25.05.2026: ĐỨC TRINH NỮ MARIA MẸ HỘI THÁNH - Lễ Nhớ

 25/05/2026

 Đức Trinh Nữ Maria Mẹ Hội Thánh.

 Lễ nhớ

 

Bài đọc I: St 3,9-15.20

 “Mẹ của toàn thể chúng sinh”

Bài trích sách Sáng thế

Sau khi Ađam ăn trái cấm, Chúa là Thiên Chúa đã gọi ông và nói cùng ông rằng: “Ngươi ở đâu vậy?” Ông thưa: “Con nghe tiếng Ngài trong vườn, nhưng con sợ hãi, vì con trần truồng và con ẩn núp”. Chúa hỏi ông: “Ai đã cho ngươi biết ngươi đang trần truồng? Có phải tại ngươi đã ăn trái cây mà Ta cấm ngươi ăn không?” Ađam thưa: “Người phụ nữ mà Ngài đã cho làm bạn với con, chính bà ấy đã cho con trái cây và con đã ăn”.Chúa là Thiên Chúa nói cùng người phụ nữ rằng: “Tại sao ngươi làm điều đó?” Người phụ nữ thưa: “Con rắn đã lừa dối con, và con đã ăn”. Chúa là Thiên Chúa phán cùng con rắn rằng: “Bởi vì mi đã làm điều đó, mi là thứ bị chúc dữ giữa mọi súc vật và thú hoang! Mi sẽ bò bằng bụng và sẽ ăn bụi đất suốt đời mi. Ta sẽ đặt mối thù giữa mi và người phụ nữ, giữa miêu duệ mi và miêu duệ Bà, người miêu duệ này sẽ đạp đầu mi, còn mi sẽ cắn gót chân người”. Rồi Ađam đặt tên cho vợ mình là Evà, vì bà là mẹ của chúng sinh.

Đó là Lời Chúa.

 

Hoặc: Cv 1,12-14

“Các Tông đồ đồng tâm kiên trì cầu nguyện cùng với Đức Maria, mẹ của Chúa Giêsu”

Bài trích sách Công vụ Tông đồ

Sau khi Chúa Giêsu lên trời, các Tông đồ rời núi Cây Dầu trở về Giêrusalem, núi này ở gần Giêrusalem, chỉ cách một quãng đường được đi trong ngày sabbat. Sau khi trở về thành, các ông lên phòng trên lầu. Hiện diện tại đây có các ông Phêrô, Gioan, Giacôbê, Anrê, Philipphê, Tôma, Bartôlômêô, Matthêu, Giacôbê con ông Alphê, Simon nhiệt thành, và Giuđa con ông Giacôbê. Mọi người đều đồng tâm kiên trì cầu nguyện, cùng với mấy người phụ nữ, với bà Maria, mẹ của Chúa Giêsu, và các anh em Người.

Đó là Lời Chúa.

 

Đáp ca: Tv 86 (87) 1-2.3 và 5.6-7

Đáp: Hỡi thành đô của Thiên Chúa, mọi người truyền tụng những điều hiển hách về thành.

Xướng: Nền móng Sion được đặt trên núi thánh, Chúa yêu chuộng cửa thành hơn mọi nơi cư ngụ của nhà Giacob. Hỡi thành đô của Thiên Chúa. Mọi người truyền tụng những điều hiển hách về thành.

Xướng: Nói đến Sion, thiên hạ bảo: “Tại đó, người người đã sinh ra, chính Đấng Tối Cao củng cố thành”.

Xướng: Thiên Chúa ghi vào sổ bộ các dân: “Kẻ này người nọ đã sinh ra tại đó”, và họ múa nhảy hát ca: “Mọi nguồn mạch của tôi ở nơi thành”.

 

Alleluia

Alleluia! Alleluia! Kính chào Đức Trinh Nữ diễm phúc, Mẹ đã hạ sinh Chúa Giêsu. Kính chào Mẹ Hội Thánh, Mẹ là Đấng giữ gìn trong chúng conThần Khí của Thánh Tử Giêsu Kitô

 

Phúc Âm: Ga 19, 25-27

Này là Con Bà. Này là Mẹ con.

