15.11.2026: CHÚA NHẬT XXXIII THƯỜNG NIÊN năm A

 

15/11/2026

 CHÚA NHẬT 33 THƯỜNG NIÊN năm A.

 

Bài Ðọc I: Cn 31, 10-13, 19-20. 30-31

“Nàng cần mẫn dùng tay làm việc”.

Trích sách Châm Ngôn.

Ai tìm được một người vợ tài đức? Nàng đáng giá hơn ngọc ngà. Chồng nàng đặt lòng tin tưởng nơi nàng và chàng không thiếu thốn vật thực. Trọn đời, nàng sẽ mang lại cho chồng sự lành, chứ không phải sự dữ. Nàng tìm lông chiên và sợi gai, rồi nàng cần mẫn dùng tay làm việc. Nàng ra tay đưa thoi dệt vải, và ngón tay nàng cầm xe kéo sợi. Nàng rộng tay bố thí cho người nghèo khó, và giơ tay hướng dẫn kẻ bần cùng.

Duyên dáng thì giả dối và nhan sắc thì hão huyền: Người phụ nữ kính sợ Chúa, sẽ được ca tụng. Hãy tặng cho nàng hoa quả do tay mình làm ra, và sự nghiệp của nàng hãy ca tụng nàng tại các cửa thành.

Ðó là lời Chúa.

 

Ðáp Ca: Tv 127, 1-2. 3. 4-5

Ðáp: Phúc thay những bạn nào tôn sợ Thiên Chúa

Xướng:  Phúc thay những bạn nào tôn sợ Thiên Chúa, bạn nào ăn ở theo đường lối của Người. Công quả tay bạn làm ra bạn được an hưởng, bạn được hạnh phúc và sẽ gặp may.

Xướng: Hiền thê bạn như cây nho đầy hoa trái, trong gia thất nội cung nhà bạn, con cái bạn như những chồi non của khóm ô liu, ở chung quanh bàn ăn của bạn.

Xướng: Ðó là phúc lộc dành để cho người biết tôn sợ Thiên Chúa. Nguyện Thiên Chúa từ Si-on chúc phúc cho bạn, để bạn nhìn thấy cảnh thịnh đạt của Giê-ru-sa-lem, hết mọi ngày trong đời sống bạn.

 

Bài Ðọc II: 1 Tx 5, 1-6

“Ngày của Chúa bắt chợt anh em như kẻ trộm”.

Trích thư thứ nhất của Thánh Phao-lô Tông đồ gửi tín hữu Thê-xa-lô-ni-ca.

Anh em thân mến, về thời nào và lúc nào, anh em không cần chúng tôi viết cho anh em. Vì chính anh em đã biết rõ ngày Chúa sẽ đến như kẻ trộm trong đêm tối.

Khi người ta nói rằng: “Yên ổn và an toàn”, thì chính lúc đó tai hoạ thình lình giáng xuống trên họ, như cơn đau đớn xảy đến cho người mang thai và họ không sao thoát khỏi. Phần anh em, hỡi anh em thân mến, anh em không còn tối tăm, đến nỗi ngày đó bắt chợt anh em như kẻ trộm, vì tất cả anh em là con cái sự sáng, con cái ban ngày; chúng ta không thuộc về ban đêm và tối tăm. Vậy chúng ta đừng mê ngủ như những người khác, nhưng hãy tỉnh thức và điều độ.

Ðó là lời Chúa.

 

Alleluia: Lc 21, 36

Alleluia, alleluia! – Các con hãy tỉnh thức và cầu nguyện luôn, để có thể xứng đáng đứng vững trước mặt Con Người. – Alleluia.

 

Phúc Âm: Mt 25, 14-30

“Vì ngươi đã trung tín trong việc nhỏ, ngươi hãy vào hưởng sự vui mừng của chủ ngươi”.

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo Thánh Mát-thêu.

Khi ấy, Chúa Giê-su phán cùng các môn đệ dụ ngôn này rằng: “Có một người kia sắp đi xa, liền gọi các đầy tớ đến mà giao phó tài sản của ông. Ông trao cho người này năm nén bạc, người kia hai nén, người khác nữa một nén, tuỳ theo khả năng của mỗi người, đoạn ông ra đi.

