03/07/2026
Thứ Sáu đầu tháng, tuần 13 thường niên
Thánh TÔMA, TÔNG ĐỒ.
Lễ kính
* Vào lúc Đức Giêsu chịu
thương khó và phục sinh, khuôn mặt của thánh Tôma nổi bật. Trong bữa ăn tối,
đáp lại thắc mắc của Tôma, Đức Giêsu nói: “Chính Thầy là con đường, là sự thật
và là sự sống” (Ga 14,6). Khi nghe nói Đức Giêsu đã phục sinh, vị tông đồ này
không tin ngay. Mãi tới lúc Đức Giêsu cho Tôma thấy tay và cạnh sườn bị đâm thủng,
Tôma mới tuyên xưng: “Lạy Chúa của con, lạy Thiên Chúa của con” (Ga 20,28).
Theo truyền khẩu thì thánh
nhân đã đi loan báo Tin Mừng cho dân Ấn Độ. Từ thế kỷ 4, người ta mừng
ngày rước hài cốt của ngài về Ê-đét-xa, tức là ngày 3 tháng 7.
Bài Ðọc I: Ep 2, 19-22
“Anh em được xây dựng trên nền tảng các tông đồ”.
Trích thư Thánh Phao-lô Tông đồ gửi tín hữu Êphêxô.
Anh em thân mến, anh em không còn là khách trọ và khách qua
đường nữa, nhưng là người đồng hương với các Thánh và là người nhà của Thiên
Chúa: anh em đã được xây dựng trên nền tảng các Tông đồ và các Tiên tri, có
chính Ðức Giê-su Ki-tô làm Ðá góc tường. Trong Người, tất cả toà nhà được xây dựng
cao lên thành đền thánh trong Chúa, trong Người, cả anh em cũng được xây dựng
làm một với nhau, để trở thành nơi Thiên Chúa ngự trong Thánh Thần.
Ðó là lời Chúa.
Ðáp Ca: Tv 116, 1. 2
Ðáp: Hãy đi rao
giảng Tin Mừng khắp thế gian
Xướng: Hỡi muôn
dân, hãy ngợi khen Chúa! Hỡi ngàn dân, hãy ca tụng Người. – Ðáp.
Xướng: Vì lòng từ
bi Người vững bền trên chúng ta, và lòng trung kiên Người tồn tại đến muôn đời.
– Ðáp.
Alleluia: Ga 20, 29
Alleluia, alleluia! – Tôma, vì con đã xem thấy Thầy nên con
đã tin. Phúc cho những ai đã không thấy mà tin. – Alleluia.
Phúc Âm: Ga 20, 24-29
“Lạy Chúa con, lạy Thiên Chúa của con!”
Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo Thánh Gio-an.
Bấy giờ trong Mười Hai Tông đồ, có ông Tô-ma gọi là
Ði-đy-mô, không ở cùng với các ông, khi Chúa Giê-su hiện đến. Các môn đệ khác
đã nói với ông rằng: “Chúng tôi đã xem thấy Chúa”. Nhưng ông đã nói với các ông
kia rằng: “Nếu tôi không nhìn thấy vết đinh ở tay Người, nếu tôi không thọc
ngón tay vào lỗ đinh, nếu tôi không thọc bàn tay vào cạnh sườn Người thì tôi
không tin”. Tám ngày sau, các môn đệ lại họp nhau trong nhà, và có Tô-ma ở với
các ông. Trong khi các cửa vẫn đóng kín, Chúa Giê-su hiện đến đứng giữa mà
phán: “Bình an cho các con”. Ðoạn Người nói với Tô-ma: “Hãy xỏ ngón tay vào đây
và hãy xem tay Thầy; hãy đưa bàn tay con ra và xỏ vào cạnh sườn Thầy; chớ cứng
lòng, nhưng hãy tin”. Tô-ma thưa rằng: “Lạy Chúa con, lạy Thiên Chúa của con!”
Chúa Giê-su nói với ông: “Tô-ma, vì con đã thấy Thầy nên con đã tin. Phúc cho
những ai đã không thấy mà tin”.
