25.02.2026: THỨ TƯ TUẦN I MÙA CHAY

 25/02/2026

Thứ Tư tuần 1 Mùa Chay.

 

 

Bài Ðọc I: Gn 3, 1-10

“Dân thành Ni-ni-vê đã bỏ đàng tội lỗi”.

Trích sách Tiên tri Giô-na.

Lời Chúa phán cùng Giona rằng: “Hãy chỗi dậy và đi đến Ni-ni-vê, một thành phố lớn, và rao giảng cho nó điều Ta sẽ nói cho ngươi”. Giô-na chỗi dậy và đi đến Ni-ni-vê theo lời Chúa dạy. Ni-ni-vê là một thành phố lớn, rộng bằng ba ngày đàng. Giô-na tiến vào thành phố, đi một ngày đàng, rồi rao giảng rằng: “Còn bốn mươi ngày nữa, Ni-ni-vê sẽ bị phá huỷ”. Dân thành tin tưởng nơi Chúa; họ công bố việc ăn chay và mặc áo nhặm, từ người lớn đến trẻ nhỏ.

Vua thành Ni-ni-vê nghe điều đó, liền bỏ ngai vàng, cởi áo cẩm bào, mặc áo nhặm và ngồi trên đống tro. Trong thành Ni-ni-vê, người ta rao sắc lệnh sau đây của nhà vua và các vương hầu: “Người, vật, bò, chiên, không được nếm, không được ăn uống gì hết; người và vật phải mặc áo nhặm, phải kêu to lên cùng Chúa và phải cải thiện đời sống, phải bỏ đàng tội lỗi và những điều bất chính đã phạm. Biết đâu Chúa sẽ đổi ý thứ tha, nguôi giận và chúng ta khỏi chết?” Chúa thấy việc họ làm, vì họ bỏ đời sống xấu xa, Chúa đổi ý định phạt họ, và Người không thực hiện điều đó.

Ðó là lời Chúa.

 

Ðáp Ca: Tv 50, 3-4. 12-13. 18-19

Ðáp: Lạy Chúa, xin đừng chê tấm lòng tan nát, khiêm cung

Xướng: Lạy Chúa, nguyện thương con theo lòng nhân hậu Chúa, xoá tội con theo lượng cả đức từ bi. Xin rửa con tuyệt gốc lỗi lầm, và tẩy con sạch lâng tội ác.

Xướng: Ôi lạy Chúa, xin tạo cho con quả tim trong sạch, và canh tân tinh thần cương nghị trong người con. Xin đừng loại con khỏi thiên nhan Chúa, chớ thu hồi Thánh Thần Chúa ra khỏi con.

Xướng: Bởi vì Chúa chẳng ưa gì sinh lễ, nếu con dâng lễ toàn thiêu, Chúa sẽ không ưng. Của lễ con dâng, lạy Chúa, là tâm hồn tan nát, lạy Chúa, xin đừng chê tấm lòng tan nát, khiêm cung.

 

Câu Xướng Trước Phúc Âm

Chúa phán: “Ta là sự sáng thế gian. Ai theo Ta, sẽ được ánh sáng ban sự sống”.

 

Phúc Âm: Lc 11, 29-32

“Không ban cho dòng giống này điềm lạ nào ngoài điềm lạ của tiên tri Giona”.

Tin Mừng Chúa Giê-su Ki-tô theo Thánh Lu-ca.

Khi ấy, thấy dân chúng từng đoàn lũ tụ tập lại, Chúa Giê-su phán rằng: “Dòng giống này là dòng giống gian ác. Chúng đòi điềm lạ, nhưng sẽ không ban cho chúng điềm lạ nào, ngoài điềm lạ của tiên tri Giô-na. Vì Giô-na đã nên điềm lạ cho dân thành Ni-ni-vê thế nào, thì Con Người cũng sẽ là điềm lạ cho dòng giống này như vậy. Ðến ngày phán xét, nữ hoàng phương nam sẽ đứng lên tố cáo và lên án dòng giống này, vì bà đã từ tận cùng trái đất mà đến nghe sự khôn ngoan của Sa-lô-môn. Nhưng ở đây còn có người hơn Sa-lô-môn. Dân thành Ni-ni-vê cũng sẽ đứng lên tố cáo và lên án dòng giống này, vì họ đã sám hối theo lời Giô-na giảng, nhưng ở đây còn có người hơn Giô-na nữa”.

