24.08.2026: THỨ HAI TUẦN XXI THƯỜNG NIÊN - THÁNH BARTÔLÔMÊÔ, TÔNG ĐỒ - LỄ KÍNH

 

24/08/2026

 Thứ Hai tuần 21 thường niên

THÁNH BATÔLÔMÊÔ, TÔNG ĐỒ.

 Lễ kính

 

* Thánh nhân còn được gọi là Na-tha-na-en, quê ở Ca-na. Chính tông đồ Phi-líp-phê là người đã giới thiệu thánh nhân với Chúa Giêsu ở bờ sông Gio-đan. Người nhập nhóm các môn đệ đầu tiên được Chúa kêu gọi. Người ta không biết đích xác về hoạt động tông đồ của người sau lễ Hiện Xuống. Tương truyền rằng người đã loan báo Tin Mừng ở Ấn Độ và đã chịu tử đạo ở đó.

 

Bài Ðọc I: Kh 21, 9b-14

“Trên mười hai móng có khắc tên mười hai tông đồ của Con Chiên”.

Trích sách Khải Huyền của Thánh Gioan.

Thiên Thần nói với tôi rằng: “Ngươi hãy đến, ta sẽ chỉ cho ngươi xem phu nhân, bạn của Con Chiên”.

Thiên Thần đem tôi lên một núi cao chót vót khi tôi ngất trí, và chỉ cho tôi thấy thành thánh Giêrusalem từ trời nơi Thiên Chúa mà xuống, chói lọi vinh quang Thiên Chúa. Ánh sáng của nó toả ra như đá quý, giống như ngọc thạch, óng ánh tựa pha lê. Thành có tường luỹ cao lớn, trổ mười hai cổng, trên các cổng có mười hai thiên thần, và có khắc tên mười hai chi họ con cái Israel. Phía đông có ba cổng, phía bắc có ba cổng, phía nam có ba cổng, và phía tây có ba cổng. Tường thành xây trên mười hai móng có khắc tên mười hai tông đồ của Con Chiên. Còn đền thờ, tôi không thấy có trong thành, vì Thiên Chúa toàn năng và Con Chiên là đền thờ của thành. Thành không cần mặt trời mặt trăng chiếu soi: vì đã có vinh quang Thiên Chúa chiếu sáng nó và đèn của nó chính là Con Chiên.

Ðó là lời Chúa.

 

Ðáp Ca: Tv 144, 10-11. 12-13ab. 17-18

Ðáp: Lạy Chúa, các bạn hữu Chúa nhận biết vinh quang nước Chúa

Xướng: Lạy Chúa, mọi công cuộc của Chúa hãy ca ngợi Chúa, và các thánh nhân của Ngài hãy chúc tụng Ngài. Thiên hạ hãy nói lên vinh quang nước Chúa, và hãy đề cao quyền năng của Ngài. 

Xướng: Ðể con cái loài người nhận biết quyền năng và vinh quang cao cả nước Chúa. Nước Chúa là nước vĩnh cửu muôn đời; chủ quyền Chúa tồn tại qua muôn thế hệ. 

Xướng: Chúa công minh trong mọi đường lối của Người, và yêu thương mọi kỳ công Người tác tạo. Chúa ở gần những kẻ kêu cầu Người, những kẻ kêu cầu Người với lòng thành thật.

 

Alleluia: Ga 1, 49b

Alleluia, alleluia! – Lạy Thầy, Thầy là Con Thiên Chúa, là Vua Israel. – Alleluia.

 

Phúc Âm: Ga 1, 45-51

“Ðây thật là người Israel, nơi ông không có gì gian dối “.

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo Thánh Gioan.

Khi ấy, Philipphê gặp Nathanael và nói với ông: “Ðấng đã được Môsê ghi trong Luật và các tiên tri nói đến, chúng tôi đã gặp rồi: đó là Giêsu con ông Giuse, người thành Nadarét”. Nathanael đáp: “Bởi Nadarét nào có cái chi hay?” Philipphê nói: “Hãy đến mà xem”.