Ðó là lời Chúa.
Chú giải về Ê-phê-sô 2,19-22; Gioan 20,24-29
Bài đọc Tin Mừng hôm nay thuật lại cảnh tượng sau khi Chúa
Giê-su phục sinh, khi Ngài hiện ra với các môn đệ trong phòng trên lầu. Họ lần
đầu tiên thấy Ngài vào Chúa nhật Phục Sinh, ngày Phục Sinh, nhưng vì lý do nào
đó, Tô-ma không có mặt cùng họ. Sau đó, khi họ nói với Tô-ma rằng họ đã thấy
Chúa, ông hoàn toàn không tin. Ông nói rằng trừ khi ông tận mắt nhìn thấy dấu
đinh trên tay Chúa Giê-su và có thể đặt tay vào vết thương bên sườn Chúa
Giê-su, ông sẽ không tin.
Rồi, đúng một tuần sau, khi tất cả họ lại tụ họp và Tô-ma có
mặt cùng họ, Chúa Giê-su đột nhiên hiện ra, mặc dù các cửa lại bị khóa. Sau khi
chào hỏi bình an, Ngài lập tức nói với Tô-ma:
Hãy đặt ngón tay ngươi
vào đây và xem tay Ta. Hãy đưa tay ngươi ra và đặt vào bên sườn Ta. Đừng nghi
ngờ, nhưng hãy tin.
Tô-ma rõ ràng rất xúc động. Ông chỉ có thể thốt lên:
Lạy Chúa tôi và Đức
Chúa Trời tôi!
Đó rõ ràng là một lời tuyên bố về đức tin sâu sắc. Ông là
người duy nhất trong các sách Phúc Âm gọi Chúa Giêsu trực tiếp là “Thiên Chúa”.
Và dường như điều đó được thực hiện mà không cần ông chạm vào thi thể của Chúa
Phục Sinh.
Chúa Giêsu sau đó nói:
Các ngươi tin vì đã thấy
Ta chăng? Phúc cho những ai không thấy mà tin.
Có thể đưa ra hai nhận xét. Thứ nhất, Tôma thực sự đã vượt
ra ngoài những gì ông nhìn thấy. Ông đã thấy Chúa Giêsu Phục Sinh, nhưng ông đã
gọi Ngài là Thiên Chúa. Đó là điều vượt ra ngoài việc chỉ nhìn thấy—đó là một lời
tuyên xưng đức tin.
Thứ hai, phần còn lại của lời tuyên xưng đó dành cho chúng
ta. Không ai trong chúng ta từng thấy Chúa Giêsu Phục Sinh, nhưng chúng ta tin
chắc rằng Ngài đã sống lại từ cõi chết và đang ở trong vinh quang với Chúa Cha.
Chính trên cơ sở hành động đức tin đó mà đời sống Kitô giáo của chúng ta được
xây dựng.
Bài đọc thứ nhất từ Thư gửi tín hữu Êphêsô nhắc nhở chúng
ta rằng tư cách thành viên của chúng ta trong cộng đồng Kitô giáo được xây dựng
trên nền tảng của các Tông đồ và các tiên tri, với chính Chúa Giêsu là viên đá
đầu. Tôma là một phần của nền tảng đó. Và chính nhờ Chúa Giê-su mà toàn bộ cấu
trúc của cộng đồng Kitô giáo được giữ vững và:
…phát triển thành một
đền thờ thánh trong Chúa.
Trong Chúa Giê-su Phục Sinh, chúng ta:
…được xây dựng cùng
nhau về mặt tâm linh thành một nơi ở cho Đức Chúa Trời.