“Người lãnh năm nén bạc, ra đi và dùng tiền ấy buôn bán làm lợi được năm nén khác. Người lãnh hai nén cũng đi làm lợi được hai nén khác. Còn người lãnh một nén, thì đi đào lỗ chôn giấu tiền của chủ mình.

“Sau một thời gian lâu dài, ông chủ các đầy tớ ấy trở về và đòi họ tính sổ. Vậy người lãnh năm nén bạc đến, mang theo năm nén khác mà nói rằng: “Thưa ông, ông trao cho tôi năm nén bạc, đây tôi làm lợi được năm nén khác”. Ông chủ bảo người ấy rằng: “Hỡi đầy tớ tốt lành và trung tín, vì ngươi đã trung tín trong việc nhỏ, ta sẽ đặt ngươi làm những việc lớn, ngươi hãy vào hưởng sự vui mừng của chủ ngươi”. Người đã lãnh hai nén bạc cũng đến và nói: “Thưa ông, ông đã trao cho tôi hai nén bạc; đây tôi đã làm lợi được hai nén khác”. Ông chủ bảo người ấy rằng: “Hỡi đầy tớ tốt lành và trung tín, vì ngươi đã trung tín trong việc nhỏ, ta sẽ đặt ngươi làm những việc lớn, ngươi hãy vào hưởng sự vui mừng của chủ ngươi”.

“Còn người lãnh một nén bạc đến và nói: “Thưa ông, tôi biết ông là người keo kiệt, gặt nơi không gieo và thu nơi ông không phát: nên tôi khiếp sợ (mà) đi chôn giấu nén bạc của ông dưới đất. Ðây của ông, xin trả lại cho ông”. Ông chủ trả lời người ấy rằng: “Hỡi đầy tớ hư thân và biếng nhác, người đã biết ta gặt chỗ không gieo, thu nơi không phát: vậy lẽ ra người phải giao bạc của ta cho người đổi tiền, và khi ta trở về, ta sẽ thu cả vốn lẫn lời. Bởi thế, các ngươi hãy lấy nén bạc lại mà trao cho người có mười nén. Vì người có sẽ cho thêm và sẽ được dư dật, còn kẻ chẳng có, thì vật gì coi như của nó, cũng lấy đi. Còn tên đầy tớ vô dụng, các ngươi hãy ném nó ra ngoài vào nơi tối tăm, ở đó sẽ phải khóc lóc nghiến răng”.

Ðó là lời Chúa.

Hoặc bài ngắn này: Mt 25, 14-15. 19-20

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Mát-thêu.

Khi ấy, Chúa Giê-su phán cùng các môn đệ dụ ngôn này rằng: “Có một người kia sắp đi xa, liền gọi các đầy tớ đến mà giao phó tài sản của ông. Ông trao cho người này năm nén bạc, người kia hai nén, người khác nữa một nén, tuỳ theo khả năng của mỗi người, đoạn ông ra đi.

“Sau một thời gian lâu dài, ông chủ các đầy tớ ấy trở về và đòi họ tính sổ. Vậy người lãnh năm nén bạc đến, mang theo năm nén khác mà nói rằng: “Thưa ông, ông trao cho tôi năm nén bạc, đây tôi làm lợi được năm nén khác”.

Ðó là lời Chúa.

 

Chú giải về Châm ngôn 31,10-1. 19-20. 30-31; 1 Thê-xa-lô-ni-ca 5,1-6; Mát-thêu 25,14-30

Đây thực chất là Chúa nhật cuối cùng trong Mùa Thường niên của năm phụng vụ. Tuần tới, Chúa nhật thứ 34, chúng ta sẽ cử hành lễ Chúa Kitô Vua. Cũng như tuần trước, chúng ta được nhắc nhở không chỉ về sự kết thúc của năm phụng vụ, mà còn về ngày tận cùng của mọi sự và những chuẩn bị cần thiết mà chúng ta phải thực hiện.

Tuần trước, câu chuyện về mười cô phù dâu chờ đợi chàng rể đến đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc luôn sẵn sàng cho ngày Chúa Kitô trở lại lần cuối cùng. Phụng vụ Lễ hôm nay lại tập trung hơn vào những chuẩn bị mà chúng ta cần thực hiện.

