TÀI LIỆU MỤC VỤ SỐNG MÙA CHAY 2026 CỦA BỘ PHÁT TRIỂN CON NGƯỜI TOÀN DIỆN - TUẦN I

 

Tài liệu mục vụ giúp sống mùa Chay 2026 của Bộ Phát triển Con người Toàn diện - Tuần 1

Bước vào mùa Chay 2026, Đức Thánh cha Lêô XIV mời gọi toàn thể Dân Chúa sống hành trình hoán cải với chủ đề: “Lắng nghe và ăn chay. Mùa Chay như là thời gian hoán cải.” Trong một thế giới đầy ồn ào và phân tán, Sứ điệp năm nay nhấn mạnh giá trị của thinh lặng nội tâm, của việc lắng nghe Lời Chúa và tiếng kêu của người nghèo, để từ đó tái đặt Thiên Chúa vào trung tâm đời sống. Suy tư về sứ điệp, Bộ Phục vụ Phát triển Con người Toàn diện cũng giới thiệu các tài liệu mục vụ nhằm giúp các cộng đoàn cử hành và sống mùa Chay cách cụ thể và sâu sắc hơn. Sau đây là hướng dẫn cử hành Thánh lễ mùa Chay:

 

Lời chào phụng vụ và dẫn nhập

Lời chào:
Nguyện xin Chúa, Đấng kêu gọi chúng ta bước theo những thúc đẩy chân thật của con tim và đồng hành với chúng ta trong sa mạc của sự lắng nghe, ở cùng anh chị em.

 

Dẫn nhập:
Chúng ta đã khởi đầu hành trình mùa Chay như một thời gian trở về với điều cốt yếu. Hôm nay, chúng ta hãy để mình được dẫn vào sa mạc của sự lắng nghe. Trong sự thinh lặng ấy, Thiên Chúa nhắc nhở chúng ta để chúng ta biết mình là ai, là những người con yêu dấu của Người. Giữa muôn vàn xao động và những lời nói vô nghĩa, mùa Chay mở ra một khoảng không gian để tâm hồn chúng ta được lên tiếng và để chúng ta chọn lựa tự do.
 

Gợi ý cho phần Dâng lễ

Hành động:
Tiến dâng lên bàn thờ một bình đất khô.

Lời nguyện:
Lạy Chúa, chúng con xin dâng lên Chúa bình đất khô này, biểu tượng cho sự mỏng giòn của chúng con và cho ước mong được Lời Chúa tưới mát tâm hồn.

 

Bài hát đề nghị

- Lord, Who Throughout These Forty Days (Lạy Chúa, trong bốn mươi ngày chay thánh này)

- Come Back to Me (Hãy trở về với Ta)

- Attende Domine ( Lạy Chúa, xin lắng nghe)

- There’s a Wideness in God’s Mercy (Lòng thương xót Chúa bao la)

- Will You Come and Follow Me (Con có đến và theo Ta không?)

 

Lời nguyện tín hữu

Chủ tế: Anh chị em thân mến, trong tâm tình tin tưởng, chúng ta cùng dâng lên Chúa những lời nguyện xin:

1. Cho Hội thánh: Xin cho chúng ta biết lắng nghe tiếng Chúa và tiếng kêu của thế giới hôm nay.
Chúng ta cùng cầu xin Chúa.

 

2. Cho hòa bình và những người lãnh đạo quốc gia: Giữa bao cuộc chiến và xung đột của thời đại, xin Chúa thức tỉnh lương tâm mọi người, để biết xây dựng nhịp cầu nơi có những bức tường, và không buông mình theo thái độ cam chịu số phận.
Chúng ta cùng cầu xin Chúa.

 

3. Cho giới trẻ và thanh thiếu niên: Xin cho các em không bị đè nặng bởi những kỳ vọng của người lớn hay bởi cảm giác tuyệt vọng, nhưng tìm được nơi cộng đoàn chúng ta những chứng nhân chân thật, giúp các em khám phá ý nghĩa đời mình.
Chúng ta cùng cầu xin Chúa.