Chúng ta, như Phao-lô nói ở một nơi khác, là Đền thờ của
Chúa, là Thân thể của Đấng Ki-tô,
là sự hiện diện hữu hình của Ngài trên đất. Đây vừa là một đặc ân to lớn vừa là
một trách nhiệm to lớn đối với mỗi người chúng ta. Chúng ta nhớ rằng Chúa
Giê-su đã từng nói:
…ai thấy Ta thì thấy Đấng
đã sai Ta đến. (Gioan 12,45)
Nhưng chúng ta cũng tin rằng bất cứ khi nào ai đó nhìn chúng
ta, họ cũng nên thấy Chúa Giê-su. Đây là đức tin mà Chúa Giê-su đã nói với
Tô-ma. Chúng ta có thực sự nhận thức được điều này không?
https://livingspace.sacredspace.ie/f0703r/
Người Ấn Ðộ có kể lại câu chuyện ngụ ngôn sau đây:
“Vì tội lỗi của loài người, Thượng đế doạ sẽ trừng trị họ bằng một trận động đất. Ðất sẽ nứt nẻ
và nước sẽ rút hết vào trong lòng đất... Một thứ nước độc sẽ tràn ngập mặt đất.
Ai uống vào sẽ trở nên bất bình thường.
Một vị tiên tri nọ đã không xem thường lời đe doạ của Thượng đế. Ông chuẩn bị đương đầu với biến cố bằng
cách từng ngày đem nước lên một ngọn núi cao. Số nước dự trữ đủ cho ông sống đến
ngày tàn của cuộc đời...
Ðộng đất đã xảy đến, bao nhiêu sông nước trên mặt đất đều
bốc hơi, một thứ nước khác được thay thế vào.
Một tháng sau, vị tiên tri trở lại đất bằng để xem những
gì đang xảy ra cho loài người. Ðúng như lời đe doạ của
Thượng đế, mọi người sống trên mặt đất đều hoá ra
điên dại. Nhưng kỳ lạ thay, loài người không ý thức được tình trạng điên dại của
mình. Trái lại, ai cũng muốn ra đường để chế diễu vị tiên tri vì họ cho rằng
ông mới là người điên dại...
Buồn tình, vị tiên tri trở lại chốn núi cao của mình. Ông
sung sướng vì nước dự trữ vẫn còn và ông vẫn là người duy nhất còn có một tâm
trí lành mạnh, bình thường...
Nhưng ngày qua ngày, ông cảm thấy không chịu nổi sự cô
đơn của mình. Ông khao khát được sống một cách bình thường với những người đồng
loại. Thế là một lần nữa, ông trở lại đồng bằng. Và một lần nữa, ông lại bị dân
chúng ruồng rẫy, vì họ cho rằng ông không còn giống họ nữa.
Không còn chịu được sự hắt hủi của những người đồng loại,
vị tiên tri đã đổ hết số nước dự trữ của mình và ông uống lấy nước mới của người
đồng loại để cũng trở nên điên dại như họ...”
Con đường dẫn đến chân lý không phải là con đường rộng thênh
thang. Người đi tìm chân lý thường là người cô độc...
Hôm nay chúng ta kính nhớ thánh tông đồ Toma. Ai cũng biết lời
bất hủ của Toma khi tuyên bố về sự sống lại của Chúa: Nếu tôi không xỏ tay tôi
vào lỗ đinh và cạnh sườn Ngài, tôi không tin... Theo phương pháp khoa học, nhiều
người đã lấy câu nói của Toma làm châm ngôn cho việc đi tìm chân lý. Nghĩa là,
nếu tôi không kiểm chứng được, nếu tôi không sờ mó được, tôi không chấp nhận điều
đó là đúng...
Thái độ đó chưa hẳn là thái độ thực tiễn trong cuộc sống.
Giá trị cao cả nhất trong cuộc sống: đó là sự tin tưởng, tín nhiệm đối với người
khác. Ðau yếu, chúng ta đi mua thuốc, chúng ta buộc phải tin tưởng ở người bán
thuốc. Lạc đường, chúng ta buộc phải tin tưởng ở lòng thành thật của người chỉ
lối...
Thái độ đó càng đúng hơn trong lĩnh vực Ðức Tin... Chúng ta
tin vào sự sống lại của Chúa Giêsu không phải vì chúng ta đã thấy Người hiện
ra, nhưng chỉ vì lời chứng của các tông đồ, của các tiền nhân... Một thái độ
như thế đòi hỏi rất nhiều phấn đấu của lý trí. Lắm khi, chúng
ta chỉ là một thiểu số cô độc.