Chúa Giêsu thấy Nathanael đi tới Mình, thì nói về ông: “Ðây thật là người Israel, nơi ông không có gì gian dối”. Nathanael đáp: “Sao Ngài biết tôi?” Chúa Giêsu trả lời rằng: “Trước khi Philipphê gọi ngươi, lúc ngươi còn ở dưới cây vả, thì Ta đã thấy ngươi”. Nathanael thưa lại rằng: “Lạy Thầy, Thầy là Con Thiên Chúa, là Vua Israel”. Chúa Giêsu trả lời: “Vì Ta đã nói với ngươi rằng: Ta đã thấy ngươi dưới cây vả, nên ngươi tin, ngươi sẽ thấy việc cao trọng hơn thế nữa”. Và Người nói với ông: “Thật, Ta nói thật với các ngươi, các ngươi sẽ thấy trời mở ra, và các Thiên Thần Chúa lên xuống trên Con Người”.

Ðó là lời Chúa.

 

 

Chú giải về Khải Huyền 21,9-14; Gioan 1,45-51

Bài Tin Mừng thuật lại việc Chúa Giêsu kêu gọi Nathanael. Ngay trước đó, Chúa Giêsu đã mời gọi Philípphê làm môn đệ. Philípphê sau đó đi tìm Nathanael và nói với ông:

Chúng tôi đã gặp Đấng mà Môsê trong Luật pháp và các ngôn sứ đã viết về Người: đó là Chúa Giêsu, con ông Giuse, người Nadarét.

Philípphê dùng từ "chúng tôi", có thể ám chỉ hai môn đệ khác mà Chúa Giêsu đã gọi trước đó là Anrê và một môn đệ giấu tên. Từ "chúng tôi" có lẽ cũng bao gồm cả Phêrô, người đã được Anrê – anh em của mình – dẫn đến gặp Chúa Giêsu.

Nathanael nhận xét với vẻ khá coi thường:

Từ Nadarét làm sao có cái gì hay được?

Ông coi đó là một nơi hẻo lánh, chẳng thể nào là nơi xuất thân của Đấng Mê-si-a, Vị Vua được mong đợi của Israel. Nhưng khi gặp Chúa Giêsu, Ngài lập tức chào ông bằng những lời:

Đây đích thực là một người Israel, lòng dạ không có gì gian dối!

Đó là lời khen ngợi tuyệt vời dành cho bất cứ ai và rõ ràng nó khiến Nathanael ngạc nhiên. Bất ngờ, Nathanael đáp lại:

Làm sao Ngài biết tôi?

Chúa Giêsu trả lời:

Trước khi Philípphê gọi anh, Ta đã thấy anh đang ở dưới cây vả.

Cây vả là biểu tượng của sự bình an thời Mê-si-a, nhưng không rõ ý nghĩa này áp dụng thế nào đối với Nathanael. Tuy nhiên, rõ ràng là Nathanael đã hoàn toàn bị chinh phục và, để xác nhận lời Philípphê nói trước đó, ông tuyên xưng:

Thưa Thầy, Thầy là Con Thiên Chúa! Thầy là Vua Israel!

Danh xưng "Con Thiên Chúa" có lẽ được dùng theo nghĩa Mê-si-a, nhưng đối với Thánh sử, danh xưng này cần được hiểu theo nghĩa trọn vẹn nhất.

Sau đó, Chúa Giêsu nói tiếp rằng nếu tin, Nathanael sẽ còn thấy những điều vĩ đại hơn nữa:

Thật, Thầy bảo thật cho anh biết: anh sẽ thấy trời mở ra và các thiên thần của Thiên Chúa lên xuống trên Con Người.

Tất nhiên, đây là sự quy chiếu về giấc mơ của Giacóp, trong đó ông thấy các thiên thần lên xuống trên chiếc thang nối liền trời và đất.