Ðó là lời Chúa.

 

 

Chú giải về Giô-na 3,1-10

Giô-na, có lẽ không phải là một nhân vật lịch sử, tuy nhiên lại là một trong những nhân vật hấp dẫn nhất trong Kinh Thánh. Mặc dù ông được liệt kê trong số các Tiểu Tiên Tri, sách của ông giống một câu chuyện cảnh báo hơn là lời tiên tri theo nghĩa chặt chẽ. Có một sự hài hước ngầm xuyên suốt toàn bộ sách Giô-na mà người ta không thường thấy trong Cựu Ước. Sách này cũng cho thấy sự mềm mỏng hơn trong thái độ của người Do Thái đối với dân ngoại. Họ không hoàn toàn nằm ngoài lòng thương xót và nhân từ của Đức Chúa Trời.

Đức Chúa Trời yêu cầu Giô-na đi về phía đông để rao giảng cho dân ngoại ở Ni-ni-ve, thủ đô của Assyria, được mô tả là rất lớn đến nỗi phải mất ba ngày mới đi hết được. Các cuộc khai quật khảo cổ cho thấy rằng thành phố Ni-ni-ve sau này có chu vi khoảng 13 km, hoặc một khu vực lớn hơn bao gồm một quần thể bốn thành phố (‘Ni-ni-ve Đại’) có chu vi khoảng 100 km. Tuy nhiên, chúng ta không đang bàn về một tài liệu lịch sử và ý tưởng đơn giản là nói rằng đó là một thành phố lớn với rất nhiều người—tất cả đều là những người không tin vào Đức Chúa Trời chân thật.

Tuy nhiên, chúng ta thấy trong chương 1, thay vì làm theo lời Chúa, Giô-na lên thuyền và đi về phía tây—theo hướng ngược lại. Ông không thể tin rằng Chúa có thể tỏ lòng thương xót đối với những người ngoại đạo độc ác như vậy. Sau một cơn bão lớn đe dọa nhấn chìm con tàu và tất cả mọi người trên tàu, thủy thủ đoàn nhận ra rằng Giô-na, vì không tuân theo mệnh lệnh của Chúa, là nguyên nhân gây ra mọi rắc rối của họ. Vì vậy, ông bị ném xuống biển một cách không thương tiếc và ngay lập tức bị một con cá khổng lồ (theo truyền thống là cá voi) nuốt chửng. Ngay cả con cá voi cũng không đặc biệt thích sự hiện diện của Giô-na và, sau ba ngày, đã nhả ông lên bờ (xem chương 2).

Trong bài đọc hôm nay, Giô-na cuối cùng cũng chấp nhận thông điệp rằng Chúa nghiêm túc và ông miễn cưỡng đi rao giảng cho dân chúng Niniveh, một thành phố đồng nghĩa với ngoại giáo và thờ thần tượng. Ông đe dọa thành phố sẽ bị hủy diệt nếu dân chúng không thay đổi lối sống:

Bốn mươi ngày nữa, Ni-ni-ve sẽ bị lật đổ!

Con số 40 ngày gợi nhớ đến trận Đại hồng thủy, sự trừng phạt của Chúa dành cho một thế giới gian ác, kéo dài 40 ngày, hoặc 40 năm dân Ít-ra-en lang thang trong sa mạc. Cụm từ tiếng Do Thái cho “bị lật đổ” cũng là tiếng vọng của việc “lật đổ” các thành phố gian ác Sô-đôm và Gô-mô-ra bởi một hành động đặc biệt của Chúa.

Trước sự ngạc nhiên lớn của Giô-na, lời kêu gọi sám hối của ông đã nhận được sự đáp lại ngay lập tức:

Và dân thành Ni-ni-ve tin Chúa; họ tuyên bố ăn chay, và mọi người, lớn nhỏ, đều mặc áo vải gai.

Trong bài Phúc Âm hôm nay, Chúa Giê-su đề cập đến sự hoán cải bất ngờ này và so sánh nó với những người Do Thái từ chối tin vào Ngài.

Từ người lớn nhất đến người nhỏ nhất, công dân Ni-ni-ve bắt đầu ăn chay và mặc áo vải gai sám hối. Ngay cả nhà vua cũng vậy:

…đứng dậy khỏi ngai vàng, cởi áo choàng, khoác áo vải gai và ngồi trong tro bụi.