 

4. Cho những người đang sống trong những “sa mạc” khắc nghiệt: Những ai trải qua cô đơn, thất bại hoặc bị cô lập; xin cho tình yêu của chúng ta dẫn đến sự gần gũi và đồng hành thực sự với họ trong thử thách.
Chúng ta cùng cầu xin Chúa.

 

5. Cho cộng đoàn giáo xứ chúng ta: Xin cho mùa Chay này giúp chúng ta tháo bỏ những chiếc mặt nạ giả hình và sống đức tin như một “cuộc gặp gỡ với một Ngôi Vị,” để trở nên những Kitô hữu đơn sơ và chân thật.
Chúng ta cùng cầu xin Chúa.

Chủ tế: Lạy Chúa là Cha nhân từ, xin nhận lời chúng con cầu nguyện và giúp chúng con biết sống mùa Chay trong tinh thần hoán cải và lắng nghe. Chúng con cầu xin nhờ Đức Kitô, Chúa chúng con.
Cộng đoàn: Amen.

 

Lời nguyện theo chủ đề trong ngày

Lạy Chúa, xin ngự đến và ở lại trong nhà con,
xin hướng dẫn con trên mọi nẻo đường.
Xin là người dẫn lối, là la bàn
và là luồng gió mạnh nâng cánh buồm đời con.
Xin ban cho con mọi điều dẫn đưa con đến gần Chúa,
và cất khỏi con mọi điều làm con xa Chúa,
để con có thể phụng sự Chúa
với một tâm hồn chân thành
nơi mỗi người anh chị em mà con gặp gỡ.

 

Những gợi ý cho bài giảng lễ

Hướng tiếp cận mục vụ

Bài Tin mừng hôm nay đưa chúng ta vào sa mạc. Sa mạc không phải là hình phạt, nhưng là một không gian không còn những bận tâm. Ở đó, con người được lột bỏ mọi lớp vỏ giả tạo. Chúa Giêsu không vào sa mạc để chứng tỏ mình mạnh mẽ, nhưng để nhớ lại căn tính của mình: Người là Con yêu dấu của Chúa Cha. Và chính điều đó là điều Kẻ Cám dỗ muốn phá vỡ: “Nếu ông là Con Thiên Chúa…”

Hắn không đặt vấn đề về Thiên Chúa, nhưng về căn tính. Hắn không tấn công đức tin, nhưng đánh vào lòng tín thác.

Chúng ta cũng đang sống giữa muôn vàn tiếng nói: tiếng nói của thành công, của tiêu thụ, của so sánh, của sợ hãi. Những tiếng nói ấy hứa hẹn nhiều điều, nhưng không thể cho chúng ta biết mình là ai. Mùa Chay trao tặng chúng ta một ân huệ: cơ hội học biết lắng nghe một tiếng nói khác – tiếng nói không buộc tội, nhưng gọi tên chúng ta.

Vì thế, việc ăn chay đích thực không khởi đầu từ bàn ăn, nhưng từ lưỡi và tai:

- Ít lời hơn, nhiều lắng nghe hơn;

- Ít phán xét hơn, nhiều quan tâm hơn;

- Ít ồn ào hơn, nhiều sự thật hơn.

Trong tuần này, chúng ta không được mời gọi làm điều gì phi thường. Chỉ một việc đơn sơ thôi: tạo nên một “sa mạc nhỏ” trong đời mình, một khoảnh khắc thinh lặng để Thiên Chúa có thể nói với tâm hồn chúng ta. Chính nơi đó, chúng ta sẽ khám phá rằng con người không chỉ sống nhờ cơm bánh, nhưng nhờ Lời đem lại ơn giải thoát.

 

Hướng tiếp cận Kinh Thánh

Đối với Chúa Giêsu, sa mạc không chỉ là nơi thử thách, nhưng còn là không gian của sự lắng nghe Lời đã được trao ban trong biến cố Phép Rửa: “Con là Con yêu dấu của Cha.”

Cám dỗ của Xatan luôn mang cùng một khuôn mẫu: làm lệch hướng căn tính là con Thiên Chúa của chúng ta, bằng cách đề nghị những lựa chọn thay thế như sự chiếm hữu, quyền lực và vẻ bề ngoài. Đức Giêsu không đáp lại bằng cách tranh luận, nhưng bằng việc trở về với Lời. Người không để cái tôi làm trung tâm đời mình nữa, nhưng đặt Thiên Chúa vào vị trí trung tâm. Vượt thắng cám dỗ không có nghĩa là tỏ ra mạnh mẽ, nhưng là biết tín thác. Đó là một bước nhảy của đức tin vào vòng tay Thiên Chúa, Đấng nâng đỡ chúng ta mà không cần phải đưa ra những bảo đảm thay thế.

 

Phần dành cho thiếu nhi

- Suy niệm

Sa mạc là nơi thinh lặng, nơi Chúa Giêsu đã đến để trò chuyện với Chúa Cha (Thiên Chúa). Đôi khi, chúng ta cũng sợ sự thinh lặng vì cảm thấy buồn chán và không biết phải làm gì. Nhưng để nói chuyện với ai đó và lắng nghe họ, chúng ta cần thinh lặng (nếu không… chúng ta sẽ nói quá nhiều!).

 

Chúa Giêsu vào sa mạc để lắng nghe Chúa Cha, vì Cha có rất nhiều điều muốn nói với Người.

- Hoạt động

Góc cầu nguyện (mỗi tuần sẽ “trang trí” thêm một điều mới):

Đặt một chậu nhỏ đựng đất khô. Giải thích rằng đó là đất khô đang chờ được tưới nước – như tâm hồn chúng ta đang chờ được tình yêu của Chúa Giêsu tưới mát.

 

- Trò chơi thinh lặng:

Giữ một phút hoàn toàn thinh lặng để cố gắng “nghe” Thiên Chúa nói trong lòng mình. Sau đó, viết vào một mảnh giấy một lời nói tử tế mà em sẽ nói với ai đó trong tuần này.

 

Phần dành cho giới trẻ

- Suy niệm

Chúng ta đang sống giữa một thế giới của những hình thức giao tiếp hời hợt, như TikTok hay Instagram, chỉ kéo dài vài giây. Vì thế, chúng ta ngày càng khó dừng lại trước một ý tưởng hay một nội dung để suy nghĩ cách sâu xa.

Mùa Chay cho chúng ta 40 ngày lắng nghe và chuẩn bị cho lễ Phục sinh. Đó là lời mời gọi bước vào sa mạc, vào thinh lặng, để đời sống chúng ta có chiều sâu hơn. Cũng như Chúa Giêsu chuẩn bị cho sứ mạng của Người, chúng ta cũng có một sứ mạng cần khám phá và thực hiện.

Chúng ta có những khoảnh khắc thinh lặng không? Những khoảnh khắc ấy khơi dậy điều gì nơi chúng ta?

 

- Hoạt động

“Digital detox” – Ăn chay kỹ thuật số:
Mỗi ngày dành nửa giờ không sử dụng mạng xã hội, và dùng khoảng thời gian ấy để lắng nghe một người bạn hoặc đọc một đoạn Tin mừng.

 

Phần dành cho người trưởng thành

- Suy niệm

Ngẫu tượng của thời đại hôm nay không chỉ là tiền bạc, nhưng còn là nhịp sống vội vã khiến chúng ta không còn thực sự “hiện diện” với chính mình và với tha nhân. Chúng ta được mời gọi để trái tim mình rung động trước nỗi đau của người khác và biến sự cảm thông ấy thành hành động cụ thể.

Việc ăn chay đích thực mà Thiên Chúa mong muốn là “bẻ gãy những xiềng xích bất công” và thực hành “bố thí bằng sự lắng nghe” cách nhưng không.

 

- Hoạt động

Một cuộc gặp gỡ đơn sơ:
Trong tuần này, hãy chủ động “kết nối” với một người hàng xóm hoặc đồng nghiệp, chân thành hỏi: “Anh/chị có khỏe không?” và lắng nghe mà không vội vàng, không nghĩ trước mình sẽ phải làm gì tiếp theo.

Đề nghị này chính là một phần của sự thinh lặng mà chúng ta được mời gọi sống, để có thể đón nhận người khác (và cả Đấng Khác).

Hoài Ân

Chuyển ngữ từ: humandevelopment.va