Tin Mừng Chúa Giêsu Kitô theo thánh Gioan

Khi ấy, đứng gần thập giá Chúa Giêsu, có mẹ Người, cùng với chị mẹ Người là bà Maria, vợ ông Clêôpas và Maria Mađalêna. Khi thấy mẹ và bên cạnh có môn đệ Người yêu, Chúa Giêsu nói với mẹ rằng: “Thưa Bà, này là Con Bà”. Rồi Người nói với môn đệ: “Này là Mẹ con”. Và từ giờ đó môn đệ đã đón bà về nhà mình.

Đó là Lời Chúa.

 

 

Chú giải về Sáng thế 3,9-15.20; Gioan 19,25-34

Lễ nhớ Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ của Giáo Hội, được Đức Giáo Hoàng Phanxicô thiết lập như một lễ nghi phụng vụ mới vào năm 2018. Lễ nhớ này diễn ra vào thứ Hai sau Lễ Ngũ Tuần, một lễ tượng trưng cho sự khai sinh của Giáo Hội nhờ hành động của Chúa Thánh Thần. Đức Maria, vốn đã được công nhận là người sinh ra Chúa Kitô, Đấng Cứu Chuộc của chúng ta, nay được công nhận là một phần của các sự kiện khai sinh ra Giáo Hội. Đức Maria là Mẹ Thiên Chúa, nhưng cũng là Mẹ của Giáo Hội và sự nhấn mạnh của hai vai trò này không giống nhau. Các bài đọc được chọn cho ngày lễ này trình bày hai hình ảnh về việc ban sự sống: một hình ảnh liên quan đến sự lừa dối (Ê-va) và hình ảnh kia không hề có sự lừa dối nào về rủi ro liên quan (Đức Maria).

 

Tổ tiên đầu tiên của chúng ta

Những chương đầu tiên của sách Sáng thế ký tạo thành một phần của văn học Kinh Thánh được gọi là ‘truyện sáng tạo’ hoặc ‘truyện nguồn gốc’, đôi khi được chia sẻ một phần với các nền văn hóa cổ đại xung quanh các câu chuyện Kinh Thánh. Tuy nhiên, trong bối cảnh sáng tạo này, một cuộc thẩm vấn kỳ lạ diễn ra trong vườn Ê-đen giữa Thiên Chúa và tổ phụ đầu tiên của chúng ta, A-đam và Ê-va. Cuộc thẩm vấn trong bài đọc thứ nhất hôm nay gợi nhớ đến kho tàng văn bản Kinh Thánh được gọi là “văn học khôn ngoan”. Sự khôn ngoan trong Kinh Thánh mời gọi chúng ta đặt câu hỏi về ý nghĩa của sự tồn tại và cách sống hòa thuận với người khác trong xã hội. Nó cũng cung cấp cơ hội để chú ý đến những câu trả lời, nếu có, được đưa ra.

 

Trong Bài đọc thứ nhất, Thiên Chúa trở lại để tận hưởng công trình sáng tạo của chính Ngài, ngoại trừ việc tổ phụ đầu tiên của chúng ta không còn ở đó nữa. Ba câu hỏi được đặt ra cho người đàn ông và một câu hỏi dành cho người phụ nữ, tất cả đều diễn ra sau khi cả hai đã ăn trái cây cấm:

• Ngươi đang ở đâu?

• Ai đã nói với ngươi rằng ngươi trần truồng?

• Ngươi đã ăn trái cây mà ta đã cấm ngươi không được ăn chưa?

• Ngươi đã làm gì vậy?

Câu hỏi cuối cùng dành cho người phụ nữ rất đáng chú ý, nhưng không hơn gì câu trả lời nhanh trí và đơn giản của bà.

 Con rắn đã lừa tôi, và tôi đã ăn.

Câu trả lời của bà sâu sắc hơn nhiều so với cách hiểu hời hợt. Bà đang phần nào thách thức Chúa bằng chính tạo vật của Ngài. Rốt cuộc thì đây là kế hoạch gì? Loại thí nghiệm nào đang diễn ra trong cái gọi là thiên đường này? Vai trò của con rắn là loài xảo quyệt nhất trong tất cả các loài thú hoang dã và nó được Chúa đặt vào khu vườn cùng với tổ tiên đầu tiên của chúng ta. Chẳng có gì đáng ngạc nhiên khi người phụ nữ và người đàn ông bị lừa bởi loài thú hoang dã xảo quyệt nhất.