Chúng ta dễ dàng rơi vào nỗi cô độc của những người đang đi
tìm chân lý. Người Kitô thường phải đi ngược dòng. Ðiều người đời cho là bất
bình thường, có lẽ phải là cái bình thường đối với người Kitô. Ðiều người đời
cho là yếu nhược, có khi phải là sức mạnh của người Kitô. Ðiều người đời cho là
điên dại, có khi phải là lẽ khôn ngoan của người Kitô.
‘Mỗi Ngày Một Tin Vui'
Ngày 3/7: Thánh Tô-ma tông đồ
Lễ kính
1. Ghi nhận lịch sử – phụng vụ
Tại Tây Phương, từ các thế kỷ VII – VIII, Lễ Thánh Tôma Tông
Đồ được kính vào ngày 21 tháng Mười Hai. Nhưng rồi đã được đổi sang ngày 3
tháng Bảy, và từ nay trùng với ngày chuyển hài cốt của thanh nhân về Edesse.
Đây cũng là ngày lễ kính trọng thể của các giáo dân, theo nghi lễ Syro-madabar ở
Ấn Độ (họ vẫn tự coi là con cái thiêng liêng của Thánh Tôma), và của nghi lễ
Syro Phương Tây.
Vị Tông Đồ mà các sách Phúc Âm gọi một cách đơn sơ là Tôma
(Mt 10, 9; Mc 3, 18; Lc 6, 15; Cv 1, 13) thì Thánh Gioan gọi tên là Điđymô Song
Sinh (11, 16; 20, 24) và ta thấy Người đóng vai trò quan trọng (14, 5; 20,
24-29; 21, 2). Truyền thống Antiochia, về cuộc đời truyền giáo của Người ở Ba
Tư, nhất là ở Ấn Độ, xuất phát từ các văn bản ngụy kinh trong đó có lẽ chứa đựng
vài yếu tố lịch sử.
2. Thông điệp và tính thời sự
Các lời nguyện cũng như các điệp ca và ca vãn của phụng vụ
giờ kinh nhìn Thánh Tôma dưới ánh sáng Phúc Âm.
Lời nguyện của ngày và điệp ca hiệp lễ nhắc lại mẩu chuyện
Phúc Âm, trong đó, Thánh Tôma công nhận Đức Giêsu là Chúa (Ga 20, 24-27). Vị
tông đồ cứng lòng tin đã phải công nhận bằng một lời tuyên xưng niềm tin nối kết
hai tước vị Chúa và Thiên Chúa.
Lời nguyện sau hiệp lễ, cũng như ca vãn giờ kinh, cầu xin
Chúa Cha, cho chúng ta “cùng với Thánh Tông đồ Tôma, biết tuyên xưng Người là
Chúa và là Thiên Chúa” chúng ta. Niềm tin chúng ta vào sự phục sinh là vững chắc,
và được dựa trên kinh nghiệm của các tông đồ, những kẻ đã tận mắt thấy và tận
tay chạm vào Ngôi Lời của sự sống (xem 1 Ga 1, 1) và đã thấy Người sống lại.
Thánh Grêgoriô Cả mà Bài đọc trích dẫn có tuyên bố: “Câu
nói, Phúc cho ai không thấy mà tin, thực sự đem lại cho chúng ta vui mừng. Vì
câu nói đó chính để nói về chúng ta, những người bám víu bằng tinh thần vào Đấng
mà chúng ta không thấy bằng xác thể” (xem điệp ca bài Ca vinh Giacaria).
Điệp ca thứ nhất giờ kinh mai, nhắc tới một khía cạnh khác
trong nhân cách của Thánh Tôma: tính cách duy lý, bởi vì, trong bữa tiệc ly,
Tôma đã thưa với Thầy: “Thưa Thầy, chúng con không biết Thầy đi đâu,
làm sao có thể biết được đường Thầy đi là đường nào?”
Enzo Lodi
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét