioan Tông đồ.

Thưa Bà đáng kính, tôi rất đỗi vui mừng vì đã gặp thấy trong hàng con cái Bà có những kẻ sống trong chân lý, theo mệnh lệnh chúng ta đã nhận từ nơi Chúa Cha. Và thưa Bà, bây giờ tôi xin Bà, không phải như thể tôi viết cho Bà một mệnh lệnh gì mới, nhưng là mệnh lệnh chúng ta có từ ban đầu: là chúng ta phải thương yêu nhau. Và lòng mến này là chúng ta hãy sống theo mệnh lệnh của Người, vì đây là mệnh lệnh, là anh em hãy sống theo luật yêu mến, như anh em đã học biết từ ban đầu.

[Ấy là vì đã có lắm kẻ lừa gạt xuất hiện trong thế gian, những kẻ không tuyên xưng Ðức Giêsu Kitô đến trong xác thịt. Ðó là kẻ lừa gạt, và là Phản-Kitô. Hãy coi chừng chính mình anh em, để khỏi làm hư hỏng mất các công khó của chúng tôi, nhưng mà để được lĩnh một phần thưởng sung mãn. Phàm ai xông tới trước mà không lưu lại trong giáo huấn của Ðức Kitô, tất không có Thiên Chúa. Kẻ nào lưu lại trong giáo huấn, kẻ ấy được có Cha và Con.]

Ðó là lời Chúa.

 

Ðáp Ca: Tv 118, 1. 2. 10. 11. 17. 18

Ðáp: Phúc đức những ai tiến thân trong luật pháp của Chúa (c. 1b).

Xướng: Phúc đức những ai theo đường lối tinh toàn, họ tiến thân trong luật pháp của Chúa. – Ðáp.

Xướng: Phúc đức những ai giữ lời Ngài nghiêm huấn, những người đó tận tâm kiếm tìm Ngài. – Ðáp.

Xướng: Với tất cả tâm can con tìm Chúa, xin chớ để con lạc xa chỉ thị Ngài. – Ðáp.

Xướng: Con chôn cất trong lòng lời răn của Chúa, để con không phạm tội phản nghịch Ngài. – Ðáp.

Xướng: Xin gia ân cho tôi tớ Ngài được sống, để tuân giữ những lời Ngài răn. – Ðáp.

Xướng: Xin mở rộng tầm con mắt của con, để quan chiêm những điều kỳ diệu trong luật Chúa. – Ðáp.

 

Alleluia: 1 Ga 2, 5

Alleluia, alleluia! – Ai giữ lời Chúa Kitô, thì quả thật tình yêu của Thiên Chúa đã tuyệt hảo nơi người ấy. – Alleluia.

 

Phúc Âm: Lc 17, 26-37

“Cũng xảy ra như thế trong ngày Con Người xuất hiện”.

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Luca.

Khi ấy, Chúa Giêsu phán cùng các môn đệ rằng: “Như sự kiện đã xảy ra thời Noe thế nào, thì trong ngày Con Người cũng xảy đến như vậy. Thiên hạ cứ ăn uống, cưới vợ gả chồng, mãi cho tới ngày Noe vào tầu, rồi nước lụt đến tiêu diệt mọi người.

“Lại cũng như đã xảy ra thời ông Lót: người ta ăn uống, mua bán, trồng tỉa, xây cất, nhưng ngày ông Lót ra khỏi thành Sôđôma, thì trời liền mưa lửa và sinh diêm, tiêu diệt mọi người. Cũng sẽ xảy như thế trong ngày Con Người xuất hiện.

“Trong ngày đó, ai ở trên mái nhà có đồ vật trong nhà, thì chớ xuống lấy đi; và ai ở ngoài đồng cũng đừng trở về. Các con hãy nhớ trường hợp vợ ông Lót. Ai lo cứu mạng sống mình thì sẽ mất, còn ai đành mất sự sống mình thì giữ được nó.

“Thầy bảo các con: Trong đêm ấy sẽ có hai người trên một giường, thì một người bị đem đi, và người kia sẽ được để lại. Hai phụ nữ xay cùng một cối, thì một người sẽ bị đem đi, còn người kia sẽ được để lại. Hai người ở ngoài đồng, thì một người bị đem đi, và người kia được để lại”.

Các môn đệ thưa Chúa rằng: “Lạy Thầy, chuyện đó ở đâu vậy?” Người phán bảo các ông: “Xác ở đâu thì diều hâu tựu lại đó”.

Ðó là lời Chúa.