Tuy nhiên, những con người đầu tiên đã bất tuân. Họ đã mắc bẫy. Một phần của câu chuyện sáng tạo này khiến chúng ta suy ngẫm về nguồn gốc của sự lừa dối (tội lỗi) và sự khác biệt giữa việc là một con người được tạo ra theo hình ảnh và giống như Chúa, và một sinh vật hoang dã như con rắn. Chúng không giống nhau. Đoạn văn kết thúc bằng mô tả về Eva là mẹ của tất cả những người đang sống.

Vị trí của Đức Mẹ

Nếu suy ngẫm về vị trí thần học của Đức Mẹ trong ngày lễ Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội, chẳng hạn, bạn sẽ được khuyến khích chiêm nghiệm về Đức Mẹ như là Eva mới, người đã nghiền nát đầu con rắn. Đức Mẹ, không có tội lỗi, có thể giúp đỡ các tín hữu trong cuộc chiến chống lại các thế lực xảo quyệt của sự ác. Phúc Âm Luca dẫn dắt người đọc theo hướng đó:

Chào người được ơn! Chúa ở cùng người. (Luca 1,28)

Nhưng ngày lễ hôm nay đặt Đức Mẹ vào một vai trò độc đáo như là biểu tượng và là Mẹ của Giáo Hội. Phúc Âm không phải từ Luca, mà là từ Phúc Âm Gioan, với Đức Mẹ và những người phụ nữ khác dưới chân thập giá của Chúa Giêsu. Đây là một hình ảnh hoàn toàn khác biệt. Điều an ủi là nhận thấy tất cả những nhân vật nữ này đều tham gia tích cực như thế nào trong các bài đọc hôm nay. Không có sự thụ động, mà thay vào đó là sự sẵn lòng tham gia vào cuộc khổ nạn và cộng tác với kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa. Trong bối cảnh hôm nay, Đức Mẹ Maria là trung tâm của ơn cứu độ khi đứng cùng Con mình dưới chân thập tự giá, một cảnh tượng chỉ được đề cập trong Phúc Âm Gioan. Hơn nữa, Mẹ đảm nhận vai trò người mẹ của môn đệ yêu dấu và có lẽ là của tất cả các môn đệ sau khi Chúa Giêsu qua đời:

Người nói với mẹ mình rằng: “Này người phụ nữ, đây là con của bà.” Rồi Người nói với môn đệ rằng: “Đây là mẹ của con.” Và từ giờ đó, môn đệ đã đưa Mẹ về nhà mình.

Nếu Eva trở thành mẹ của tất cả những người đang sống, bất chấp sự lừa dối và gian trá trong sự sa ngã của bà cùng với Adam, thì Đức Mẹ Maria trở thành mẹ của toàn thể Giáo Hội, những người đang sống một đời sống mới được đánh dấu bởi cái chết và sự phục sinh của Con mình. Tuy nhiên, sự ra đời của Giáo Hội không diễn ra mà không bị ảnh hưởng bởi thực tế của sự hỗn loạn, cái ác và sự đau khổ. Mặc dù trong truyền thống Kitô giáo, Đức Mẹ Maria không có tội, nhưng Mẹ phải đối mặt với tất cả những đau khổ mà nhân loại phải chịu đựng trong mọi thời đại. Mẹ đến với thập tự giá và an ủi tất cả các môn đệ sau đó, những người sẽ phải đối mặt với những nơi mà tội lỗi và cái chết ngự trị. Giống như người môn đệ yêu dấu, chúng ta có thể đón Đức Mẹ vào nhà mình và chiêm nghiệm kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa, không phải như những đứa trẻ mồ côi, mà như những người có một người mẹ trong đức tin.

 

https://livingspace.sacredspace.ie/mary-mother-of-the-church/

 

 

Đức Maria – Mẹ Giáo Hội

Bài Tin Mừng hôm nay xác nhận vai trò làm mẹ trong bình diện cứu độ của ân sủng đạt tới đỉnh cao, đó là lúc hy tế thập giá của Đức Kitô, cũng là mầu nhiệm vượt qua của Người, được hoàn tất.