Bài đọc thứ hai nhắc nhở chúng ta rằng Ngày của Chúa sẽ đến “như kẻ trộm ban đêm” – vào lúc chúng ta ít ngờ nhất và cũng là lúc chúng ta ít chuẩn bị nhất:

…chúng ta không thuộc về đêm tối hay sự tối tăm. Vậy, chúng ta đừng ngủ mê như những người khác, nhưng hãy tỉnh thức và sống tiết độ.

Vậy, trong khi tỉnh thức (và hy vọng là sống tiết độ!) để chờ đợi Chúa đến, chúng ta nên làm gì?

Bài đọc thứ nhất gợi ý rằng chúng ta nên siêng năng và cần mẫn như một người vợ trung tín. Sách Châm ngôn mô tả một người vợ hoàn hảo là người “quý giá hơn châu ngọc”. Bà không chỉ chăm chỉ vun vén cho gia đình mình, mà còn:

…rộng tay giúp đỡ người nghèo khó, và đưa tay ra cho những ai túng thiếu.

Giá trị của bà không nằm ở vẻ quyến rũ hay nhan sắc, mà ở sự khôn ngoan – tức là khả năng nhận biết đâu mới là những ưu tiên đích thực trong cuộc sống.

Tuy nhiên, đoạn Tin Mừng còn đi xa hơn khi chỉ rõ mục đích tối hậu của mọi hoạt động chúng ta. Đó chính là Dụ ngôn về những nén bạc. Một “nén bạc” (talent) là một số tiền rất lớn, tương đương với hàng ngàn đô la ngày nay. Dụ ngôn này mang đến những lời khuyên cho khoảng thời gian trung gian giữa lúc Chúa Kitô phục sinh và ngày Người trở lại trong vinh quang. Dụ ngôn này kêu gọi chúng ta sử dụng một cách có trách nhiệm những gì mà người Chủ đã tin tưởng giao phó, để khi Ngài trở lại đòi lại sổ sách, chúng ta đã sẵn sàng đối diện với Ngài.

Sự phân bổ các nén bạc

Trong dụ ngôn, chúng ta thấy một người chủ giao tài sản của mình cho ba đầy tớ quản lý trong thời gian ông đi vắng. Họ không nhận được số lượng bằng nhau; điều này cho thấy họ có những năng lực khác nhau – hay nói theo cách ngày nay, là những “tài năng” (nén bạc) khác nhau. Điều này cũng hàm ý rằng tùy theo năng lực khác nhau mà kỳ vọng về kết quả đạt được cũng khác nhau. Mọi người không cạnh tranh với nhau, mà chỉ đang nỗ lực vượt lên chính mình.

Hai người đầu tiên – một người nhận được năm nén bạc, một người nhận được hai nén – đã dùng số vốn được giao để kinh doanh và thu về gấp đôi. Ngược lại, người thứ ba, người nhận được ít nhất, thì:

…đã đi đào một cái hố dưới đất rồi giấu số tiền của chủ mình vào đó.

Trong nguyên bản tiếng Hy Lạp, từ ngữ được dùng để chỉ việc “thu lợi” hay “làm ra” cũng thường xuất hiện trong các ngữ cảnh tôn giáo, ám chỉ việc thu phục thêm những người tin theo Chúa. Như vậy, dụ ngôn gợi mở rằng “lợi nhuận” mà một Kitô hữu cần hướng tới không hề liên quan đến tiền bạc vật chất. Do đó, người đầy tớ đào hố chôn giấu nén bạc duy nhất của mình đã phạm lỗi khi giữ nó cho riêng bản thân, thay vì chấp nhận rủi ro để chia sẻ thành quả đó cho những người khác – những người lẽ ra đã có thể được hưởng lợi từ nỗ lực của anh ta.