 

 

Chú giải thư thứ 2 Gioan 4-9

Cả ba lá thư của Gioan dường như đều được viết vào cùng một thời điểm, bởi cùng một tác giả – người có lẽ đến từ Êphêsô. Các mốc thời gian được đưa ra dao động trong khoảng từ năm 85 đến năm 100 sau Công nguyên. Hôm nay, chúng ta đọc sáu câu trích từ lá thư thứ hai; đây thực chất là “cuốn sách” ngắn nhất trong toàn bộ Tân Ước, thậm chí không chiếm trọn một trang trong hầu hết các ấn bản Kinh Thánh.

Ở câu đầu tiên của lá thư (không nằm trong đoạn đọc hôm nay), tác giả tự gọi mình là “Vị Kỳ Mục” (hay “Người Kỳ Cựu”), một danh xưng cho thấy thẩm quyền của ông đối với cộng đoàn mà ông đang viết thư gửi đến. Việc liệu ông có phải là Gioan Tông đồ hay không vẫn chưa rõ ràng, và khả năng này cũng không cao.

Lá thư thứ hai được gửi đến một cộng đoàn thuộc thẩm quyền của “Vị Kỳ Mục” này; trong đoạn đọc, cộng đoàn ấy được gọi là “Bà được chọn” – từ “được chọn” ở đây mang nghĩa là được Thiên Chúa tuyển chọn. Lá thư được viết nhằm phản hồi lại những người trong cộng đoàn đang công khai phủ nhận sự thật về mầu nhiệm Nhập Thể – tức là việc Chúa Giêsu thực sự vừa là Thiên Chúa, vừa là con người.

Đoạn đọc hôm nay gồm hai phần. Trong phần đầu, tác giả khen ngợi cộng đoàn (lúc này được gọi là “bà đáng mến”) vì đã tuân giữ giáo lý chân chính:

…sống theo sự thật, đúng như điều chúng ta đã nhận được mệnh lệnh từ Chúa Cha.

Ông viết cho họ không phải với một điều răn mới, mà là điều răn họ đã có từ thuở ban đầu – tức là từ khi họ mới tin theo Chúa – đó là hãy yêu thương nhau. Việc yêu mến Thiên Chúa và yêu mến người lân cận vốn không phải là một điều răn mới.

Trong Tin Mừng mà họ đã được học, họ biết rằng yêu mến Thiên Chúa và yêu mến người lân cận chính là những điều quan trọng nhất trong luật Do Thái (như được trích dẫn trong sách Đệ Nhị Luật 6,5 và sách Lêvi 19,18). Tuy nhiên, tại Bữa Tiệc Ly, Chúa Giêsu đã ban một “điều răn mới”, đó là:

…anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em. (Gioan 13,34)

Chúa Giê-su làm rõ điều đó bằng cách phán rằng:

Chẳng có ai có tình yêu thương lớn hơn là vì bạn hữu mà phó mạng sống mình. (Gioan 15:13)

Chúa Giê-su gọi các môn đồ là “bạn hữu” và Ngài đã phó mạng sống mình vì họ. Giờ đây, đó chính là khuôn mẫu cho mối quan hệ của chúng ta với những người xung quanh.

Trong bức thư hôm nay, điều răn này một lần nữa được nhấn mạnh. Theo lời vị trưởng lão, yêu thương nghĩa là sống theo các điều răn của Chúa Giê-su; tất cả những điều răn ấy đều có thể tóm gọn trong một điều răn duy nhất:

Và đây là tình yêu thương… đây là điều răn mà anh em đã nghe từ ban đầu—anh em phải bước đi trong đó.

Tuy nhiên, tình yêu thương không nên khiến họ mù quáng trước sự thật. Điều này dẫn chúng ta đến phần thứ hai của bài đọc. Tác giả cảnh báo hội thánh của mình về những kẻ đang phủ nhận rằng:

…Đức Chúa Giê-su Christ đã đến trong xác thịt…

Nói cách khác, họ phủ nhận nhân tính chân thật của Chúa Giê-su. Những người theo thuyết Ngộ đạo (Gnostics) cho rằng Con Đức Chúa Trời không thực sự trở thành con người, mà Ngài chỉ tạm thời giáng xuống trên con người Giê-su trong khoảng thời gian từ khi Ngài chịu phép rửa cho đến khi chịu đóng đinh trên thập tự giá.

Họ giữ niềm tin này dựa trên quan điểm cho rằng mọi vật chất đều là xấu xa, và một người tốt nên tách biệt khỏi thế giới vật chất càng nhiều càng tốt. Theo tư duy đó, Đức Chúa Trời không thể mang lấy một thân xác vật chất; Ngài chỉ tạm thời xuất hiện dưới hình dạng gắn kết với một con người mà thôi.