Đọc kỹ đoạn tường thuật, thoạt đầu chỉ thấy đó là một sự lo lắng của Đức Giêsu dành cho mẹ mình, người mẹ mà Người để lại trong một nỗi đau khổ tận cùng. Thế nhưng, ý nghĩa bản tường thuật này có thể đi xa hơn vì hai lý do:

Thứ nhất “môn đệ thương mến” ở đây còn là một ẩn số, không chắc chắn là Gioan, theo các nhà Thánh Mẫu Học thì có thể là một biểu trưng (symbol): người được Chúa Giêsu yêu là nghe và tuân giữ Lời (x. Ga 14,21). Mặt khác, nếu trên thập giá, Đức Giêsu chỉ coi Gioan là một cá nhân, thì Đức Giêsu không phải lo, vì Gioan vẫn còn đầy đủ cha mẹ là ông bà Dê-bê-đê. Chính vì vậy, có thể hiểu hình ảnh “người môn đệ được Chúa yêu” là đại diện cho loài người nhận Đức Maria làm mẹ.

Thứ hai, trong thứ tự của lời trối, rõ ràng mang ý nghĩa Đức Giêsu chính thức đặt Đức Maria làm mẹ nhân loại hơn là một sự nhờ cậy “người môn đệ thương mến” nhận chăm sóc Đức Maria. Đức Giêsu nói với Đức Maria trước rồi nói với môn đệ sau. Theo lẽ thường nếu muốn gởi gắm Đức Maria cho “môn đệ thương mến” thì Đức Giêsu phải nói với “môn đệ thương mến” trước xem môn đệ có đồng ý không. Như vậy, nghĩa là Đức Giêsu trao cho Đức Maria một sứ mệnh là làm mẹ “môn đệ thương mến” đại diện cho các tín hữu, nghĩa là Đức Maria sẽ là Mẹ của chúng ta.

“Vai trò làm mẹ thật mới mẻ này” của Đức Maria, được thiết lập trong đức tin, là hoa trái của tình yêu “mới mẻ”, một tình yêu thấm sâu vào Mẹ dưới chân thập giá, qua việc Mẹ chia sẻ vào tình yêu cứu độ của Đức Kitô.

1. Giờ hiến tế: đặc trưng của sự hy sinh.

Việc Đức Giêsu ngỏ lời với Đức Maria dưới chân thập giá, đặt trong một hoàn cảnh hết sức rất long trọng được lồng trong cái chết của Đức Giêsu vào giờ Người được tôn vinh. Hôm nay, giờ Đức Giêsu đã đến, đó là “giờ” Người được tôn vinh vì Người đã vâng ý Cha mà chịu hiến tế hy sinh. Đức Maria được liên kết với giờ hiến tế này và trái tim Mẹ cũng chịu hiến tế như lời tiên báo của Simêon là “Một lưỡi gươm sẽ đâm thấu tâm hồn Mẹ” (x. Lc 2,35). Điều này cũng cho thấy Đức Maria là “thiếu nữ Sion” nên cuộc đời của Mẹ sẽ mang dấu ấn của số phận dân Người. Vì là Mẹ Đấng Messia, Đức Maria nằm trong cuộc chiến, chia sẻ mọi đau khổ với con mình. “Lưỡi gươm sẽ đâm thấu tâm hồn bà” gợi lên lưỡi gươm trong sách ngôn sứ Ezechiel 14,17, cắt đứt Israel, chỉ còn để lại một “số sót”. Lưỡi gươm nói lên sự đau khổ nội tâm của người mẹ, đau khổ ở đây là đau khổ của người mẹ nhìn người ta ruồng bỏ con mình. Lưỡi gươm trong Ezechiel vừa cắt đứt Israel vừa sinh ra số sót; ngay dưới chân thập giá, Đức Maria là “Mater dolorosa” đau xót vì sự phủ nhận của nhân loại đối với Đức Giêsu, nhìn Con chết tức tưởi, sự cắt đứt này cũng làm cho Mẹ buốt xót, sinh ra “số sót” cho nhân loại, đó là những kẻ tin vào Đức Kitô. Lưỡi gươm đâm thấu lòng Mẹ để Mẹ luôn chia sẻ khổ đau với Con, vừa đứng về phía những kẻ tin vào Đức Giêsu, ôm lấy tất cả vì Đức Giêsu đã gửi gắm tất cả cho Mẹ: “Này là Con của Mẹ”. Giờ phút hiến tế dưới chân thập giá là đỉnh điểm của lời “xin vâng”, và cả cuộc đời xin vâng của Đức Maria hướng về giờ phút hy sinh này. Cùng với Chúa Giêsu, Đức Maria đã chịu sát tế tâm hồn và làm cho lời “xin vâng” viên mãn khi Đức Giêsu kêu lên: “mọi sự đã hoàn tất”.

