Đức Thánh Cha Lêô XIV chính thức viếng thăm Cộng hoà Angola, ngày 18.04.2026. (ANSA)
Bầu khí Giáo hội Angola trong những ngày chào đón Đức
Thánh Cha Lêô XIV viếng thăm
Sau Algeria và Camerun, chặng dừng chân tiếp theo của hành
trình tông du đầu tiên của Đức Thánh Cha Lêô XIV tại Châu Phi chính là Angola –
một quốc gia giàu tài nguyên nhưng cũng còn mang đậm dấu ấn của vết thương lịch
sử. Từ thủ đô Luanda đến vùng mỏ Saurimo, từ Đền Thánh Mama Muxima linh thiêng
đến những góc phố nghèo, một bầu khí “đức tin, hiệp thông và hy vọng” đang lan
tỏa, hứa hẹn mang lại một bước ngoặt đổi mới cho cả Giáo hội và đất nước
Angola.
Vatican News
Một niềm mong chờ lịch sử sau gần hai thập kỷ
Angola không phải là vùng đất xa lạ với các vị đại diện Chúa
Kitô. Tuy nhiên, chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha Lêô XIV diễn ra từ ngày 18
đến 21 tháng 4 năm 2026 mang một ý nghĩa đặc biệt. Đây là lần thứ ba trong gần
bốn thập kỷ, một vị Giáo hoàng đặt chân đến quốc gia Nam Phi này, sau dấu chân
của Đức Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II (năm 1992) và Đức Giáo hoàng Bênêđíctô
XVI (năm 2009).
Nghi thức chào đón Đức
Thánh Cha Lêô XIV tại Sân bay quốc tế Luanda, Angola, ngày 18.04.2026.
(ANSA)
Dù cuộc nội chiến đã kết thúc 24 năm, nhưng những dư chấn của
nó vẫn còn hiện hữu trong sự phân mảnh xã hội và nghèo đói tại quốc gia Nam Phi
này.
“Đức tin, Hiệp thông và Hy vọng” cho Giáo hội và đất nước
Angola là những từ đầu tiên được đọc thấy trên trang web của Hội đồng Giám mục
Angola trước thềm chuyến thăm của Đức Thánh Cha Lêô XIV.
Theo ghi nhận của các trang báo địa phương, sự nhiệt huyết
có thể cảm nhận rõ rệt không chỉ trong các giáo xứ mà còn tại nơi làm việc,
trên những chuyến xe buýt công cộng và ngoài các khu chợ. Tại thủ đô Luanda,
hình ảnh Đức Giáo hoàng Lêô XIV được in trên áo thun, mũ, ô và các vật phẩm
thánh tràn ngập các khu chợ tôn giáo. Việc dọn dẹp vệ sinh, các tuyến đường bị
phong tỏa và các biện pháp an ninh nghiêm ngặt bất thường cho thấy Luanda đang
chuẩn bị cho một sự kiện tầm cỡ. Ngay cả những người theo các tôn giáo
khác như Hồi giáo, Tin lành và những người theo chủ nghĩa thế tục cũng chào đón
sự kiện này với niềm vui, xem đây là một dấu hiệu tốt lành.
Đức Thánh Cha Lêô XIV
chào người dân Angola trên đường di chuyển về Dinh Tổng thống của Angola, ngày
10.04.2026. (@Vatican Media)
Qua đó, sứ mạng Công giáo do Hội đồng Giám mục Angola dẫn dắt
càng được đổi mới và củng cố – đơn cử như việc tổ chức Đại hội toàn quốc về Hòa
bình và Hòa giải vào tháng 11 năm ngoái. Đại hội đã kết thúc bằng một buổi lễ đại
kết và việc soạn thảo “Sổ tay cam kết quốc gia”, được ký kết bởi các đại diện
giáo hội, chính trị và xã hội dân sự. Theo lời của thư ký Đại hội, Linh mục
Celestino Epalanga, sự kiện này là “một ví dụ về sự thống nhất trong đa dạng và
sự hòa giải, góp phần cải thiện hơn nữa tinh thần đón nhận và hòa nhập của quốc
gia”.