“Sau một thời gian dài” – cụm từ gợi nhắc đến khoảng thời gian từ khi Chúa Giêsu phục sinh cho đến ngày Ngài trở lại – người chủ quay về để yêu cầu các đầy tớ báo cáo công việc. Ông rất hài lòng với hai người đầu tiên, vì họ đã làm rất tốt đến mức nhân đôi được số vốn ban đầu. Nhờ chứng tỏ được sự trung tín và tinh thần dám chấp nhận rủi ro với những gì vốn không nhiều, họ giờ đây có thể được tin tưởng giao phó những trọng trách lớn lao hơn. Họ được mời gọi bước vào “niềm vui của chủ mình”, tức là Nước Thiên Chúa.

Người thứ ba bước tới và rụt rè dâng nộp nén bạc duy nhất của mình. Anh ta vốn sợ chủ nên đã thưa rằng:

“Thưa chủ, tôi biết ông là người nghiêm khắc, gặt chỗ không gieo, thu nơi không vãi; vì sợ hãi nên tôi đã đem giấu nén bạc của ông dưới đất. Đây, của ông vẫn còn nguyên.”

Người chủ vô cùng tức giận. Lẽ ra, số tiền đó ít nhất cũng có thể gửi vào ngân hàng để sinh chút tiền lãi. Đằng này, nó chẳng tạo ra được bất cứ thứ gì. Điều này gợi nhớ đến những cành nho không sinh quả, vốn sẽ bị ném vào lửa. Trong bối cảnh Phúc Âm, hình ảnh này ám chỉ những tín hữu dù rất đạo đức nhưng lại chẳng đóng góp gì cho đời sống cộng đồng Kitô hữu, cũng như không thực hiện sứ mệnh làm chứng cho Phúc Âm trước thế gian (một công việc vốn tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn cả các hoạt động thương mại).

Bốn điểm lưu ý

Khi bàn về đoạn Kinh Thánh này, nhà thần học William Barclay đã đưa ra bốn điểm hữu ích:

1.         Thiên Chúa ban cho mỗi người những ân tứ khác nhau:

Dù chúng ta thường có khuynh hướng so sánh mình với người khác, nhưng số lượng hay chất lượng các ân tứ mà chúng ta được ban tặng thực ra không quan trọng. Điều duy nhất được đòi hỏi là chúng ta hãy tận dụng tối đa những gì mình đã được trao tặng, và dùng các ân tứ đó để phục vụ lợi ích chung của cộng đồng. Khi mỗi người đều làm như vậy, cộng đồng sẽ trở nên phong phú hơn.

2.         Công việc của chúng ta không bao giờ kết thúc:

Khi hai người đầy tớ đầu tiên trình bày về thành quả họ đã đạt được, họ không hề được bảo rằng có thể ngồi nghỉ ngơi. Ngược lại, nhờ sự trung tín đó, họ còn được giao phó những trọng trách lớn lao hơn:

“Vì ai có, sẽ được cho thêm, và sẽ được dư dật…”

3.         Người bị trừng phạt chính là người không làm gì cả:

Người nhận một nén bạc không hề làm mất nó; anh ta chỉ đơn giản là không làm gì với nó cả. Nếu anh ta đã cố gắng mà thất bại, chắc chắn anh ta sẽ nhận được sự cảm thông và tha thứ. Hình ảnh người chủ là một “người khắc nghiệt” càng làm nổi bật một điều: nếu đối với một người như vậy mà ta còn phải nỗ lực, thì huống chi là đối với Thiên Chúa – Đấng đầy yêu thương, thấu hiểu và giàu lòng trắc ẩn. Ngay cả người chỉ có một nén bạc ít ỏi cũng vẫn có thứ để đóng góp cho người khác. Đây là một lời cảnh tỉnh nghiêm khắc: không chỉ những kẻ làm điều ác mới phải chịu hậu quả, mà cả những ai không có lấy một việc thiện nào để thể hiện cũng sẽ rơi vào tình cảnh tương tự. Việc biện minh rằng “Nhưng con đâu có làm gì sai!” sẽ chẳng giúp ai thoát khỏi trách nhiệm cả!