Ngay cả động vật cũng không được cho ăn. Việc bao gồm cả gia súc là điều bất thường, nhưng thể hiện sự khẩn thiết mà người dân Ni-ni-vê tìm kiếm lòng thương xót của Chúa. Ngay cả khi đó, sự tha thứ dường như quá khó để hy vọng:

Ai biết được? Chúa có thể thương xót và thay đổi ý định; Ngài có thể nguôi cơn giận dữ, để chúng ta không bị diệt vong.

Kết quả là Chúa quả thật đã nhìn đến những nỗ lực thay đổi lối sống của họ với lòng nhân từ và đã thương xót. Hình phạt đe dọa cho sự gian ác của họ đã không được thi hành. Rõ ràng, những người ngoại đạo ăn năn cũng là đối tượng của tình yêu thương và sự tha thứ của Chúa.

Ý nghĩa cốt lõi của câu chuyện này dường như là, trái ngược với niềm tin truyền thống của người Do Thái (mà chính Giô-na là một ví dụ), những người ngoại đạo “gian ác” có thể đáp lại lời kêu gọi của Chúa và thay đổi lối sống của họ. Đây là sự báo trước về những gì sẽ xảy ra trong Giáo hội sơ khai, nơi những người Do Thái theo đạo Ki tô đầu tiên dần dần nhận ra rằng lời kêu gọi của phúc âm được mở rộng đến mọi người ở khắp mọi nơi.

Đối với chúng ta, trong Mùa Chay này, đó là lời nhắc nhở về nhu cầu sám hối, cả về nghĩa thành tâm hối tiếc những điều sai trái đã làm và những điều tốt lành đã không làm được, và để suy ngẫm về cách làm sao để cuộc sống của chúng ta phù hợp hơn với lời kêu gọi của Tin Mừng. Đây cũng là thời gian để suy ngẫm về thái độ của chúng ta đối với những người không phải là Công giáo, không phải là Kitô hữu hoặc những người đã rời bỏ Kitô giáo. Chính Chúa Giêsu đã nói rằng chúng ta sẽ ngạc nhiên trước số lượng và loại người sẽ bước vào Nước Trời của Ngài. Chúng ta hãy chắc chắn rằng mình sẽ nằm trong số đó. Mùa Chay là thời gian để chuẩn bị đúng đắn.

 

Chú giải về Lu-ca 11,29-32

Bài đọc hôm nay nói về việc sám hối tội lỗi và chúng được liên kết bởi tên của Giô-na.

Trong Phúc Âm Mác-cô, đám đông thường được miêu tả là nhận biết sự hiện diện của Đức Chúa Trời nơi Chúa Giê-su rõ hơn các thầy dạy luật và người Pha-ri-sêu. Tuy nhiên, trong Phúc Âm Lu-ca, đôi khi họ được miêu tả là những người tò mò muốn xem các dấu lạ và phép lạ, nhưng không thực sự cam kết đi theo Chúa Giê-su.

Vì vậy, hôm nay chúng ta được kể rằng “đám đông càng ngày càng đông” và Chúa Giê-su đã nói chuyện với họ. Nhưng những gì Ngài nói không mấy dễ nghe:

Thế hệ này là một thế hệ gian ác; nó đòi một dấu lạ, nhưng sẽ không có dấu lạ nào được ban cho nó ngoại trừ dấu lạ của Giô-na.

Giống như Giô-na, Chúa Giê-su là lời kêu gọi ăn năn và hoán cải triệt để. Và Chúa Giê-su ngụ ý rằng nhiều người nghe Ngài chưa sẵn sàng hoặc không muốn nghe lời kêu gọi đó. Họ không cần thêm dấu lạ nào nữa—Chúa Giê-su đã ban cho họ rất nhiều dấu lạ qua việc giảng dạy và chữa bệnh của Ngài.

Vào ngày phán xét, họ, dân được Chúa chọn, sẽ ngạc nhiên khi thấy:

Nữ hoàng phương Nam sẽ đứng lên cùng với dân của thế hệ này trong ngày phán xét và lên án họ, bởi vì bà đã đến từ tận cùng trái đất để lắng nghe sự khôn ngoan của Solomon, và quả thật, có điều gì đó vĩ đại hơn Solomon ở đây!

Cũng như vậy:

Dân thành Nineveh sẽ đứng lên cùng với thế hệ này trong ngày phán xét và lên án nó, bởi vì họ đã ăn năn khi nghe lời rao giảng của Giô-na, và quả thật, có điều gì đó vĩ đại hơn Giô-na ở đây!