2. Đặc trưng hiện diện và hiệp thông cứu chuộc.

Đức Maria rõ ràng đã đóng vai trò trổi vượt trên bất cứ phàm nhân nào trong sự hiệp thông với Đức Giêsu cứu chuộc. “Hiệp thông cứu chuộc” không phải “tự thân cứu chuộc” mà là cộng tác hoặc tháp nhập vào sự cứu chuộc đó. Chỉ có một mình Đức Giêsu là Đấng Cứu Chuộc duy nhất, nhưng khi sinh hạ Hội Thánh trên thập giá, Đức Giêsu không chỉ có một mình, mà Người còn có Đức Maria đứng dưới chân thập giá, để cùng chia sẻ sự đau khổ và giúp Người chấp nhận hiến dâng. Và sau hết là “hiệp thông cứu chuộc” vì Đức Maria đã tham gia vào công trình sinh hạ Hội Thánh.

Thánh Alberto Cả viết: “Đức Maria đã tham dự vào cuộc khổ nạn để cứu nhân loại. Khi mà những Tông Đồ và môn đệ bỏ trốn, thì Người ở lại đứng dưới chân thập giá và chịu trong lòng những vết thương Chúa Giêsu phải chịu ngoài thân; chẳng phải lúc đó lưỡi gươm đã đâm thấu qua tâm hồn Mẹ sao?”

Chính sự liên kết những đau khổ và ý chí Mẹ với những đau khổ và ý chí của Đức Giêsu, và cũng chính nhờ sự từ bỏ những quyền lợi của một người mẹ mà Đức Maria đã cùng với Đức Giêsu cứu chuộc nhân loại: Sự liên kết những đau khổ của Đức Maria với những đau khổ của Đức Giêsu đã làm cho người nên Mẹ đau thương cũng như Đức Giêsu đau khổ. Có thể nói, Đức Giêsu phải chịu những đau khổ nào trong thân xác và linh hồn thì Đức Maria cũng phải chịu những đau đớn ấy trong lòng người. Và cũng như Đức Giêsu đã muốn gánh chịu những đau khổ thể xác và tinh thần tới tột độ khả năng chịu đựng của Người, thì cũng như Người, Mẹ Người cũng phải chịu trong lòng tất cả những đau khổ mà trái tim vô nhiễm người có thể chịu được. Mặt khác, ý chí của Đức Maria vốn kết hiệp với ý chí của Con, tức là ý chí của người luôn kết hiệp với ý chí Thiên Chúa. Đức Giêsu nhập thể là để hồi phục vinh quang Thiên Chúa và cứu chuộc thế gian bằng cuộc khổ nạn – chết – phục sinh của Người. Và Đức Maria cũng muốn cho vinh quang Thiên Chúa và phần rỗi của nhân loại nhờ cùng cuộc khổ nạn và cái chết của Đức Giêsu. Đó là một sự tuân phục tuyệt đối… Ngoài ra, khi dâng hiến người Con thì cũng đồng nghĩa với việc “từ bỏ” quyền lợi của một người mẹ của người, vì con là lẽ sống của mẹ, lấy mạng sống của con thì chẳng khác nào huỷ lẽ sống của mẹ. Đó là sự dâng hiến cao cả trong việc hiệp thông cứu độ.

Sau cùng, trên thập giá, lúc Đức Giêsu tưởng chừng như đã bị bỏ rơi hoàn toàn, thậm chí Chúa Cha dường như vắng bóng, thì còn đó Mẹ Người đứng dưới chân thập giá như là một động lực cuối cùng nâng đỡ Người – Thiên Chúa Cha giờ này đang ở trong sự hiện diện của Đức Maria và Thánh Thần vẫn phủ bóng trên Đức Maria để trợ lực Người trong giờ hiến tế…

Lạy Mẹ Maria là Mẹ chúng con, xin cho chúng con biết “xin vâng” như Mẹ trong mọi biến cố của cuộc đời, để cộng tác với Chúa trong việc sinh thêm nhiều con cái cho Giáo hội bằng đời sống chứng nhân truyền giáo của mình. Amen.

(https://tinmungmoingay.com)