Những người truyền bá giáo lý này được gọi là “kẻ chống Đức Ki-tô” (Antichrist), vì họ phủ nhận chính bản chất của Đấng mà chúng ta tin là Chúa Giê-su Ki-tô. Các tín hữu được cảnh báo rằng việc đi theo giáo lý này có thể gây nguy hại cho đức tin và sự cứu rỗi cuối cùng của họ.

Tác giả mặc định rằng độc giả của mình đều biết về một kẻ thù lớn của Đức Chúa Trời và dân Ngài, kẻ được cho là sẽ xuất hiện trước khi Đức Ki-tô trở lại lần cuối cùng. Nhân vật đó được gọi là “kẻ chống Đức Ki-tô”, “kẻ lừa dối”, và trong sách Khải Huyền (13,1-10) là “con thú”. Nhưng trước khi kẻ đó xuất hiện, sẽ có nhiều “kẻ chống Đức Ki-tô” khác.

Trong các Thư của Thánh Gioan, những kẻ phản Kitô có những đặc điểm sau:

• họ phủ nhận sự nhập thể và rằng Chúa Giêsu là Chúa Kitô thiêng liêng;

• họ chối bỏ Chúa Cha;

• họ không có Chúa Cha;

• họ là những kẻ nói dối và lừa dối;

• chúng rất nhiều;

• vào thời Gioan, họ rời bỏ hội thánh vì họ không có điểm chung nào với các tín đồ.

“Những kẻ địch lại Đức Ki-tô” được nhắc đến trong thư của Gioan chính là những người theo thuyết Ngộ đạo thời kỳ đầu. Trưởng lão cảnh báo rằng những ai không tuân theo lời dạy của Giáo hội về Đức Ki-tô mà đi xa hơn lời dạy của những người theo thuyết Ngộ đạo thì không thể ở với Đức Chúa Trời. Họ vượt ra ngoài giáo huấn của các tông đồ bằng cách say mê suy đoán thuần túy và trình bày đó là giáo huấn và niềm tin của Giáo hội.

Tuy nhiên, Trưởng lão nói, chỉ những ai trung thành với lời dạy nguyên thủy mới hiệp nhất với cả Chúa Cha và Chúa Con. Bởi vì, như Chúa Giêsu đã nói:

Ai đã thấy Thầy là đã thấy Chúa Cha. (Gioan 14,9)

Đoạn văn nhấn mạnh hai thái độ trái ngược nhau mà chúng ta cần có với tư cách là Ki-tô hữu. Một mặt, cuộc sống của chúng ta phải được điều chỉnh hoàn toàn bởi luật yêu thương – yêu thương nhau như Đức Ki-tô đã yêu và tiếp tục yêu chúng ta. Nó phải là tiêu chuẩn cho mọi cuộc sống của chúng ta.

Nhưng yêu thương không có nghĩa là nhắm mắt làm ngơ trước những điều trái ngược với điều chân thật hay điều tốt đẹp. Nó không có nghĩa là sự khoan dung tuyệt đối đối với bất kỳ ý tưởng hay hành động nào. Chúng tôi không yêu thương mọi người bằng cách nhắm mắt làm ngơ trước những tổn hại mà họ có thể gây ra cho bản thân hoặc người khác, bởi những ý tưởng mà họ nắm giữ hoặc hành vi mà họ theo đuổi.

Trong một phần khác của bức thư này, các Ki-tô hữu được khuyên tránh dành cho các giáo sư giả sự hiếu khách theo truyền thống dành cho các giáo sư lưu động. Bức thư nói về việc trục xuất những người ra khỏi cộng đồng khi hành vi của họ hoàn toàn không phù hợp với các tiêu chuẩn mà Giáo hội mong muốn duy trì để trở thành một nhân chứng đáng tin cậy cho Tin Mừng.

Tuy nhiên, tình yêu vẫn là tiêu chí. Việc trục xuất chỉ kéo dài chừng nào không có sự ăn năn hoặc hòa giải. Giáo hội, giống như Thầy của mình, mong muốn mọi người được cứu rỗi và không bị kết án.

 

Chú giải về Tin Mừng Lu-ca 17,26-37

Đức Giê-su đang tiến gần đến giai đoạn cuối trong sứ vụ công khai của Người. Cuộc khổ nạn và cái chết của Người sẽ là những trải nghiệm đầy đau thương đối với các môn đệ; những sự kiện này sẽ ập đến bất ngờ, khiến các ông bàng hoàng và hoảng sợ.