Chúa Giê-su vượt trội hơn cả Solomon lẫn Giô-na!

Chúng ta, những người tự xưng là dân của Chúa, cũng có thể ngạc nhiên khi thấy ai sẽ được gọi về phía Chúa trong ngày phán xét bởi vì họ đã nghe và làm theo lời Chúa theo khả năng của mình. Câu hỏi đặt ra là, chúng ta sẽ ở đâu vào ngày đó? Thomas à Kempis, tác giả của luận thuyết nổi tiếng thời trung cổ "Sự bắt chước Chúa Kitô", đã đặt ra chính câu hỏi đó. Ông lo lắng liệu mình có kiên trì phục vụ Chúa Kitô đến cuối đời hay không. Ông nói rằng ông đã nhận được câu trả lời cho lời cầu nguyện của mình:

Hãy làm ngay bây giờ những gì con muốn được làm lúc đó, và con sẽ không còn gì phải lo lắng nữa.

Tôi sẽ ở đâu vào Ngày Phán Xét? Câu trả lời cho câu hỏi đó có thể do chính tôi quyết định ngay hôm nay và mỗi ngày kể từ bây giờ.

 

https://livingspace.sacredspace.ie/l1014g/

 

 

Suy Niệm: Nhạy bén với dấu chỉ

Chúa Giêsu khen nữ hoàng Saba và dân thành Ni-ni-vê. Họ có những phẩm chất của Tin Mừng.

Nhạy bén. Họ nhạy bén lắng nghe. Từ Sa-ba xa xôi mà nữ hoàng cũng nghe được tiếng tăm Sa-lo-mon. Dù đang phạm tội, dân thành Ni-ni-vê cũng nghe được tiếng Gio-na. Họ nhạy bén đón nhận. Họ lắng nghe chăm chú. Họ đón nhận, Họ để sứ điệp đụng chạm bản thân, thấm nhập tâm hồn. Họ nhạy bén hành động: đón nhận rồi họ hành động tức khắc. Nữ hoàng rong buồm ra đi, dân Ni-ni-vê cải đổi đời sống.

Khiêm nhường. Họ nhạy bén vì họ rất khiêm nhường. Nữ hoàng biết mình kém hiểu biết nên khao khát nghe sự khôn ngoan của Sa-lo-mon; dân Ni-ni-vê biết mình tội lỗi nên đã hối cải theo lời khuyên của Gio-na.

Thành tâm. Khiêm nhường vì thành tâm, khao khát điều tốt. Khi biết điều hay lẽ phải lập tức tuân hành. Những người thời Chúa Giê-su không được như thế.

Người thời Gio-na đã nghe lời ông. Người thời Chúa Giê-su không nghe lời Chúa. Dù Chúa trổi vượt hơn Gio-na về tất cả. Gio-na được Thiên Chúa sai đến. Chúa Giê-su chính là Thiên Chúa đích thân đến. Gio-na miễn cưỡng đến Ni-ni-vê. Chúa Giê-su tự nguyện xuống trần. Gio-na ở trong bụng cá ba ngày nhưng không chết. Chúa Giê-su chịu vùi chôn trong lòng đất vì đã chết thật. Gio-na không tự mình sống lại. Chúa chiến thắng thần chết và sống lại hiển vinh.

Nữ hoàng Sa-ba ngưỡng mộ sự khôn ngoan của Sa-lo-mon. Người thời Chúa Giê-su không hiểu sự khôn ngoan của Chúa Giê-su. Dù Chúa Giê-su trổi vượt Sa-lo-mon muôn ngàn lần. Sa-lo-mon được Thiên Chúa ban sự khôn ngoan. Chúa Giê-su là Ngôi Lời, là chính sự khôn ngoan của Thiên Chúa. Sa-lo-mon chỉ là sự khôn ngoan của trần gian. Chúa Giê-su là sự khôn ngoan của Nước Trời. Sự khôn ngoan của thập giá. Sự khôn ngoan của tình yêu. Sự khôn ngoan dẫn ta đến sự sống đời đời.

Mùa Chay là mùa rèn luyện tâm hồn nhạy bén. Để nhận được những tín hiệu Chúa gửi. Để sứ điệp của Chúa thấm sâu vào tâm hồn. Biến thành hành động tức khắc và cụ thể.

(TGM Giuse Ngô Quang Kiệt)