Khi áp dụng vào Chúa Giêsu, điều này có nghĩa là Nathanael sẽ thấy Thiên Chúa ngự xuống trần gian qua các công việc của Chúa Giêsu, và thấy vinh quang được dâng lên Thiên Chúa nhờ những công việc ấy. Vinh quang tột đỉnh sẽ diễn ra khi Chúa Giêsu được giương cao trên Thập Giá và trở về hiệp nhất với Chúa Cha.

Mặc dù bài đọc không nhắc đến tên Batôlômêô, nhưng nội dung bài đọc có thể áp dụng cho ngài, và thực ra là cho bất kỳ môn đệ nào. Không thể khẳng định chắc chắn liệu Nathanael và Batôlômêô có phải là cùng một người hay không.

Bài Đọc Một được trích từ Sách Khải Huyền. Đây là phần mô tả về Giêrusalem Mới, tức là Giáo hội ở hiện tại cũng như trong tương lai. Thành này được gọi là Hiền Thê của Đức Kitô và rực rỡ vẻ huy hoàng của Thiên Chúa.

Ở phần cuối bài đọc, chúng ta được biết rằng tường thành có mười hai hàng đá làm nền móng. Trên những viên đá này có khắc tên của mười hai Tông Đồ của Chiên Con. Những gì các ngài rao giảng dựa trên những điều đã nghe từ Chúa Giêsu chính là nền tảng của cộng đồng Kitô hữu. Tất nhiên, trong số các ngài có cả Batôlômêô.

 

https://livingspace.sacredspace.ie/f0824r/

 

Suy niệm: Ðến mà xem

“Từ Nazareth làm sao có cái gì hay được”. Nathanael lặp lại một thành kiến không tốt về Nazareth, về quê hương của Chúa Giêsu. Chúa Giêsu nhận định về ông như một người Israel đích thực: “Lòng dạ không có gì gian dối”. Nhân vô thập toàn, không ai là hoàn toàn tốt và cũng không ai là hoàn toàn xấu. Nathanael là con người tốt, nhưng cũng có khuyết điểm sống theo dư luận không có quan niệm tốt về Nazareth: “Từ Nazareth làm sao có cái gì hay được”.

Chứng tá đầy xác tín của Philipphê đã giúp đưa Nathanael ra khỏi sự mù quáng tinh thần: “Cứ đến mà xem, Ðấng mà sách Luật Môsê và các ngôn sứ đã nói tới, chúng tôi đã gặp, đó là ông Giêsu, con ông Giuse, người Nazareth”. Chỉ kinh nghiệm sống trực tiếp với Chúa Giêsu mới có thể giúp các tông đồ, những kẻ đầu tiên được gọi theo Chúa Giêsu, vượt qua được những giới hạn trần tục, che kín mầu nhiệm Con Thiên Chúa nhập thể.

Tác giả Phúc Âm theo thánh Gioan đã mô tả ơn gọi sống như Chúa Giêsu như là một cuộc gặp gỡ trực tiếp giữa Chúa và người được gọi. Và khi đã được gặp gỡ trực tiếp với Chúa Giêsu rồi, người được gọi mới vượt qua được những thành kiến tự nhiên đối với Chúa, và cảm thấy được thôi thúc chia sẻ kinh nghiệm gặp Chúa cho anh chị em chung quanh. Kinh nghiệm sống của Philipphê được chia sẻ cho Nathanael: “Ðấng mà sách Luật Môsê và các ngôn sứ đã nói đến, chúng tôi đã gặp, đó là ông Giêsu, con ông Giuse, người Nazareth”. Có thể nói đây là kiểu mẫu cho điều chúng ta gọi là việc tông đồ, là thông truyền và chia sẻ kinh nghiệm sống của chính bản thân về Chúa Giêsu cho anh chị em chung quanh, đây cũng là phương thế duy nhất giúp anh chị em vượt qua được những thành kiến không tốt về Thiên Chúa, để cùng chúng ta tôn thờ và yêu mến Ngài. Chỉ nhờ đã gặp được Chúa trước rồi chúng ta mới có thể trở nên phương tiện để giúp anh chị em đến gặp Chúa: “Cứ đến mà xem”.

Ước chi đời sống chúng ta là một lời mời gọi liên lỉ anh chị em đến với Chúa.

Lạy Chúa,

Nhờ công nghiệp và lời chuyển cầu của thánh tông đồ Nathanael Batolomeo, mà chúng con mừng lễ hôm nay, xin Chúa thương giải thoát con khỏi những thành kiến ngăn cách con với Chúa, cũng như ngăn cách con với anh chị em. Xin thương mời gọi con đến với Chúa và củng cố đức tin còn non yếu của con.

(Trích trong ‘Mỗi Ngày Một Tin Vui’)

 

 

Ngày 24/8: Thánh Ba-tô-lô-mê-ô Tông đồ

Lễ kính

1. Ghi nhận lịch sử – phụng vụ

Lễ thánh Bartôlômêô được cử hành từ thế kỷ thứ VIII trong các xứ Francs, đến thế kỷ thứ IX-X thì lan sang Roma. Lễ cử hành vào ngày 24 hoặc 25 tháng tám; với người Byzance, ngày 25 trùng lễ kính chuyển hài cốt của Người, còn lễ chính là ngày 11 tháng 6, chung với thánh Banabê. Lịch thánh Piô V đã ấn định lễ này vào ngày 24 tháng tám.

Bartôlômêô (có nghĩa là con của Tolamai) là một trong Nhóm Mười hai, các Phúc âm thường nhắc chung với Philipphê (Mt 10,3). Người ta thường cho rằng Bartôlômêô cũng là Nathanael, nhưng điều này không có cơ sở. Nếu phải là Nathanael, chắc hẳn người có gốc ở Cana (Ga 21,2) và đã được Philipphê đem đến trình diện Đức Giêsu (Ga 1,45). Một số tài liệu ngụy thư cho rằng thánh Bartôlômêô đã sang giảng Phúc âm ở Tây An (theo Eusèbe) hoặc các vùng gần Ethiopie (theo Rufin và Socrate), hoặc thậm chí còn tới Đại Arménie (theo kinh nghiệm các Tông đồ). Hình như Ngài đã bị lột da sống, theo luật hình Ba Tư, sau đó bị chặt đầu rồi đóng đinh thập giá. Người ta cho rằng hài cốt của Ngài được tôn kính ở Roma, nơi đảo Tibérine, và ở Francfort nước Đức. Thánh Bartôlômêô được coi là người bảo vệ các bệnh nhân, các ông bà bán thịt, thợ thuộc da và thợ đóng sách.

2. Thông điệp và tính thời sự

Lời nguyện trong ngày ca ngợi “đức tin ngay thực” của thánh Bartôlômêô. Hiển nhiên điều này muốn liên hệ đến lần Nathanael gặp Đức Giêsu được Phúc âm Gioan kể lại (1,45-49). Theo lời Chúa nói: “Đây là một người Israen đích thực không giả dối”, và Nathanael đáp lại: “Rabbi, Thầy là con Thiên Chúa, là vua Israen”. Người môn đệ mới đã hào hứng nhận ra nơi Đức Giêsu Thầy, Con Thiên Chúa và vua Israen.

Câu kết của lời nguyện trên lễ vật xin Chúa cho Giáo hội “trở nên bí tích cứu rỗi muôn dân”. Bài giảng của thánh Gioan Kim Khẩn: Phụng vụ bài đọc trích dẫn – nhấn mạnh rằng, để loan truyền phúc âm ra khắp thế giới, Chúa đã muốn dùng “mười hai con người ngu dốt, nhát đảm, sợ sệt, hầu chứng tỏ rằng sự yếu đuối của Chúa còn mạnh hơn mọi người”. Từ đó, cũng như mọi tông đồ trong Phúc âm, Giáo hội có thể cùng lặp lại với thánh Phaolô: Tôi có thể làm tất cả mọi điều trong Đấng bổ dưỡng tôi. Trong yếu đuối, chửi bới, áp bức, bách hại cũng như lo lắng. Khi tôi yếu là lúc tôi mạnh (2 Cr 12,10 – đáp ca Phụng vụ bài đọc).

Enzo Lodi