Về sau, trước khi thánh Lu-ca biên soạn sách Tin Mừng, một biến cố kinh hoàng đã xảy ra tại Giê-ru-sa-lem: thành phố bị bao vây và tàn phá hoàn toàn, cùng với đó là ngôi Đền Thờ tráng lệ cũng bị hủy diệt. Thảm kịch này được ghi dấu trên chiếc khải hoàn môn tại Rô-ma, vốn được dựng lên để vinh danh chiến thắng của Hoàng đế Ti-tô (Titus); trên đó, người ta có thể thấy các bức phù điêu khắc họa cảnh những báu vật từ Đền Thờ bị cướp đoạt và mang đi.

Cuối cùng là ngày tận thế, khi thế giới này không còn tồn tại nữa. Chúng ta hoàn toàn không biết sự kiện đó sẽ diễn ra như thế nào hay dưới hình thức nào. Có thể nói, cả ba biến cố kết thúc này đều nằm trong lời cảnh báo của Đức Giê-su hôm nay. Bài học cốt yếu mà Người muốn nhắn nhủ là chúng ta phải luôn sẵn sàng, đừng bao giờ nghĩ rằng mình có thể trì hoãn việc chuẩn bị. Khi ngày ấy ập đến, mọi sự đã quá muộn.

Đức Giê-su đưa ra ví dụ về thời kỳ Đại Hồng Thủy: người ta vẫn thản nhiên ăn uống cho đến tận khoảnh khắc thảm họa xảy ra (chúng ta cũng thấy qua các phương tiện truyền thông ngày nay rằng con người thường thiếu chuẩn bị như thế nào khi đối mặt với lũ lụt hay những thảm họa bất ngờ khác). Tương tự, vào thời ông Lốt, mọi người vẫn sống cuộc sống thường nhật thì lửa và diêm sinh (có lẽ là một trận động đất chăng?) đã trút xuống thành Sô-đôm tội lỗi. Chỉ có ông Lốt và gia đình, nhờ được cảnh báo trước, mới thoát nạn. Trong thời đại chúng ta, hầu như mỗi ngày, các phương tiện truyền thông vẫn đưa tin về những thảm họa tương tự.

Khi “ngày Con Người xuất hiện” – tức là ngày Người trở lại vào thời điểm cuối cùng của lịch sử – thì đã quá muộn để thực hiện các biện pháp ứng phó khẩn cấp. Lúc đó, một là bạn đã sẵn sàng, hai là chưa. Nếu bạn đang nghỉ ngơi trên sân thượng (một điều phổ biến vào thời bấy giờ), đừng nghĩ đến việc quay xuống để thu gom tài sản. Một người sẽ được đưa đi, trong khi người kia bị bỏ lại. Những lời này dường như gợi lại những gì đã xảy ra khi Jerusalem sụp đổ, đồng thời cũng tương tự như các thảm họa thiên nhiên, nơi một số người bị cuốn đi trong khi những người bên cạnh họ vẫn sống sót. Xét trong bối cảnh đó, ý nghĩa ở đây là: có người sẽ đến với Thiên Chúa, còn có người thì không.

Những đoạn văn này không nhằm mục đích gieo rắc nỗi sợ hãi hay cảm giác bất an về một vị Thiên Chúa thất thường. Trái lại, đây là lời khuyên kịp thời để chúng ta không rơi vào trạng thái lơ là, mà luôn tỉnh thức để đón gặp Chúa. Đây là lời khuyên hữu ích, không chỉ cho thời điểm cuối đời, mà còn cho mỗi ngày, mỗi khoảnh khắc trong cuộc sống của chúng ta. Nếu ngay lúc này tôi luôn sẵn sàng, thì khi thời điểm đó đến, tôi cũng sẽ sẵn sàng.

Bằng cách sống liên tục và ý thức trong sự hiện diện của Thiên Chúa — trong “môi trường thiêng liêng” của Nước Trời đã đề cập ở trên, ngay trong hiện tại luôn hiện hữu — chúng ta sẽ không bị bất ngờ. Thay vì sợ hãi, chúng ta sẽ mong đợi ngày đó với niềm hy vọng, đồng thời hoàn toàn phó thác thời điểm Chúa gọi mình vào trong tay Ngài. Trên thực tế, lời kêu gọi cuối cùng ấy sẽ không nhất thiết trùng khớp với ngày tận thế của hành tinh chúng ta, mà là khoảnh khắc cuộc đời riêng của mỗi người trên thế gian này đi đến hồi kết. Chắc chắn rằng, kết cục đó là điều không thể tránh khỏi.