4.         Vì ai đã có, thì sẽ được cho thêm; còn ai không có, thì ngay cả cái họ đang có cũng sẽ bị lấy đi:

Điều này nghe có vẻ bất công, chẳng khác nào lấy của người nghèo chia cho người giàu. Nhưng ý của Chúa Giêsu là: những ai quảng đại chia sẻ các ân huệ mình đã nhận lãnh, thì chính họ sẽ ngày càng trở nên phong phú hơn. Ngược lại, những ai bo bo giữ lấy những gì mình được ban cho, tích trữ chúng rồi thu mình lại vì sợ hãi thế giới bên ngoài, thì cuối cùng sẽ dần héo tàn và lụi bại. Ai cố giữ lấy mạng sống mình thì sẽ mất nó; còn ai quảng đại chia sẻ những gì mình có cho người khác, thì chính họ sẽ được đền bù bằng sự giàu có vô biên. Đó là quy luật của Tin Mừng, cũng là quy luật của cuộc sống – một quy luật mà trong thực tế, nhiều người trong chúng ta vẫn thấy khó lòng tin tưởng.

Từ chối thay đổi

Trong bối cảnh đó, dụ ngôn này còn được hiểu theo một cách khác: đó là lời phê bình đối với một truyền thống tôn giáo từ chối sự phát triển. Đây là một hiện tượng thường thấy ở mọi tôn giáo, kể cả tôn giáo của chúng ta. Vào thời Chúa Giêsu, nhiều người Do Thái đã khăng khăng bảo vệ Luật lệ và truyền thống của họ. Họ phản đối bất kỳ sự thay đổi hay phát triển nào. Trong quá trình đó, họ quên mất tinh thần nguyên thủy của Luật lệ, và tất nhiên, họ trở nên đối nghịch với Chúa Giêsu – Đấng luôn lên tiếng chỉ trích thái độ này. Trong Giáo hội ngày nay, cũng có những người không muốn thay đổi bất cứ điều gì, họ muốn quay trở lại với những cách thức cũ kỹ. Họ muốn chôn vùi Thần Khí của Thiên Chúa trong một “tấm vải liệm” của truyền thống. Họ muốn giữ rượu cũ trong những bầu da cũ. Đó không phải là con đường dẫn đến Sự Sống.

Cuối cùng, chúng ta cần dành thời gian suy ngẫm – có lẽ ngay hôm nay – về những tài năng hay ân huệ cụ thể mà Thiên Chúa đã ban tặng cho mình. Một số người trong chúng ta rõ ràng có những tài năng nổi bật, nhưng chẳng có ai – hoàn toàn không một ai – có thể nói rằng mình không được ban cho bất cứ điều gì. Chúng ta hãy tự hỏi: mình đang sử dụng những ân huệ đó ​​như thế nào để phục vụ cộng đồng Kitô hữu và xã hội rộng lớn hơn? Bất kỳ cách sử dụng nào khác cũng đồng nghĩa với việc chôn vùi chúng trong một tấm vải liệm, khiến chúng trở nên vô ích. Nếu hôm nay chúng ta qua đời và gặp Chúa Giêsu, rồi Ngài hỏi chúng ta rằng:

“Con đã sử dụng những ân huệ và tài năng Ta ban cho con như thế nào? Ai đã được hưởng lợi từ những ân huệ đó, và bằng cách nào?”

Khi ấy, chúng ta sẽ trả lời Ngài ra sao?

Hơn nữa, vị Chủ sẽ trở lại “như kẻ trộm vào ban đêm”, vì vậy chúng ta cần phải luôn sẵn sàng. Nếu bạn đã từng chôn vùi tài năng của mình, hoặc chỉ sử dụng nó cho những mục đích ích kỷ, hãy nhanh chóng khơi dậy và để nó phục vụ cho Nước Trời.

 

https://sacredspace.com/commentary/oa331/

 

 

Nén bạc và những cố gắng

Hẳn rằng chúng ta đã hiểu được ý nghĩa dụ ngôn về những nén bạc: Ông chủ là Thiên Chúa, nén bạc là những tài năng Ngài đã trao ban. Lúc ông chủ trở về và tính sổ là lúc Thiên Chúa phán xét và chúng ta phải trả lẽ về những khả năng đã sử dụng. Trước tôn nhan Chúa, thì giàu sang hay nghèo hèn, già cả hay trẻ thơ, tất cả đều không mấy quan trọng. Điều cần thiết đó chính là sự cộng tác của chúng ta với ơn Chúa, chính là sự cố gắng của chúng ta để sử dụng và sinh lời từ những nén bạc Chúa đã trao gửi. Vậy sự cố gắng sẽ đem lại những hậu quả nào cho chúng ta?

Trước hết, sự cố gắng sẽ đem lại những thành công về phương diện vật chất. Thực vậy, như chúng ta thường nói:

- Kiến tha lâu cũng đầy tổ.

- Năng nhặt thì chặt bị.

- Nước chảy đá mòn.

- Có công mài sắt có ngày nên kim.

Những thành công trên đường đời chỉ dành cho những người biết cố gắng mà thôi. Một con chuột nhắt cứ cắn mãi cắn hòai cũng có ngày làm đứt sợi dây thừng. Từng nhát búa bổ dần cũng có ngày đốn gẫy cây cổ thụ. Từng giọt nước nhỏ dần cũng có ngày chọc thủng phiến đá. Chính vì thế, tương lai được hứa hẹn không phải cho những kẻ thông minh tài trí, nhưng cho những người biết hành động hơn, biết chăm chỉ hơn, biết cố gắng hơn, như tục ngữ đã nói:

- Có làm thì mới có ăn,

Không dưng ai dễ mang phần đến cho.

Tiếp đến, sự cố gắng sẽ đem lại những thành công về phương diện tinh thần. Thực vậy, kinh nghiệm cho thấy muốn trở nên một người tài giỏi thì phải chăm chỉ học hành. Khi tìm hiểu về những thiên tài trong lịch sử, người ta đã ghi nhận chỉ có 5% là do khả năng trời ban cho, còn lại 95% là do sức cố gắng. Chính vì thế, người Trung Hoa đã nói: Ngọc bất trác bất thành khí, nhân bất học bất tri lý. Viên ngọc mà không dũa không mài thì không thể trở thành đồ trang sức quí giá. Con người cũng vậy, nếu không chịu khó học hành thì không thể nào biết được lý lẽ mà cư xử. Thực vậy:

- Ngọc kia chẳng dũa chẳng mài,

Cũng thành vô dũng, cũng hoài ngọc đi.

Kinh nghiệm cũng cho thấy: thay đổi được một thói hư, xóa bỏ được một tật xấu là điều rất khó và đòi hỏi nhiều cố gắng.

Một ông bố quyết định từ bỏ rượu chè bằng cách mỗi lần ngồi vào bàn cơm, ông ta đều nhỏ một giọt nến vào chiếc ly uống rượu. Cứ thế, cứ thế cho tới khi chiếc ly đầy nến và ông ta chừa bỏ được tật nghiện rượu của mình.

Đời sống là một cuộc giao tranh khiến chúng ta phải cố gắng và chiến đấu không ngừng. Sống trong cuộc đời, chúng ta như người bơi ngược dòng nước, nếu không cố gắng bơi, thì sẽ bị dòng nước cuốn trôi. Đứng trước những thói hư tật xấu, nếu chúng ta không cố gắng chống trả, thì rồi chúng ta sẽ bị nhận chìm trong tội lỗi lúc nào cũng chẳng hay.

Sau cùng, trong phạm vi thiêng liêng, mặc dù Chúa Giêsu đã cứu chuộc chúng ta, nhưng không phải là đã xong xuôi, trái lại chúng ta còn phải tiếp tục cộng tác với Ngài và ra sức chiến đấu không ngừng. Vì thế, thánh Augustinô đã nói:

- Khi tạo dựng nên chúng ta, Chúa không cần hỏi ý kiến chúng ta. Tuy nhiên, để cứu chuộc chúng ta, Ngài cần chúng ta ưng thuận và cộng tác với Ngài, bởi vì chính Ngài cũng không thể cứu chuộc chúng ta, nếu như chúng ta không muốn.

Hãy tự cứu lấy mình, rồi trời sẽ cứu. Lời nói này có nghĩa là trong mọi trường hợp, trong mọi hoàn cảnh, chúng ta phải cố gắng và cố gắng không ngừng. Trong ngày sau hết, Thiên Chúa không hỏi chúng ta đã làm được những gì, trái lại Ngài muốn biết chúng ta đã chiến đấu như thế nào, có sinh lời cho Chúa từ những nén bạc Ngài đã trao gửi hay không?