Một trong những lý do dẫn đến sự đồng thuận lớn đến như vậy
là bởi vì tại Angola, cộng đồng Công giáo chiếm khoảng 40-55% dân số không chỉ
là một định chế tôn giáo; đó là một “điểm tham chiếu” đạo đức, một thực thể đã
đồng hành cùng dân tộc qua những thăng trầm đau thương nhất của cuộc nội chiến
kéo dài 27 năm (1975-2002). Như lời Đức Tổng Giám mục José Manuel Imbamba, Chủ
tịch Hội đồng Giám mục Angola đã khẳng định: “Đức Thánh Cha sẽ tìm thấy
một Giáo hội trưởng thành, trẻ trung, vui tươi và đầy tinh thần truyền giáo”.
Tuy nhiên, niềm vui đón tiếp không làm người ta quên đi thực
tại của một xã hội còn bị phân mảnh. Đức Giám mục Belmiro Tchissengueti của
Giáo phận Cabinda đã thẳng thắn bày tỏ: “Hòa bình không thể tách rời khỏi việc
giảm thiểu nạn đói và bất công. Sự hiện diện của Giáo hoàng được kỳ vọng sẽ là
một ‘cú hích’ thức tỉnh lương tâm các nhà cầm quyền trước bi kịch di cư của giới
trẻ và sự nghèo nàn hóa cấu trúc xã hội”.
Lịch trình mang đậm dấu ấn mục vụ và xã hội
Chương trình viếng thăm của Đức Thánh Cha tại Angola được
thiết kế mang tính toàn diện, chạm đến mọi tầng lớp xã hội và khẳng định sự đồng
hành của Giáo hội với vận mệnh dân tộc Angola.
Đức Thánh Cha Lêô XIV
thăm Tổng thống João Lourenço của nước Cộng hoà Angola, ngày 18.04.2026.
(@Vatican Media)
Vào ngày 18/4, ngày đầu tiên đặt chân đến Angola, Đức Thánh
Cha đã gặp gỡ Tổng thống João Lourenço cùng giới chức chính quyền, xã hội dân sự
và ngoại giao đoàn. Đây không chỉ là nghi lễ ngoại giao thuần túy mà còn là sự
tái khẳng định mạnh mẽ "Thỏa thuận khung" năm 2019 giữa Tòa Thánh và
Angola. Bản thỏa thuận này là cột mốc lịch sử đánh dấu việc Nhà nước chính thức
công nhận tư cách pháp nhân công của Giáo hội và các cơ sở trực thuộc; xác nhận
quyền tự do thực hiện sứ mạng tông đồ và ghi nhận đóng góp của Giáo hội trong
các lĩnh vực giáo dục, y tế và từ thiện; cũng như tạo nền tảng pháp lý công nhận
hôn nhân Công giáo, thúc đẩy sự hợp tác nhằm củng cố các giá trị gia đình truyền
thống và lợi ích chung.
Vào ngày 19/4, Đức Thánh Cha sẽ chủ sự Thánh lễ tại Kilimba
– thành phố vệ tinh trẻ trung – biểu tượng cho sự hồi sinh hậu chiến của
Angola. Việc lựa chọn địa điểm gần một bệnh viện công đang xây dựng đã gửi đi
thông điệp rõ ràng về ưu tiên của Đức Thánh Cha: Y tế và Giáo dục là trọng tâm
của phát triển. Tại Đền Thánh Mama Muxima – nơi được coi là “Trái tim của
Angola”, Đức Thánh Cha sẽ dành những giây phút cầu nguyện với Kinh Mân Côi cùng
các tín hữu để phó thác vận mệnh đất nước Angola và lời cầu nguyện hòa bình cho
sự bảo trợ của Mẹ Maria.