 

https://sacredspace.com/commentary

 

 

Suy niệm: Thực tại cánh chung

Trong những cuốn phim giả tưởng do trung tâm điện ảnh Holywood sản xuất trong thời gian gần đây, gây nhiều ấn tượng nhất có lẽ là cuốn phim: "Ngày Tận Cùng Của Trái Ðất". Cũng giống như thời Noê, chỉ có 50 người chuẩn bị kịp, họ đã đi vào trong một phi thuyền đặc biệt và tránh được thiên tai xẩy ra cho trái đất, họ đã đi đến một hành tinh khác, và như vậy bảo đảm cho sự trường tồn của nhân loại. Với những xảo thuật tân tiến, cuốn phim đã có thể tạo ra những ấn tượng mạnh trên người xem.

Tuy nhiên, cũng như tất cả những lời đe dọa do nhiều giáo phái tung ra, những hình ảnh của cuốn phim dù khủng khiếp đến đâu, cũng chỉ là những hình ảnh, nghĩa là mời gọi người xem, suy nghĩ về một thực tại khác sâu xa hơn, thường được gọi là thực tại cánh chung. Kinh Thánh là Lời của Thiên Chúa nói với con người. Thiên Chúa không những nói về con người, mà còn nói với con người về chính con người. Kinh Thánh nói với con người: nó từ đâu đến? sẽ đi về đâu? Cứu cánh hay cùng đích của con người là một trong những mạc khải nền tảng của Kinh Thánh. Do đó, bằng một lối văn đặc biệt, Kinh Thánh thường dùng rất nhiều hình ảnh để nói về những thực tại cánh chung ấy.

Cũng theo truyền thống ấy, khi nói về những thực tại cánh chung, Chúa Giêsu đã dùng rất nhiều hình ảnh vốn quen thuộc với người Do thái, nhưng tựu trung chính cái bất ngờ vượt khỏi mọi phạm trù và trí tưởng tượng của con người vẫn là những nét chính của thực tại cánh chung ấy. Tất cả những hình ảnh và thí dụ được Chúa Giêsu sử dụng trong Tin Mừng hôm nay cho thấy rằng thực tại cánh chung, ngày tận thế, ngày của Chúa, vốn là một thực tại mà không ai biết trước được. Bằng nhiều hình ảnh và cách diễn tả khác nhau, Kinh Thánh luôn khẳng định tính bất ngờ của ngày thế mạt; do tính bất ngờ này, các Kitô hữu luôn được mời gọi để sống tỉnh thức.

Thật ra, ngày của Chúa hay thời cánh chung đã thực sự khởi đầu với chính cuộc Phục sinh của Chúa Giêsu. Chúng ta đang thực sự đi vào trong ngày ấy, nếu chúng ta sống kết hiệp với Ngài và trở thành nhân chứng của Ngài trong lịch sử. Chúa Giêsu đã đến để đổi mới mọi sự như thánh Gioan Tông đồ đã viết trong sách Khải huyền, hoặc như thánh Phaolô đã viết trong thư 2Cor: "Ai ở trong Chúa Kitô cũng đều trở thành một tạo vật mới, cái cũ đã qua và cái mới đã có đây rồi". Chúa Kitô Phục sinh đang có mặt và tác động trong lịch sử loài người; chính Ngài đang phơi bày sức mạnh của tội lỗi là hận thù, ích kỷ, bạo động, và khơi dậy cũng như nâng đỡ những sức mạnh của chân lý, công bằng, liên đới, yêu thương. Bất cứ ai sống theo Ngài, người đó sẽ cảm thấy mình là tạo vật mới có sức thắng vượt quyền lực của sự dữ và tăm tối.

Giáo Hội đang làm chứng cho thế giới thấy rằng Giáo Hội đang làm chứng cho thời cánh chung, nghĩa là sống trong ngày của Chúa. Dấu chứng ấy khả tín hay không là tùy ở cuộc sống có khả tín hay không của các Kitô hữu. Cuộc sống lương thiện, công bằng, yêu thương, phục vụ, quảng đại của các Kitô hữu chắc chắn sẽ tạo một dấu cho mọi người thấy rằng họ là những tạo vật mới, rằng Chúa Kitô Phục sinh đang sống trong họ.

Nguyện xin Chúa Kitô Phục sinh sống trong chúng ta và hướng dẫn mọi tâm tư hành động của chúng ta.

 

(‘Mỗi Ngày Một Tin Vui’)