Thứ Hai, ngày 20/4, chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha sẽ
tiếp tục tại Saurimo – một vùng đất đầy nghịch lý: giàu tài nguyên kim cương
nhưng lại nghèo về hạ tầng. “Sự hiện diện của Người kế vị Thánh Phêrô tại
Saurimo được kỳ vọng sẽ mang lại thông điệp mạnh mẽ về công bằng xã hội, kêu gọi
sự phân phối tài nguyên bình đẳng và bày tỏ sự quan tâm đặc biệt đến những cộng
đồng đang đứng bên lề sự phát triển".
Đức Thánh Cha Lêô XIV
gặp gỡ chính quyền, xã hội dân sự và ngoại giao đoàn, Angola, ngày 18.04.2026.
Giữa bầu khí hân hoan, Hiệp hội Truyền thông Công giáo Thế
giới khu vực Châu Phi (SIGNIS Africa) đã lên tiếng khẳng định tầm quan trọng của
chuyến tông du này. Linh mục Walter Chikwendu Ihejirika, chủ tịch Hiệp hội, nhận
định rằng hành trình của Đức Thánh Cha Lêô XIV thể hiện mối “quan tâm mục vụ
sâu sắc” đối với Phi châu. “Các chủ đề trong thông điệp của Ngài, xoay quanh
hòa bình, di cư, môi trường, giới trẻ và gia đình, đã chạm đến những lĩnh vực
quan trọng mà lục địa đang quan tâm.”
Trong bối cảnh có những luồng ý kiến chỉ trích từ phía chính
trường quốc tế, các thành viên Hiệp hội đã bày tỏ sự đoàn kết hiếu thảo với vị
Cha chung. Họ tin tưởng mạnh mẽ rằng “lời kêu gọi của Đức Giáo hoàng Lêô XIV về
việc kiềm chế sử dụng sức mạnh quân sự, tầm quan trọng của đối thoại chân thành
và sự chung sống hòa bình giữa các dân tộc là hoàn toàn phù hợp với trọng trách
của Ngài là đại diện của Chúa Giêsu Kitô và là người kế vị Thánh Phêrô”. “Cùng
với Đức Thánh Cha, chúng tôi giữ vững những nguyên tắc này như những giá trị cốt
lõi thúc đẩy các hoạt động truyền thông của mình. Chúng tôi hiệp ý cầu nguyện
cùng Đức Thánh Cha cho một chuyến thăm mục vụ thành công, cũng như bày tỏ sự
đoàn kết hiếu thảo của chúng tôi trước những cuộc tấn công chính trị thiếu tôn
trọng”.
Những thách thức hậu cần và sự hiệp nhất dân tộc
Để chuẩn bị cho chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha Lêô XIV,
một “bộ máy khổng lồ” bao gồm cả Nhà nước và Giáo hội Angola đã được vận hành hết
sức tích cực. Đây không chỉ là một sự kiện tôn giáo, mà còn là một bài kiểm tra
về năng lực tổ chức và tinh thần đoàn kết quốc gia của Angola sau nhiều thập kỷ
biến động.
Các tín hữu chờ đợi Đức
Thánh Cha Lêô XIV bên ngoài Sân bay Luanda, Angola, ngày 18.04.2026.
(AFP or licensors)
Linh mục Fernando Matapalo, người chịu trách nhiệm chính về
mảng giao thông và hậu cần chia sẻ những nỗ lực không ngừng nghỉ để kết nối các
nguồn lực của Giáo hội với các cơ quan chính phủ nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối
về an ninh, thông suốt về vận tải và kịp thời về y tế.
Sự đồng lòng này được thể hiện qua một quyết định hành chính
mạnh mẽ: Chính phủ Angola đã chính thức ban bố lệnh tạm dừng các hoạt động lao
động trong hai ngày 20 và 21 tháng 4 nhằm tạo điều kiện tối đa cho mọi tầng lớp
nhân dân, không phân biệt tôn giáo, có thể tham gia vào sự kiện lịch sử này.
Các phương tiện truyền thông quốc gia cũng liên tục tiếp sóng, nhắc nhở người
dân rằng đây là một “sự kiện mang tính lịch sử” ghi dấu lần thứ ba một vị Giáo
hoàng đến thăm đất nước trong gần bốn mươi năm qua.
Dù Kilamba và Saurimo có dân số chưa đến 50.000 người mỗi
nơi, nhưng dự kiến các Thánh lễ của Đức Giáo hoàng sẽ thu hút hàng ngàn người từ
khắp nơi đổ về. Các cơ quan y tế bày tỏ sự tự tin trong việc kiểm soát tình
hình. Tuy nhiên, sự kết hợp của các yếu tố rủi ro như nhiệt độ cao và những
chuyến đi dài kiệt sức từ các tỉnh xa khiến các lực lượng y tế phải đối mặt với
thách thức lớn. An ninh chung cũng là một vấn đề: sự hưng phấn thái quá và giao
thông hỗn loạn có thể gây ra những xáo trộn đòi hỏi sự can thiệp của cảnh sát.
Các tình nguyện viên
giúp ổn định trật tự cho việc chào đón Đức Thánh Cha Lêô XIV tại Angola, ngày
18.04.2026. (AFP or licensors)
Trong bối cảnh đó, vai trò của những tình nguyện viên trở
nên quan trọng và được phát huy cao độ. Hình ảnh những chủng sinh như anh João
Kambala, người được điều động từ Luanda đến Kwanza-Norte chỉ để điều phối các
chuyến xe, là minh chứng sống động cho tinh thần phục vụ. Tại giáo xứ Kilamba,
cha Fila Cassule đã kêu gọi giáo dân có mặt ít nhất năm tiếng trước khi Thánh lễ
bắt đầu để đảm bảo trật tự. Chính tinh thần hy sinh, sự dấn thân không quản ngại
khó khăn của mọi tín hữu và các tình nguyện viên đã biến những thách thức về hạ
tầng thành “cơ hội để thực hành đức ái” và minh chứng cho một Giáo hội Angola
đang trưởng thành.
Kỳ vọng vào một cuộc canh tân toàn diện
Khi nhìn vào bầu khí tại Angola những ngày này, người ta thấy
hiện rõ ba tầng kỳ vọng mang tính bước ngoặt. Trước hết, về mặt tôn giáo, chuyến
tông du của Đức Thánh Cha được mong đợi sẽ mang đến một cuộc canh tân mạnh mẽ
cho công cuộc loan báo Tin Mừng, giúp tăng cường đời sống đức tin thông qua việc
thúc đẩy bí tích hôn nhân và thổi bùng ngọn lửa cho các sứ mệnh truyền giáo tại
vùng nông thôn. Song song đó, về phương diện xã hội, đây là đòn bẩy thúc đẩy mạnh
mẽ vai trò của giáo dục Công giáo, vốn là nơi then chốt trong việc đào tạo đạo
đức và nhân bản cho thế hệ tương lai của đất nước. Cuối cùng, về mặt chính trị,
sự hiện diện của Đức Thánh Cha được kỳ vọng sẽ góp phần củng cố sự hòa hợp dân
tộc và thúc đẩy công bằng xã hội, đặc biệt là trong việc giải quyết những bất cập
tại các vùng giàu tài nguyên nhưng còn nhiều khó khăn như Cabinda và Lunda-Sul.
Giáo dân Marcellina J.
Monteiro bày tỏ niềm vui khi Đức Thánh Cha Lêô XIV viếng thăm Angola.
Chuyến tông du của Đức Giáo hoàng Lêô XIV không chỉ là một sự
kiện tôn giáo lớn, mà còn là một liều thuốc tinh thần cho một dân tộc đang nỗ lực
đứng dậy sau bao năm nội chiến. Ước mong rằng, sau khi Ngài rời đi, những hạt
giống hòa bình và công bằng sẽ nảy mầm trên mảnh đất giàu kim cương và dầu mỏ
này, để mỗi người dân Angola đều được hưởng phúc lành của sự thịnh vượng và tự
do đích thực trong tình huynh đệ Kitô giáo.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét